- Có kỹ năng nhận diện các thao tác trên trong các văn bản nghị luận, từ đó biết vận dụng chúng để tạo lập được những văn bản nghị luận có sức thuyết phục.. - Thao tác: Là quá trình thực
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10 CÁC THAO TÁC NGHỊ LUẬN
I Mục tiêu bài học
- Giúp HS củng cố và nâng cao kiến thức về các thao tác nghị luận thường gặp
- Có kỹ năng nhận diện các thao tác trên trong các văn bản nghị luận, từ đó biết vận dụng chúng để tạo lập được những văn bản nghị luận có sức thuyết phục
II Chuẩn bị.
SGK + SGV và thiết kế bài giảng
III Tiến trình dạy học :
1 Ổn định lớp.
2 Bài cũ:
3 Bài mới.
Thảo luận theo câu hỏi sgk.
Thao tác là gì ? Thế nào là thao tác
nghị luận?
I Khái niệm.
- Thao tác: Là quá trình thực hiện những động tác theo một trình tự nhất định và theo những yêu cầu kĩ thuật nhất định
- Thao tác nghị luận là một họat động của tư duy, mà con người vẫn thường tiến hành trong cuộc sống nhằm mục đích thuyết phục người khác đồng ý, đồng tình với những vấn đề mà
Trang 2Gv: Các thao tác phân tích và tổng
hợp, quy nạp và diễn dịch là các thao
tác nghị luận vừa có quan hệ chặt chẽ
với nhau vừa đối lập nhau
mình đưa ra bàn bạc
II Một số thao tác nghị luận cụ thể
1 Ôn lại các thao tác đã học
a Điền đúng từ theo trình tự là: tổng hợp,
phân tích, qui nạp, diễn dịch
b - Dẫn chứng từ Trích diễm thi tập, tác giả đã
dùng thao tác phân tích, nhằm chia một nhận định chung thành các mặt riêng biệt, để làm rõ hơn các nguyên nhân khiến cho thơ văn xưa không truyền lại đầy đủ đựơc
- Dẫn chứng từ Hiền tài là nguyên khí của
quốc gia, tác giả sử dụng thao tác: phân tích
diễn dịch với luận điểm Hiền tài là nguyên khí
của quốc gia.
c Tác giả sử dụng thao tác tổng hợp : Thâu
tóm những ý bộ phận thành một kết luận chung
- Với bài Hịch tướng sĩ, tác giả sử dụng thao tác
qui nạp, những ý đầu là dẫn chứng, để phục vụ
cho kết luận: từ xưa các bậc trung…
d.- Nhận định thứ nhất đúng
- Nhận định thứ hai chưa chính xác
- Nhận định thứ ba đúng
Trang 3Để so sánh đúng cách cần chú ý
những điều gì ?
Gv: Hướng dẫn Hs làm bài tập
Tác giả muốn chứng minh điều gì?
Sử dụng những thao tác nghị luận
2 Thao tác so sánh.
- Thao tác so sánh gồm hai lọai chính: so sánh
nhằm nhận ra sự giống nhau và so sánh nhằm nhận ra sự khác nhau
- Để so sánh đúng cách cần chú ý những điều sau:
+ Những đối tượng được so sánh phải có mối liên quan với nhau về một mặt nào đó
+ So sánh phải dựa trên những tiêu chí rõ ràng
+ Những kết luận rút ra từ so sánh phải chân thực, mới mẻ, giúp cho việc nhận thức sự vật được sáng tỏ và sâu sắc
3 Luyện tập Bài tập 1 (SGK 134).
- Vấn đề cần chứng minh: Thơ Nôm Nguyễn Trãi đã tiếp thu … Văn học dân gian
- Thao tác nghị luận chủ yếu: phân tích, qui nạp
Trang 4nào, tác dụng?
4 Củng cố- Dặn dò:
- Phân tích và tổng hợp, qui nạp và diễn dịch là các cặp thao tác nghị luận vừa có quan hệ chặt chẽ vừa đối lập nhau
- Trong văn bản nghị luận cần cố gắng kết hợp sử dụng nhiều thao tác để bài văn không đơn điệu
- Học và làm bài tập
- Giờ sau học: Tổng kết phần văn học
5 Rút kinh nghiệm: