Giáo án Ngữ văn 10 tuần 24: Luyện tập viết đoạn văn thuyết minh

Kiến thức:* Giúp học sinh: - Giúp hs: Tóm tắt được một văn bản thuyết minh có nội dung đơn giản về một sự vật, một danh lam thắng cảnh, một hiện tượng văn học.... Kĩ năng: - Rèn kĩ năng

Giáo án Ngữ văn 10

TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH

I MỤC TIÊU BÀI HỌC.

1 Kiến thức:* Giúp học sinh:

- Giúp hs: Tóm tắt được một văn bản thuyết minh có nội dung đơn giản về một sự vật, một danh lam thắng cảnh, một hiện tượng văn học

2 Kĩ năng: - Rèn kĩ năng tóm tắt văn bản thuyết minh và so sánh với việc

tóm tắt văn bản tự sự

3 Thái độ : - Giúp các em thích thú đọc và viết văn thuyết minh trong nhà

trường cũng như theo yêu cầu của cuộc sống

II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS.

1 GV: SGK + SGV + TLTK + GA

2 HS: Chuẩn bị bài theo câu hỏi hướng dẫn trong SGK.

3 Phương pháp: Gợi tìm, thảo luận, trả lời câu hỏi trong SGK.

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

Hoạt động 1

1 Kiểm tra bài cũ:

* Câu hỏi:

* Đáp án:

* Tên HS trả lời:

2 Dạy bài mới:

* Giới thiệu bài mới:

Trong thực tế, do điều kiện thời gian và công tác, không phải lúc nào chúng ta cũng có thể đọc nguyên văn một văn bản thuyết minh cho người khác nghe, mà đôi khi phải tóm tắt sao cho ngắn gọn, đủ ý để người khác có thể nắm bắt những thông tin chính về đối tượng Nói cách khác, tóm tắt văn bản thuyết minh vừa là đòi hỏi của cuộc sống, vừa là một hệ thống các thao tác kĩ năng của môn làm văn Bài học ngày hôm nay sẽ giúp các em biết tóm tắt văn bản thuyết minh

HĐ1 (20ph)

? Mục đích của việc

tóm tắt văn bản

thuyết minh?

? Yêu cầu của việc

tóm tắt văn bản

thuyết minh?

GV: yêu cầu hs đọc

văn bản “Nhà sàn”

trong sgk

? Văn bản thuyết

minh về đối tượng

nào?

- Mục đích: nhằm hiểu và ghi nhớ những nội dung cơ bản của bài văn hoặc giới thiệu với người khác về đối tượng thuyết minh hoặc văn bản đó

- Yêu cầu: tóm tắt cần ngắn gọn, rành mạch, sát với nội dung cơ bản của văn bản gốc

HS đọc và trả lời:

- Văn bản thuyết minh về nhà

I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH.

- Mục đích:

- Yêu cầu :

II CÁCH TÓM TẮT MỘT VĂN BẢN THUYẾT MINH:

- Văn bản thuyết minh về nhà sàn

? Đại ý của văn bản

là gì?

? Có thể chia văn

bản thành mấy đoạn

và ý chính của mỗi

đoạn là gì?

? Viết bản tóm tắt

văn bản và cho biết

cách làm?

sàn

- Văn bản thuyết minh giới thiệu về nguồn gốc, kiến trúc, giá trị sử dụng của nhà sàn

- Chia làm 3 phần

+ Mở bài: từ đầu văn hoá cộng đồng: Định nghĩa và

mục đích sử dụng của nhà sàn

+ Thân bài: “ Tiếp theo nhà sàn” Thuyết minh nguồn gốc, cấu tạo, công dụng của nhà sàn

+ Kết bài: đoạn còn lại: khẳng định giá trị thẩm mĩ của nhà sàn

- Tóm tắt

“Nhà sàn là công trình kiến trúc có mái che dùng để ở hoặc sử dụng vào một số mục đích khác Toàn bộ nhà sàn được cấu tạo bằng tre, giang, nứa, gỗ; gồm nhiều cột

- Văn bản thuyết minh giới thiệu về nguồn gốc, kiến trúc, giá trị sử dụng của nhà sàn

- Chia làm 3 phần

- Tóm tắt

? Từ tìm hiểu các

VD trên, em hãy nêu

cách tóm tắt?

