Mục tiêu bài học: Giúp học sinh - Nắm được kiến thức cơ bản về hoạt động giao tiếp HĐGT bằng ngôn ngữ, về các nhân tố giao tiếp NTGT như nhân vật, nội dung, mục đích, phương tiện, cách t
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 10 Tuần 2 - Tiết 5: TIẾNG VIỆT - HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP
BẰNG NGÔN NGỮ (TIẾP)
A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh
- Nắm được kiến thức cơ bản về hoạt động giao tiếp( HĐGT) bằng ngôn ngữ, về các nhân
tố giao tiếp (NTGT) (như nhân vật, nội dung, mục đích, phương tiện, cách thức giao tiếp) về hai quá trình trong HĐGT
- Biết xác định các NTGT trong một HĐGT, nâng cao năng lực giao tiếp khi nói, khi viết
và năng lực phân tích, lĩnh hội khi giao tiếp
- Có thái độ và hành vi phù hợp trong HĐGT bằng ngôn ngữ
B Tiến trình dạy học:
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ (Bµi tËp SGK)
3 Giới thiệu bài mới
Hoạt động của G/V và H/S Yêu cầu cần đạt
HS trình bày trên bảng
? Nhân vật giao tiếp là những
người nào
=> Hoạt động giao tiếp diễn ra
trong hoàn cảnh nào?
? Nhân vật “anh” nói về điều gì
=> Nhằm mục đích nào?
II- Luyện tập
1 Phân tích nhân tố giao tiếp thẻ hiện trong câu ca dao
“Đêm trăng thanh anh mới hỏi nàng Tre non đủ lá đan sàng nên chăng”
=> Chàng trai và cô gái đang ở lứa tuổi yêu đương
=> Đêm trăng sáng và thanh vắng Hoàn cảnh
ấy rất phù hợp với câu chuyện tình của đôi lứa tuổi trẻ
=> “Tre non đủ lá” để tính chuyện “đan sàng”
nhưng ngụ ý: Họ (chúng ta) đã đến tuổi trưởng thành nên tính chuyện kết hôn
=> Chàng trai tỏ tình với cô gái
Trang 2? Cách nói của chàng trai có phù
hợp với hoàn cảnh và mục đích
giao tiếp hay không
=> Nét độc đáo trong cách nói
của chàng trai
HS đọc SGK và trao đổi nhóm
(bàn HS)
=> Trả lời câu hỏi SGK
? Nét độc đáo trong nhưng câu
nói của ông già là gì?
=> Hình thức và mục đích của
nhưng câu nói đó
? Tình cả, thái độ của các nhân
vật bộc lộ qua lời nói như thế nào
HS làm bài tập SGK
GV hướng dẫn
=> Rất phù hợp Khung cảnh lãng mạn, trữ tình, đôi lứa bàn chuyện kết hôn là phù hợp
=> Chàng trai tế nhị, khéo léo dùng hình ảnh
ẩn dụ nhưng đậm đà tình cảm
2 Đọc đoạn đối thoại SGK và trả lời câu hỏi:
+ Trong cuộc giao tiếp giữa A Cổ và ông có những hành động cụ thể là:
- Chào (Cháu chào ông ạ!)
- Chào đáp lại (A Cổ hả?)
- Khen (Lớn tướng rồi nhỉ)
- Hỏi (Bố cháu có gửi…)
- Trả lời (Thưa ông, có ạ!)
+ Cả ba câu đều có hình thức câu hỏi Câu thứ nhất là câu chào Câu thứ hai là lời khen Câu thứ ba là câu hỏi
=> Lời nói giữa hai nhân vật bộc lộ tình cảm giữa ông và cháu Cháu tỏ thái độ kính mến ông, còn ông là tình cảm quý yêu trìu mến đối với cháu
3 Hãy viết một thông báo ngắn cho các bạn học sinh toàn trường biết về hoạt động làm sạch môi trường nhân ngày Môi trường thế giới
+ Yêu cầu thông báo ngắn song phải có phần
mở đầu và kết thúc
+ Đối tượng giao tiếp là học sinh toàn trường + Hoàn cảnh giao tiếp là hoàn cảnh nhà trường
Trang 3GV lấy ví dụ cụ thể: “ Thư Bác
Hồ gửi học sinh cả nước nhân
ngày khai giảng năm học đầu tiên
tháng 9/ 1945 của nước
VNDCCH”
4 Củng cố:
? Khi giao tiếp ta cần chú ý
những gì
5 Dặn dò: - Làm bài tập còn lại
- Chuẩn bị bài “Văn
bản” theo SGK
và ngày Môi trường thế giới
4 Viết thư
+ Thư viết cho ai? Người viết có quan hệ như thế nào với người nhận?
+ Hoàn cảnh của người viết và người nhận khi
đó như thế nào?
+ Thư viết về chuyện gì? Nội dung gì?
+ Thư viết đẻ làm gì?
+ Nên viết thư như thế nào?
* Tham gia hoạt động giao tiếp cần phải chú ý:
- Nhân vật đối tượng giao tiếp (Nói, viết cho ai?)
- Mục đích giao tiếp (Viết, nói để làm gì?)
- Nội dung giao tiếp (Nói, viết về cái gì?)
- Giao tiếp bằng cách nào (Viết, nói như thế nào?)