Kiến thức: Học sinh biết được thế nào là phân bón, các loại phân bón thường dùng Giải thích được vai trò của phân bón đối với cây trồng, với năng suất và chất lượng sản phẩm. HS hiểu được các cách bón phân, cách sử dụng hợp lí các loại phân bón thông thường Biết cách bảo quản các loại phân bón Kỹ năng. Rèn kỹ năng quan sát, phân tích. Rèn kỹ năng hoạt động nhóm. Rèn kỹ năng tổng hợp thông tin, vẽ bản đồ tư duy. Vận dụng kiến thức đã học vào thực tế
Trang 1CHỦ ĐỀ MÔN CÔNG NGHỆ
1 Tác giả chủ đề:
Họ và tên: Trần Thị Phương Thảo
Chức vụ: Giáo viên
Trường: THCS Hùng Vương
2 Tên chủ đề:
PHÂN BÓN VÀ CÁCH SỬ DỤNG PHÂN BÓN HỢP LÍ
3 Chuyên đề gồm kiến thức của 2 bài trong chương trình Công nghệ lớp 7:
- Bài 7: Tác dụng của phân bón trong trồng trọt
- Bài 9: Cách sử dụng và bảo quản các loại phân bón thông thường
4 Đối tượng HS: lớp 7
5 Dự kiến số tiết dạy: 02
6 Xây dựng kế hoạch dạy học:
CHỦ ĐỀ: PHÂN BÓN VÀ CÁCH SỬ DỤNG PHÂN BÓN HỢP LÍ
A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức, kỹ năng, thái độ
* Kiến thức:
- Học sinh biết được thế nào là phân bón, các loại phân bón thường dùng
- Giải thích được vai trò của phân bón đối với cây trồng, với năng suất và chất lượng sản phẩm
- HS hiểu được các cách bón phân, cách sử dụng hợp lí các loại phân bón thông thường
- Biết cách bảo quản các loại phân bón
* Kỹ năng.
- Rèn kỹ năng quan sát, phân tích
Trang 2- Rèn kỹ năng hoạt động nhóm.
- Rèn kỹ năng tổng hợp thông tin, vẽ bản đồ tư duy
- Vận dụng kiến thức đã học vào thực tế
* Thái độ.
- Có ý thức tiết kiệm và bảo vệ môi trường khi sử dụng phân bón
- Có ý thức tận dụng các sản phẩm hữu cơ thừa, cây hoang dại để ủ phân bón hữu
cơ, bảo vệ môi trường
2 Năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh
- Năng lực tự tìm hiểu, nghiên cứu về các loại phân bón, cách nhận biết, phân biệt
và bảo quản các loại phân bón
- Năng lực sử dụng CNTT: Truy cập và tra cứu thông tin trên mạng
- Năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua làm việc cùng nhau, chia sẻ kinh nghiệm học tập
- NL tư duy sáng tạo: HS đề xuất được các phương pháp ủ phân hữu cơ từ rác thải nhà bếp, sử dụng phân hợp lí trong sản suất nông nghiệp để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và hạn chế ô nhiễm môi trường đất
- Năng lực quản lí nhóm học tập: Lắng nghe và phản hồi tích cực, tạo hứng khởi học tập cho các thành viên trong nhóm để các thành viên trong nhóm phát huy được tối đa năng lực của bản thân
B CẤU TRÚC NỘI DUNG
- Chủ đề: Phân bón và cách sử dụng phân bón hợp lí phân phối thành 2 tiết, phân chia các nội dụng với thời lượng như sau:
Tiết 1:
I Tìm hiểu về phân bón
Trang 31 Các loại phân bón
2 Tác dụng của phân bón
3 Cách bảo quản các loại phân bón
Tiết 2
II Sử dụng phân bón hợp lí
1 Cách bón phân
2 Cách sử dụng các loại phân bón thông thường
C CHUẨN BỊ DẠY
1 Nội dung chuẩn bị
a, Đối với giáo viên
- Nghiên cứu kĩ nội dung
Bài 7: Tác dụng của phân bón trong trồng trọt
Bài 9: Cách sử dụng và bảo quản các loại phân bón thông thường
- Chuẩn bị máy chiếu
- Bảng phụ, khay nhựa
- Mẫu các loại phân bón
- Xác định và giao nhiệm vụ cho học sinh
- Lập kế hoạch dạy học
b, Đối với học sinh:
- Nghiên cứu nội dung
Bài 7: Tác dụng của phân bón trong trồng trọt
Trang 4Bài 9: Cách sử dụng và bảo quản các loại phân bón thông thường.
- Tra cứu trên internet các thông tin về phân bón, các loại phân bón, cách ủ phân bón hữu cơ từ rau, củ ở nhà
- Tìm hiểu ưu, nhược điểm của các cách bón phân, thời kì bón phân
- Tìm hiểu quy trình trồng rau, hoa tại địa phương (Các thời điểm bón phân, bón thân theo cách nào, dùng loại phân nào, khi bón phân cần chú ý điều gì)
Nhờ vậy học sinh sẽ thấy được cách sử dụng phân bón sao cho hợp lí và hiệu quả
- HS có thể tự ủ phân hữu cơ tại nhà từ các loại thực phẩm thừa trong gia đình
2 Phương tiện dạy học
- Xây dựng bài trình chiếu trên máy tính, chuẩn bị máy chiếu và các tranh ảnh, thiết bị dạy học
- Một số mẫu phân bón
- PHT, Bảng phụ
3 Lựa chọn phương pháp dạy học chủ yếu
- Sử dụng tổng hợp các phương pháp kĩ thuật dạy học tích cực, trong đó chú trọng tới hoạt động tự học, tự nghiên cứu của học sinh
- Sử dụng kĩ thuật mảnh ghép, khăn trải bàn
D TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC
- Ổn định tổ chức lớp
- Kiểm tra sĩ số, nề nếp, tác phong của học sinh
- Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Tại sao phải sử dụng đất hợp lý? Trình bày các biện pháp và mục đích của từng biện pháp cải tạo và bảo vệ đất?
Trang 5Trả lời: Do nhu cầu lương thực, thực phẩm ngày càng cao, trong khi đất trồng có hạn, cần sử dụng đất hợp lý để tăng năng suất cây trồng và duy trì độ phì nhiêu của đất
Các biện pháp cải tạo đất: Cày sâu bừa kỹ bón phân hữu cơ, làm ruộng bậc thang, trồng xen cây nông nghiệp với cây phân xanh, biện pháp thuỷ lợi, bón vôi, phân
HOẠT ĐỘNG 1 KHỞI ĐỘNG:
GV: Cho HS các nhóm đọc tình huống: Nhà bác An và nhà bác Hà đều rất thích trồng rau xanh Hàng ngày 2 bác đều chăm chỉ tưới nước, chăm sóc cho vườn rau của mình Đến ngay thu hoạch, vườn rau của bác An rất xanh tốt, còn vườn rau của bác Hà lại còi cọc, cằn cỗi Bác Hà thấy lạ liền hỏi bác An:
- Ngày nào tôi cũng tưới nước đầy đủ cho vườn rau mà tại sao rau nhà tôi lại không được xanh tốt như rau nhà bà ? Lạ thật đấy!
Bác An liền nói:
- Bà có bón phân cho vườn rau không?
Bác Hà nói:
- Tại sao lại phải bón phân cho rau chứ? Tôi nghĩ tưới nước là đủ rồi chứ Nhưng chẳng lẽ phân bón lại tốt như thế à? Nếu vậy tôi sẽ mua thật nhiều phân bón cho vườn rau để vườn rau thật xanh tốt
Trong thực tế hàng ngày em đã gặp tình huống như vậy bao giờ chưa? Theo em thì bác Hà nói có đúng không? Tại sao?
Theo em phân bón có tác dụng gì, và phải sử dụng như thế nào mới là hợp lí? Sau khi HS trả lời, GV nhận xét những điểm mà học sinh chưa trả lời chính xác, đầy đủ và hướng HS đến nội dung của chủ đề: Phân bón và cách sử dụng phân bón hợp lí
Trang 6HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC VỀ PHÂN BÓN VÀ CÁCH
SỬ DỤNG PHÂN BÓN HỢP LÍ
I Tìm hiểu về phân bón
1 Các loại phân bón
GV: Cho các nhóm thảo luận và trả lời câu hỏi:
- Phân bón là gì?
- Có những loại phân bón nào?
