GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10“Chí khí anh hùng” và đọc thêm “Thề nguyền” Trích: Truyện Kiều của Nguyễn Du A.Mục tiêu bài học Giúp HS: -Hiểu được chí khí anh hùng của nhân vật Từ Hải dưới ngòi
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10
“Chí khí anh hùng” và đọc thêm “Thề nguyền”
(Trích: Truyện Kiều của Nguyễn Du)
A.Mục tiêu bài học
Giúp HS:
-Hiểu được chí khí anh hùng của nhân vật Từ Hải dưới ngòi bút sáng tạo của Ng Du -Đặc sắc nghệ thuật của bút pháp tả nhân vật anh hùng lí tưởng
-Hiểu được bài ca tình yêu đầy lãng mạn lí tưởng, ước mơ táo bạo của Ng.Du qua đêm thề nguyền thơ mộng và thiêng liêng của Thuý Kiều và Kim Trọng
-Nghệ thuật kể tả kết hợp ngôn ngữ tác giả và ngôn ngữ nhân vật, không gian nghệ thuật và thời nghệ thuật mang những đặc tính riêng
-Liên hệ để hiểu thêm đoạn Trao duyên đã học
B.Kiến thức trọng tâm
-Chí anh hùng và bút pháp tả nhân vật anh hùng
-Những biểu hiện của tâm trạng Thuý Kiều và Kim Trọng
-Nghệ thuật tả cảnh tả tình- kể chuyện và quan niệm tiến bộ mới mẻ, táo bạo về tình yêu của Nguyễn Du
C.Phương pháp thực hiện
-GV tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, thực hành -Tổ chức, hướng dẫn phân tích, giảng bình chi tiết diễn biến tâm trạng của Thuý Kiều trog đêm trao duyên và nỗi niềm Thuý Kiều khi ở lầu xanh tiếp khách làng chơi
D.Phương tiện dạy học
SGK,SGV,Thiết kế bài học
Trang 2E.Tiến trình dạy học
1.Ổn định tổ chức lớp
2.Bài mới
Hoạt động của GV & HS Yêu cầu cần đạt
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
Trong đoạn trích “Nỗi thương
mình” những câu thơ nào khiến
em xúc động nhất? Hãy ptích?
-HS tự đưa ra suy nghĩ riêng của bản thân -Đọc thuộc phần thơ mình thích và cho đó là hấp dẫn
-Chỉ ra việc xd ngôn từ đó có tính chất nghệ thuật Hoạt động2: Dẫn vào bài mới Nếu Từ Hải của Thanh Tâm Tài Nhân trong Kim
Vân Kiều truyện là một nho sinh thi hỏng, một nhà buôn, nhà sư, một tướng cướp thô bạo thì Từ Hải của Nguyễn Du là một bậc trượng phu anh hùng cái thế, một tráng sĩ anh hùng tung hoành thiên hạ, vừa có chí khí phi thường vừa có tâm hồn khoáng đạt Phân chí khí anh hùng lí tưởng ấy thể hiện trong buôi chia tay với Thuý Kiều để chàng ra đi vì nghiệp lớn Đây là đoạn trích kể về
sự kiện đó của Từ Hải chúng ta sẽ cùng phân tích Hoạt động3: Hướng dẫn đọc và
hiểu khái quát
-Y/c: phân biệt 2 giọng kể ( giọng
kể của tác giả và lời nói trực tiếp
của Từ Hải, của Kiều) Nói
chung, giọng đọc cần chậm rãi,
hào hùng, thể hiện sự khâm phục,
ngợi ca
A Đoạn trích “Chí khí anh hùng”
I.Tìm hiểu khái quát đoạn trích 1.Đọc: Sgk
2.Giải thích từ khó: Sgk
3.Bố cục:
-Bốn câu đầu: Cuộc chia tay giữa Từ Hải và Thuý Kiều sau nửa năm chung sống
Trang 3-GV và HS đọc, nxét cách đọc.
-GV hướng dẫn giải thích từ mới
theo chú thích chân trang
-GV y/c hs xác định bài thơ gồm
mấy phần?
