Kiến thức:* Giúp học sinh: - Giúp hs: Tóm tắt được một văn bản thuyết minh có nội dung đơn giản về một sự vật, một danh lam thắng cảnh, một hiện tượng văn học.... Dạy bài mới: * Giới t
Trang 1TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH
I MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1 Kiến thức:* Giúp học sinh:
- Giúp hs: Tóm tắt được một văn bản thuyết minh có nội dung đơn giản về
một sự vật, một danh lam thắng cảnh, một hiện tượng văn học
2 Kĩ năng: - Rèn kĩ năng tóm tắt văn bản thuyết minh và so sánh với việc
tóm tắt văn bản tự sự
3 Thái độ : - Giúp các em thích thú đọc và viết văn thuyết minh trong nhà
trường cũng như theo yêu cầu của cuộc sống
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS.
1 GV: SGK + SGV + TLTK + GA
2 HS: Chuẩn bị bài theo câu hỏi hướng dẫn trong SGK.
3 Phương pháp: Gợi tìm, thảo luận, trả lời câu hỏi trong SGK.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
Hoạt động 1
1 Kiểm tra bài cũ:
* Câu hỏi:
* Đáp án:
* Tên HS trả lời:
2 Dạy bài mới:
* Giới thiệu bài mới:
Trong thực tế, do điều kiện thời gian và công tác, không phải lúc nào chúng ta
cũng có thể đọc nguyên văn một văn bản thuyết minh cho người khác nghe, mà đôi
khi phải tóm tắt sao cho ngắn gọn, đủ ý để người khác có thể nắm bắt những thông
tin chính về đối tượng Nói cách khác, tóm tắt văn bản thuyết minh vừa là đòi hỏi
của cuộc sống, vừa là một hệ thống các thao tác kĩ năng của môn làm văn Bài học
ngày hôm nay sẽ giúp các em biết tóm tắt văn bản thuyết minh
Trang 2HĐ1 (20ph)
? Mục đích của việc
tóm tắt văn bản
thuyết minh?
? Yêu cầu của việc
tóm tắt văn bản
thuyết minh?
GV: yêu cầu hs đọc
văn bản “Nhà sàn”
trong sgk
? Văn bản thuyết
minh về đối tượng
nào?
? Đại ý của văn bản
là gì?
? Có thể chia văn
bản thành mấy đoạn
và ý chính của mỗi
đoạn là gì?
? Viết bản tóm tắt
văn bản và cho biết
cách làm?
- Mục đích: nhằm hiểu và ghi nhớ những nội dung cơ bản của bài văn hoặc giới thiệu với người khác về đối tượng thuyết minh hoặc văn bản đó
- Yêu cầu: tóm tắt cần ngắn gọn, rành mạch, sát với nội dung cơ bản của văn bản gốc
HS đọc và trả lời:
- Văn bản thuyết minh về nhà sàn
- Văn bản thuyết minh giới thiệu
về nguồn gốc, kiến trúc, giá trị sử dụng của nhà sàn
- Chia làm 3 phần
+ Mở bài: từ đầu văn hoá cộng
đồng: Định nghĩa và mục đích sử
dụng của nhà sàn
+ Thân bài: “ Tiếp theo nhà sàn” Thuyết minh nguồn gốc, cấu tạo, công dụng của nhà sàn
+ Kết bài: đoạn còn lại: khẳng định giá trị thẩm mĩ của nhà sàn
- Tóm tắt
“Nhà sàn là công trình kiến trúc
có mái che dùng để ở hoặc sử dụng vào một số mục đích khác.
I MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU TÓM TẮT VĂN BẢN THUYẾT MINH.
- Mục đích:
- Yêu cầu :
II CÁCH TÓM TẮT MỘT VĂN BẢN THUYẾT MINH:
- Văn bản thuyết minh về nhà sàn
- Văn bản thuyết minh giới thiệu về nguồn gốc, kiến trúc, giá trị sử dụng của nhà sàn
- Chia làm 3 phần
- Tóm tắt
Trang 3? Từ tìm hiểu các
VD trên, em hãy nêu
cách tóm tắt?