- Những nhóm phân trên khác nhau như thế nào?
- Trong phân bón có chứa các chất gì?
- Hoàn thành PHT
Phân hữu cơ
Phân hóa học
Phân vi sinh
Gợi ý:
+ Phân bón là " thức ăn" do con người bổ sung cho cây trồng nhằm nâng cao độ phì nhiêu của đất, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản
+ Phân bón được chia thành 3 nhóm: Phân hữu cơ, hoá học và phân vi sinh
+ Trong phân bón chứa các chất dinh dưỡng,, đạm (N), lân (P), kali (K) và các nguyên tố vi lượng
+ Phân hữu cơ là các sản phẩm thừa của trồng trọt, chăn nuôi Phân hoá học được tạo thành từ các nguyên tố hoá học Phân vi sinh chứa vi sinh vật
Trang 7Sau khi HS báo cáo kết quả theo nhóm và nhận xét chéo, GV bổ sung, chữa lỗi sai
và chốt kiến thức:
- Phân bón là " thức ăn" do con người bổ sung cho cây trồng nhằm nâng cao độ phì nhiêu của đất, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản
- Phân bón được chia thành 3 nhóm: Phân hữu cơ, phân hóa học, phân vi sinh
2 Tác dụng của phân bón
GV chiếu hình ảnh về mối quan hệ giữa phân bón, đất, năng suất cây trồng và chất lượng nông sản cho HS quan sát tổ chức cho HS hoạt động theo nhóm, sử dụng kĩ thuật mảnh ghép để thực hiện nhiệm vụ, thống nhất kết quả nhóm để trả lời các câu hỏi sau:
- Hãy cho biết mối quan hệ giữa phân bón, đất, năng suất cây trồng và chất lượng nông sản?
- Hãy nêu tác dụng của phân bón đối với đất và năng suất chất lượng cây trồng?
- Thế nào là bón phân hợp lý?
- Bón phân không hợp lý sẽ dẫn tới điều gì?
Gợi ý:
+ Phân bón, đất, năng suất cây trồng có mối quan hệ chặt chẽ nếu bón phân hợp lí
sẽ giúp tăng năng suất cây trồng
+ Không có phân bón năng suất, chất lượng cây trồng, nông sản thấp, đất thiếu dinh dưỡng Bón phân cho đất kém phì nhiêu tạo ra đất phì nhiêu, năng suất cây trồng tăng, chất lượng nông sản tăng
+ Là bón đúng liều lượng, chủng loại, cân đối giữa các loại phân phù hợp với nhu cầu năng suất cây trồng và chất lượng nông sản
+ Có thể làm giảm năng suất, chất lượng cây trồng
Trang 8Sau khi HS báo cáo kết quả học tập của nhóm và nhận xét lẫn nhau, GV bổ sung sửa lỗi sai và chốt kiến thức:
- Bón phân hợp lý sẽ làm tăng độ phì nhiêu của đất, làm tăng năng suất cây trồng
và chất lượng nông sản
3 Cách bảo quản các loại phân bón
GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm, sử dụng kĩ thuật khăn trải bàn để thực hiện nhiệm vụ học tập, thống nhất kết quả nhóm , trả lời các câu hỏi:
- Để đảm bảo chất lượng cần bảo quản các loại phân ra sao ?
- Tại sao không để lẫn lộn các loại phân với nhau?
- Vì sao dùng bùn ao để phủ kín đống ủ phân?
Gợi ý:
+ Mỗi loại phân bón cần có cách bảo quản riêng để tránh làm giảm chất lượng phân bón
+ Sảy ra phản ứng làm giảm chất lượng phân
+ Tạo điều kiện cho vi sinh vật phân giải hoạt động hạn chế đạm bay đi và giữ vệ sinh môi trường
Sau khi HS trả lời, nhận xét, đánh giá lẫn nhau, GV nhận xét, đánh giá và chốt lại kiến thức:
- Đối với phân hoá học: Đựng trong chum, vại sành đậy kín hoặc gói bằng bao ni lông Để nơi cao ráo thoáng mát Không để lẫn lộn các loại phân với nhau.
- Phân chuồng có thể bảo quản tại chuồng nuôi hoặc lấy ra ủ thành đống, dùng bùn ao trát kín bên ngoài.