-Mười câu tiếp: Cuộc đối thoại giữa Thuý Kiều và
Từ Hải – tính cách anh hùng của Từ Hải
-Hai câu cuối: Từ Hải dứt áo ra đi
(Có thể phân đoạn theo nội dung:1/ Tính cách và chí khí anh hùng của Từ Hải; Tâm trạng của Thuý Kiều trước sự quyết chí ra đi của Từ Hải)
Hoạt động 4: Tìm hiểu chi tiết cụ
thể
-Tính cách và chí khí anh hùng
của Từ Hải được thể hiện như thế
nào qua thơ?
-Cụm từ “động lòng bốn phương”
có ý nghĩa như thế nào?
+Qua đó thấy được điều gì mà
Nguyễn Du muốn gửi gắm?
-Hãy chỉ ra những biểu hiện tâm
trạng của Thuý Kiều khi Từ Hải
quyết chí ra đi?
II.Phân tích 1.Tính cách và chí khí anh hùng của Từ Hải
-Trượng phu ( đại trượng phu) là từ chỉ người đàn ông có chí khí, bậc anh hùng với hàm nghĩa khâm phục, ca ngợi
-Động lòng bốn phương là cụm từ ước lệ chỉ chí
khí anh hùng (chí làm trai nam, bắc, đông, tây…) tung hoành thiên hạ lí tưởng anh hùng thời trung đại, không bị ràng buộc bởi vợ con, gia đình
mà để ở bốn phương trời, ở không gian rộng lớn, quyết mưu sự nghiệp phi thường
+Chí khí phi thường, mưu cầu nghiệp lớn lẫy lừng +Rất mực tự tin vào tài năng, bản lĩnh của mình dứt khoát, kiên quyết nhưng ko thô lỗ mà khá tâm
lí
2.Tâm trạng của Thuý Kiều trước sự quyết chí
ra đi của Từ Hải
-Tâm trạng của Kiều không chỉ yêu mà còn khâm phục, kính trọng
Trang 4-Tình cảm của Thuý Kiều lúc này
như thế nào?
-Tại saoThuý Kiều lại muốn theo
người chồng ra đi tìm chí tang
bồng? Và qua đó khẳng định điều
gì ở quan niệm xưa về đời sống
vợ chồng?
-Thuý Kiều đặt niềm tin ở Từ Hải
như thế nào? Tại sao?
-Cảm hứng sáng tác của Nguyễn
Du?
-Hình ảnh quyết chi ra đi, là hình
ảnh như thế nào trong đoạn trích?
-Tình cảm gắn bó của Kiều với Từ Hải sau những tháng ngày chung sống và không muốn xa người chồng yêu quý, không muốn sống cô đơn
-Quan niệm phong kiến “phu xướng phụ tuỳ, xuất
giá tòng phu”.
-Thúy Kiều đang mòn mỏi thương nhớ Từ Hải
“Cánh hồng bay bổng tuyệt vời
Đã mòn con mắt phương trời đăm đăm”
Thì Từ Hải đã thành công lớn- cho người đến đón Kiều với nghi lễ cực kì sang trọng
+Niềm tin sắt đá vào tương lai, sự nghiệp, mục đích ra đi của chàng: làm cho rõ mặt phi thường, niềm tin thành công, lí tưởng cao cả của anh hùng -Cảm hứng vũ trụ, con người vũ trụ với kích thước phi thường, kgian bát ngát, ngợi ca, khâm phục
-Quyết lời dứt áo ra đi là thái độ và cử chỉ dứt khoát, không chần chừ, anh hùng lí tưởng của Nguyễn Du Hình ảnh lí tưởng cao đẹp, hùng tráng, phi thường mang tầm vóc vũ trụ đó cũng chính là niềm tin niềm hi vọng của Kiều ở Từ Hải (một người chồng mình thương yêu)
Hoạt động5: Tổng kết
Trang 5Em có nhận xét gì về giá trị nội
dung và nghệ thuật của đoạn
trích?
Hoạt động7: Củng cố và dặn dò -Nắm chắc được hình ảnh người anh hùng với chi
tang bồng được thể hiện như thế nào?
-Trai tài gái sắc gặp gỡ nhau như thế nào? Họ sống ra sao?
-Bút pháp xâựng nhân vật Từ Hải?
-Quan niệm và ước mơ của Ng.Du về người anh hùng lí tưởng qua nhân vật Từ Hải ?
-HS đọc thuộc thơ và phần ghi nhớ (2 bài)
-Giờ sau hoc:Làm văn “Trả bài văn số 6 và ra
đề số 7 làm ở nhà”