HĐ2 (25ph)
? Xác định đối
tượng thuyết minh
của văn bản?
bằng tre, giang, nứa, gỗ; gồm nhiều cột chống, mặt sàn, gầm sàn, các khoang nhà để ở hoặc để rửa ráy Hai đầu nhà có hai cầu thang Nhà sàn xuất hiện từ thời
đá mới, tồn tại phổ biến ở miền núi Việt Nam và Đông Nam Á.
Nhà sàn có nhiều tiện ích: vừa phù hợp với nơi cư trú miền núi, đầm lầy, vừa tận dụng nguyên liệu tại chỗ, giữ được vệ sinh và đảm bảo an toàn cho người ở Nhà sàn
ở một số vùng miền núi nước ta đạt tới trình độ kĩ thuật và thẩm
mĩ cao, đã và đang hấp dẫn khách
du lịch”.
Hs nêu cách tóm tắt
* Cách tóm tắt:
- Đối tượng thuyết minh của văn bản tiểu dẫn bài “Thơ Hai-cư của
Ba Sô” là tiểu sử, sự nghiệp nhà thơ Ba Sô và những đặc điểm của thể thơ hai cư
* Cách tóm tắt:
- Bước 1: Xác định mục đích, yêu cầu tóm tắt VB thuyết minh
- Bước 2: Đọc kĩ văn bản gốc
- Bước 3: Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình
- Bước 4: Kiểm tra, sửa chữa văn bản tóm tắt
*
Ghi nhớ (SGK/70).
III LUYỆN TẬP.
Bài tập 1
- Đối tượng thuyết minh
Trang 4? Bố cục của văn
bản?
? Viết đoạn văn bản
tóm tắt?
- Bố cục:
+ Đoạn 1: Từ đầu M.Si - Ki (1867-1902): tóm tắt tiểu sử và giới thiệu những tác phẩm của Ba Sô
+ Đoạn 2: phần còn lại: thuyết minh về đặc điểm nội dung và nghệ thuật của thơ hai cư
- Viết đoạn văn tóm tắt : Ba-sô là nhà thơ hàng đầu của Nhật Bản Ông sinh ra trong một gia đình võ sĩ cấp thấp Khoảng năm 28 tuổi, ông chuyển đến Ê
Đô, sinh sống và làm thơ Hai-cư với bút hiệu Ba Sô So với các thể loại thơ khác trên thế giới, thơ Hai-cư có số từ vào loại ít nhất, chỉ có 17 âm tiết, được ngắt ra làm
3 đoạn theo thứ tự thường là 5 đến
7 âm tiết Thơ Hai-cư thấm đẫm tinh thần Thiền tông và tinh thần văn hoá phương Đông nói chung
Như một bức tranh thuỷ mặc,
Hai-cư chỉ dùng những nét chấm phá, chỉ gợi chứ không tả, chừa rất nhiều khoảng trống cho trí tưởng tượng của người đọc Cùng với nghệ thuật vườn cảnh, trà đạo ,
thơ Hai- cư là một đóng góp lớn của Nhật Bản vào kho tàng văn hoá nhân loại
- Bố cục:
- Viết đoạn văn tóm tắt :
Bài tập 2:
Lập bảng biểu so sánh.
Tóm tắt văn bản tự sự Tóm tắt văn bản thuyết minh
* Giống nhau: đều là hình thức rút gọn văn bản
Trang 5*Khác nhau:
+ Mục đích :Hiểu được tác phẩm
+ Cách thức: dưạ vào sự việc chính và nhân vật
chính
+ Quy trình: Bốn bước có nội dung cụ thể
không giống các nội dung của tóm tắt văn bản
thuyết minh
+Nhận thức được đối tượng + Dựa vào định nghĩa, dữ liệu, thông
số, số liệu, nhận định + Bốn bước có nội dung cụ thể khác với tóm tắt văn bản tự sự
3 Củng cố, luyện tập.
* Củng cố:
- Nắm được MĐ, YC
- Nắm được cách tóm tắt một văn bản TM
* Luyện tập :
- Làm bài tập 2 ( SGK.72)
* Bài cũ:
- Học thuộc lí thuyết
- Làm bài tập còn lại ở sgk
:- Chuẩn bị bài ( T75,76 theo câu hỏi hướng dẫn của GV).