(Dự kiến hết tiết 1)
II Cách sử dụng phân bón hợp lí
Trang 91 Cách bón phân
a Căn cứ vào thời kì bón phân
GV: Cho học sinh đọc thông tin SGK, xem hình ảnh, video về bón phân lót, bón phân thúc Yêu cầu HS thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi:
- Căn cứ vào thời kỳ bón phân chia làm mấy cách bón phân? Gồm những cách nào?
- Bón phân vào các thời kì đó nhằm mục đích gì?
GV tổ chức lớp nhận xét, đánh giá kết quả của các nhóm và rút ra kết luận
Gợi ý:
+ Căn cứ vào thời kì bón phân chia thành 2 cách bón phân: Bón lót và bón thúc + Bón lót nhằm mục đích cung cấp chất dinh dưỡng cho cây khi ra rễ, bén rễ
+ Bón thúc nhằm mục đích cung cấp chất dinh dưỡng cho cây sinh trưởng, phát triển tốt
Sau khi HS trả lời, GV nhận xét, đánh giá, bổ sung và chốt lại kiến thức:
Căn cứ vào thời kì bón chia thành 2 cách bón phân:
- Bón lót: Bón phân trước khi gieo trồng
- Bón thúc: Bón phân trong thời kì tăng trưởng của cây
b Căn cứ vào hình thức bón phân
GV yêu cầu HS hoạt động nhóm và viết kết quả của nhóm vào bảng phụ Đại diên nhóm lên trình bày kết quả nhóm
- Căn cứ vào hình thức bón phân chia làm mấy cách bón phân? Gồm những cách nào?
- Ưu điểm, hạn chế của các hình thức bón phân?
Trang 10Gợi ý:
+ Căn cứ vào hình thức bón phân chia thành 4 cách bón phân: Bón theo hốc, bón theo hàng, bón vãi, phun lên lá
+ Ưu điểm, hạn chế của các hình thức bón phân
H7: Bón theo hốc:
Ưu điểm: 1, 9 Nhược điểm: 3 H8: Bón theo hàng:
Ưu điểm: 1, 9 Nhược điểm: 3 H9: Bón vãi:
Ưu điểm: 6, 9 Nhược điểm: 4 H7: Bón phun lên lá
Ưu điểm: 1, 2, 5 Nhược điểm: 8 Sau khi các nhóm trình bày, GV nhận xét, bổ sung, chỉnh sửa kết quả của các nhóm trên bảng phụ Sử dụng bảng phụ để chốt kiến thức
- Có 4 hình thức bón phân:
+ Bón theo hốc
+ Bón theo hàng
+ Bón vãi
+ Phun trên lá
2 Cách sử dụng các loại phân bón thông thường
GV yêu cầu HS hoạt động nhóm, mỗi nhóm 5 HS hoạt động theo nhóm để hoàn thành các nhiệm vụ học tập
- Hoàn thành nội dung bảng sau
Loại phân bón Đặc điểm chủ yếu Cách sử dụng chủ yếu Phân hữu cơ Thành phần có nhiều chất dinh
dưỡng Các chất dinh dưỡng thường ở dạng khó tiêu, cây
Trang 11không sử dụng được ngay, phải
có thời gian để phân bón phân huỷ thành các chất hoà tan cây mới sử dụng được
Phân đạm, kali và
phân hỗn hợp
Có tỷ lệ dinh dưỡng cao, dễ hoà tan nên cây sử dụng được ngay Phân lân - Ít hoặc không hoà tan
- Qua bảng em hãy cho biết các loaị phân đó nên bón qua lá hay bón qua rễ, theo hàng hay theo hốc, hay bón vãi?
Gợi ý:
Loại phân bón Đặc điểm chủ yếu Cách sử dụng chủ yếu Phân hữu cơ Thành phần có nhiều chất dinh
dưỡng Các chất dinh dưỡng thường ở dạng khó tiêu, cây không sử dụng được ngay, phải
có thời gian để phân bón phân huỷ thành các chất hoà tan cây mới sử dụng được
Thường dùng để bón lót (Thường bón theo hốc, bón theo hàng)
Phân đạm, kali và
phân hỗn hợp
Có tỷ lệ dinh dưỡng cao, dễ hoà tan nên cây sử dụng được ngay
Thường dùng bón thúc (Thường phun trên lá, bón vãi)
Phân lân, phân vi
sinh
- Ít hoặc không hoà tan Thường dùng để bón lót
(Thường bón theo hốc, bón theo hàng)
+ Bón phân hữu cơ và phân lân nên bón qua rễ (bón vào đất theo hình thức bón theo hốc, theo hàng, bón vãi) Đạm, kali và phân hỗn hợp có thể phun lên lá
Sau khi HS trả lời, GV nhận xét và bổ sung, chỉnh sửa sai sót trong bảng kiến thức
GV tích hợp bảo vệ môi trường: Phân đạm, kali, phân hỗn hợp thuộc nhóm phân hóa học, có hiệu quả nhanh nhưng dễ gây ra hiện tượng thoái hóa đất, ô nhiễm môi
Trang 12trường Vì vậy trong thực tiễn sản xuất nên hướng theo cách sử dụng phân hữu cơ, phân vi sinh để giảm ô nhiễm môi trường và thoái hóa đất
GV chốt kiến thức
- Phân hữu cơ, phân lân: Thường dùng để bón lót
- phân đạm, kali, phân hỗn hợp: Thường dùng để bón thúc
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP, CỦNG CỐ VÀ
HỆ THỐNG HÓA KIẾN THỨC
GV giao nhiệm vụ cho các nhóm vẽ bản đồ tư duy với từ khóa “Phân bón” các nhánh nhỏ là: Phân loại, tác dụng, cách bảo quản
Cho Hs các nhóm làm bài tập trắc nghiệm
Chọn câu trả lời đúng nhất:
Câu 1 Phân bón gồm 3 loại là:
a Cây xanh, đạm, vi lượng c Phân chuồng, phân hoá học, phân xanh
b Đạm, lân, kali d Phân hữu cơ, phân hoá học, phân vi sinh
Câu 2 Bón phân:
a Bón phân làm cho đất thoáng khí
b Bón phân nhiều mới có năng suất cao
c Bón nhiều phân đạm hoá học chất lượng sản phẩm mới tốt
d Bón phân hợp lý cây trồng mới cho năng suất cao, phẩm chất tốt
- Cho HS chơi trò chơi ô chữ với từ khóa: Phân bón
- Điền từ thích hợp vào chỗ trống
Trang 13Bón phân đúng cách là một yếu tố rất quan trọng trong trồng trọt Cây trồng từ khi chuẩn bị gieo, trồng đến khi thu hoạch có hai thời kì bón phân là
và Tùy vào từng loại cây trồng và nhu cầu dinh dưỡng của từng thời kì
mà chọn loại ……… và …… cho phù hợp Phân ……… chủ yếu dùng để bón lót Phân dùng để bón thúc chủ yếu là … …
- Nhận biết 1 số loại phân bón, cách bón qua hình ảnh
HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG KIẾN THỨC
GV yêu cầu HS trình bày các bước ủ phân hữu cơ từ rau, quả, thực phẩm thừa trong gia đình (HS đã tìm hiểu trước tại nhà)
HS: Trình bày các bước ủ phân hữu cơ từ thực phẩm thừa trong nhà bếp
GV: Giao nhiệm vụ cho các nhóm thực hành ủ phân hữu cơ từ thực phẩm thừa tại lớp (Ủ phân hữu cơ từ gốc rau, vỏ hoa quả, vỏ trứng…) Không nên sử dụng vỏ cam, bưởi, xả để ủ phân vì các loại tinh dầu có trong các sản phẩm đó gây ức chế
sự phát triển của vi sinh vật
HS: Thực hiện theo nhóm hoàn thành nhiệm vụ ủ phân hữu cơ
GV giao nhiệm vụ cho HS về nhà thực hiện:
1 Mỗi nhóm thực hiện quy trình trồng 1 loại đậu vào chậu (Sử dụng phân hữu cơ
để bón lót)
2 Ủ phân hữu cơ từ các nguyện liệu khác: Khô dầu
3 Tìm hiểu thêm về phương pháp trồng rau, hoa quả sạch dùng phân hữu cơ, phân
vi sinh
4 Vẽ bản đồ tư duy hệ thống kiến thức đã học trong chủ đề
HS thực hiện theo nhóm và nộp sản phẩm vào giờ Công nghệ tuần sau