HĐ2 (25ph)

? Xác định đối

tượng thuyết minh

của văn bản?

chống, mặt sàn, gầm sàn, các khoang nhà để ở hoặc để rửa ráy Hai đầu nhà có hai cầu thang Nhà sàn xuất hiện từ thời đá mới, tồn tại phổ biến

ở miền núi Việt Nam và Đông Nam Á Nhà sàn có nhiều tiện ích: vừa phù hợp với nơi cư trú miền núi, đầm lầy, vừa tận dụng nguyên liệu tại chỗ, giữ được vệ sinh và đảm bảo an toàn cho người ở Nhà sàn ở một số vùng miền núi nước ta đạt tới trình độ kĩ thuật và thẩm mĩ cao, đã và đang hấp dẫn khách du lịch”.

Hs nêu cách tóm tắt

* C¸ch tãm t¾t:

* Cách tóm tắt:

- Bước 1: Xác định mục đích, yêu cầu tóm tắt VB thuyết minh

- Bước 2: Đọc kĩ văn bản gốc

- Bước 3: Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình

- Bước 4: Kiểm tra, sửa chữa văn bản tóm tắt

? Bố cục của văn

bản?

? Viết đoạn văn bản

túm tắt?

- Đối tợng thuyết minh của văn bản tiểu dẫn bài “Thơ Hai-c của Ba Sô” là tiểu sử, sự nghiệp nhà thơ Ba Sô

và những đặc điểm của thể thơ hai c

- Bố cục:

+ Đoạn 1: Từ đầu

M.Si - Ki (1867-1902):

tóm tắt tiểu sử và giới thiệu những tác phẩm của Ba Sô

+ Đoạn 2: phần còn lại:

thuyết minh về đặc

điểm nội dung và nghệ thuật của thơ hai c

- Viết đoạn văn tóm tắt :

*

Ghi nhớ (SGK/70).

III LUYỆN TẬP.

Bài tập 1

- Đối tượng thuyết minh

- Bố cục:

- Viết đoạn văn túm tắt :

Bài tập 2:

Ba-sô là nhà thơ hàng

đầu của Nhật Bản Ông sinh ra trong một gia

đình võ sĩ cấp thấp Khoảng năm 28 tuổi,

ông chuyển đến Ê Đô, sinh sống và làm thơ Hai-c với bút hiệu Ba Sô

So với các thể loại thơ khác trên thế giới, thơ Hai-c có số từ vào loại ít nhất, chỉ có 17 âm tiết, đợc ngắt ra làm 3

đoạn theo thứ tự thờng

là 5 đến 7 âm tiết Thơ Hai-c thấm đẫm tinh thần Thiền tông và tinh thần văn hoá

ph-ơng Đông nói chung

Nh một bức tranh thuỷ mặc, Hai- c chỉ dùng những nét chấm phá, chỉ gợi chứ không tả, chừa rất nhiều khoảng trống cho trí tởng tợng của ngời đọc Cùng với

nghệ thuật vờn cảnh, trà đạo , thơ Hai- c là một đóng góp lớn của Nhật Bản vào kho tàng văn hoá nhân loại

Lập bảng biểu so sỏnh.

Túm tắt văn bản tự sự Túm tắt văn bản thuyết minh

* Giống nhau: đều là hỡnh thức rỳt gọn văn bản

*Khỏc nhau:

+ Mục đớch :Hiểu được tỏc phẩm

+ Cỏch thức: dưạ vào sự việc chớnh và

nhõn vật chớnh

+ Quy trỡnh: Bốn bước cú nội dung cụ

thể khụng giống cỏc nội dung của túm tắt

văn bản thuyết minh

+Nhận thức được đối tượng + Dựa vào định nghĩa, dữ liệu, thụng

số, số liệu, nhận định + Bốn bước cú nội dung cụ thể khỏc với túm tắt văn bản tự sự

3 Củng cố, luyện tập.

* Củng cố:

- Nắm được MĐ, YC

- Nắm được cỏch túm tắt một văn bản TM

* Luyện tập :

- Làm bài tập 2 ( SGK.72)

* Bài cũ:

- Học thuộc lớ thuyết

- Làm bài tập còn lại ở sgk.

:- Chuẩn bị bài ( T75,76 theo câu hỏi hướng dẫn của GV).