Kiến thức: Giúp HS: - Củng cố khái niệm và các nhân tố chi phối của hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ.. Kĩ năng: - Biết xác định các nhân tố giao tiếp trong một hoạt động giao tiếp,nâng
Trang 1HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP BẰNG NGÔN NGỮ
(Tiết 2)
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức: Giúp HS: - Củng cố khái niệm và các nhân tố chi phối của
hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ 2 Kĩ năng: - Biết xác định các nhân tố giao
tiếp trong một hoạt động giao tiếp,nâng cao năng lực giao tiếp khi nói,khi viết và năng lực phân tích, lĩnh hội khi giao tiếp
- Vận dụng lí thuyết về hoạt động giao tiếp vào việc phân tích các tình huống giao tiếp cụ thể 3 Thái độ: - Có thái độ và hành vi phù hợp trong
HĐGT bằng ngôn ngữ
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1 Giáo viên: - Sách giáo khoa,sách giáo viên và một số tài liệu tham khảo
2 Học sinh: Đọc và chuẩn bị bài theo hệ thống câu hỏi SGK
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
Hoạt động 1:(5phút)
1.Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:(5phút)
CÂU HỎI:1 Em hiểu thế nào là hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ?
ĐÁP ÁN:
- Là hoạt động trao đổi thông tin bằng ngôn ngữ(nói hoặc viết) của con người trong xã hội HĐGT bằng ngôn ngữ có hai quá trình: Tạo lập văn bản do người nói,người viết thực hiện; tiếp nhận lĩnh hội văn bản do người đọc người nghe thực hiện (hai quá trình có thể chuyển đổi cho nhau)
Hãy vẽ sơ đồ cấu tạo của nền văn học Việt Nam?
Trang 2Vào bài: Ở tiết học trước về hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ, các em đã
được tìm hiểu những tri thức lí thuyết cơ bản Trong tiết học hôm nay, chúng ta sẽ
vận dụng các kiến thức đó để làm các bài tập để củng cố, khắc sâu các kiến thức
đó
Hoạt động của gv Hoạt động của hs Nội dung ghi bảng
Hoạt động 2:(35phỳt)
Gv yêu cầu 3 hs lên bảng
làm các bài tập 1, 2, 3
trong sgk Các em khác
tự làm vào vở, theo dõi
bài của bạn nhận xét bổ
sung
HS 1: Bài 1:
a Nhân vật giao tiếp
- Chàng trai (anh)
- Cô gái (nàng)
Lứa tuổi: 18-20, trẻ, đang ở
độ tuổi yêu đương
b Thời điểm giao tiếp: Đêm trăng sáng, yên tĩnh thích hợp với những cuộc trò chuyện của những đôi lứa đang yêu
c Nội dung giao tiếp:
Nghĩa tuờng minh: Chàng trai hỏi cô gái “tre non đủ lá”(đủ già) rồi thì có dùng
để đan sàng được ko?
I Tỡm hiểu văn bản
II Luyện tập:
Bài 1:
a Nhân vật giao tiếp:- Chàng trai (anh)
- Cô gái (nàng)
Lứa tuổi:
b Thời điểm giao tiếp:
c Nội dung giao tiếp:
Nghĩa tuờng minh:
- Nghĩa hàm ẩn:
- Mục đích giao tiếp:
d Cách nói của chàng trai:
Trang 3Gv nhận xét, khẳng định
đáp án, lưu ý hs các kiến
thức và kĩ năng cần thiết
GV: Hướng dẫn tương
tự bài 1 đẻ hs làm:bài
2?
- Nghĩa hàm ẩn: Cũng như tre, chàng trai và cô gái đã đến tuổi trưởng thành, lại có tình cảm với nhau liệu nên tính chuyện kết duyên chăng?
- Mục đích giao tiếp: tỏ tình, cầu hôn tế nhị
d Cách nói của chàng trai:
Có màu sắc văn chương, tình tứ , ý nhị, mượn hình ảnh thiên nhiên để tỏ lòng mình phù hợp, tinh tế
HS 2: Bài 2
a,b Các hành động nói (hành động giao tiếp):
- Chào (Cháu chào ông ạ!)
- Chào đáp (A Cổ hả?)
- Khen (Lớn tướng rồi nhỉ?)
- Hỏi (Bố cháu có gửi pin đài lên cho ông ko?)
c Tình cảm, thái độ:
+ A Cổ: kính mến ông già
+ Ông già: trìu mến, yêu quý A Cổ
- Quan hệ: gần gũi, thân mật
Bài 2:
a,b Các hành động nói (hành động giao tiếp):
- Chào (Cháu chào ông ạ!)
- Chào đáp (A Cổ hả?)
Trang 4GV: Hướng dẫn tương
tự bài 1 đẻ hs làm:bài
3?
HS 3: Bài 3
a Nội dung giao tiếp:
- Nghĩa tường minh: Miêu
tả, giới thiệu đặc điểm, quá trình làm bánh trôi nước
- Nghĩa hàm ẩn: Thông qua hình tượng bánh trôi nước, tác giả ngợi ca vẻ đẹp, thể hiện thân phận bất hạnh của mình cũng như của bao người phụ nữ trong XHPK bất công Song trong hoàn cảnh khắc nghiệt, họ vẫn giữ trọn được phẩm chất tốt đẹp của mình
- Mục đích: + Chia sẻ, cảm thông với thân phận người phụ nữ trong XH cũ
+ Lên án, tố cáo XHPK bất công
- Phương tiện từ ngữ, hình ảnh: biểu cảm, đa nghĩa
b Căn cứ:
- Phương tiện từ ngữ: +
“Trắng”, “tròn” gợi vẻ đẹp hình thể
+ Mô típ mở đầu: “thân em” lời than thân, bộc lộ
- Khen (Lớn tướng rồi nhỉ?)
- Hỏi (Bố cháu có gửi pin đài lên cho ông ko?)
c Tình cảm, thái độ:
+ A Cổ: kính mến ông già
+ Ông già: trìu mến, yêu quý A Cổ
- Quan hệ: gần gũi, thân mật
Bài 3:
a Nội dung giao tiếp:
- Nghĩa tường minh:
- Nghĩa hàm ẩn:
- Mục đích:
+ Chia sẻ, cảm thông với thân phận người phụ nữ trong XH cũ + Lên án, tố cáo XHPK bất công
- Phương tiện từ ngữ, hình ảnh: biểu cảm, đa nghĩa
b Căn cứ :
- Phương tiện từ ngữ :
+ “Trắng”,“tròn”gợi vẻ đẹp hình thể
Trang 5Gv gợi ý hs viết thông
báo theo bố cục:
tâm tình của người phụ nữ
+ Thành ngữ “bảy nổi ba chìm” thân phận long đong, bất hạnh
+ “Tấm lòng son” phẩm chất thủy chung, trong trắng, son sắt
HS:
- Tiêu ngữ
- Tên thông báo
- Nêu lí do
- Thời gian thực hiện
- Nội dung công việc
- Lực lượng tham gia
- Dụng cụ
- Kế hoạch cụ thể
- Lời kêu gọi
HS:
a Nhân vật giao tiếp:
+ Bác Hồ- chủ tịch nước
+ Hs toàn quốc- thế hệ tương lai của đất nước
+ Mô típ mở đầu: “thân em” lời
than thân, bộc lộ tâm tình của người phụ nữ
+ Thành ngữ “bảy nổi ba chìm”
thân phận long đong, bất hạnh
+ “Tấm lòng son” phẩm chất
thủy chung, trong trắng, son sắt
Bài 4:
Gv gợi ý hs viết thông báo theo
bố cục:
Trang 6GV: Hướng dẫn tương
tự bài 1 đẻ hs làm:bài
5?
b Hoàn cảnh giao tiếp:
+ Tháng 9-1945: đất nước vừa giành được độc lập Hs lần đầu tiên được đón nhận một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam
+ Bác Hồ: giao nhiệm vụ, khẳng định quyền lợi của hs nước Việt Nam độc lập
c Nội dung giao tiếp:
- Niềm vui sướng của Bác
vì thấy hs- thế hệ tương lai của đất nước được hưởng nền giáo dục của dân tộc
- Nhiệm vụ và trách nhiệm nặng nề nhưng vẻ vang của hs
- Lời chúc của Bác với các
em hs
d Mục đích giao tiếp:
- Chúc mừng hs nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam DCCH
- Xác định nhiệm vụ nặng
nề nhưng vẻ vang của các
em hs
e Hình thức:
- Ngắn gọn
- Tiêu ngữ
- Tên thông báo
- Nêu lí do
- Thời gian thực hiện
- Nội dung công việc
- Lực lượng tham gia
- Dụng cụ
- Kế hoạch cụ thể
- Lời kêu gọi
Bài 5:
a Nhân vật giao tiếp:
b Hoàn cảnh giao tiếp:
+ Tháng 9-1945:
+ Bác Hồ: giao nhiệm vụ, khẳng
Trang 7Hoạt động 3:(4 phỳt)
Gv yêu cầu hs làm ở
nhà
- Lời văn vừa gần gũi, chân tình vừa nghiêm túc, trang trọng
định quyền lợi của hs nước Việt Nam độc lập
c Nội dung giao tiếp:
-
-
-
d Mục đích giao tiếp:
- Chúc mừng hs nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam DCCH
- Xác định nhiệm vụ nặng nề nhưng vẻ vang của các em hs
e Hình thức:
- Ngắn gọn
- Lời văn vừa gần gũi, chân tình vừa nghiêm túc, trang trọng
Trang 8Gv lưu ý hs:
Ngày 5/6/1972, Đại hội
đồng Liên Hợp Quốc
sáng lập ngày môi
trường thế giới
Gv yêu cầu hs đọc bức
thư của Bác Hồ và trả lời
các câu hỏi trong sgk
Gv lưu ý hs: Khi thực
hiện bất cứ hoạt động
giao tiếp bằng ngôn ngữ
nào (dạng nói và viết),
chúng ta cần phải chú ý:
+ Nhân vật, đối tượng
giao tiếp (Nói và viết
cho ai?)
+ Mục đích giao tiếp
(Nói và viết để làm gì?)
+ Nội dung giao tiếp
(Nói và viết để làm gì?)
+ Giao tiếp bằng cách
nào (Nói và viết ntn?)
Hoạt động 4:(4 phút)
3 Củng cố, dặn dò:
Yêu cầu hs:- Làm bài tập 4 trong sgk
- Đọc, tìm hiểu trước bài : Văn bản
Trang 94 Hướng dẫn HS học bài và chuẩn bị bài mới:
* Bài cũ:
- Học bài theo hướng dẫn trong SGK
* Bài mới:
- Chuẩn bị bài mới