Nỏ thần vô ý trao tay giặc, Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu.” Đó là cách đánh giá của ông về một nhân vật trong truyền thuyết đặc sắc: Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy.. Gv cun
Trang 1TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU- TRỌNG THỦY
(Truyền thuyết)
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
Giúp học sinh: - Nắm được các đặc trưng cơ bản, giá trị, ý nghĩa, môi trường sinh
thành, biến đổi và diễn xướng của truyền thuyết
- Những chiến công của An Dương Vương
2 Kĩ năng: - Rèn kĩ năng phân tích nhân vật trong tác phẩm tự sự.
3 Thái độ: GDHS thái độ trân trọng đối với VH dân gian, di sản văn hóa
của dân tộc
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1 Giáo viên: - Sách gáo khoa,sách giáo viên
- Chuẩn bị sơ đồ các bộ phận hợp thành của văn học việt nam
- Sách giáo khoa Ngữ văn 10 – tập 1 Sách giáo viên Ngữ văn 10 – tập 1 Giới thiệu giáo án Ngữ văn 10 – tập 1.Bài tập Ngữ văn 10 – tập 1
2 Học sinh: Đọc và chuẩn bị bài theo hệ thống câu hỏi SGK
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
Hoạt động 1:(5phút)
1 Kiểm tra bài cũ: Không
a Câu hỏi: :
b Đáp án:
Trang 22 Nội dung bài mới:
Vào bài: Nhà thơ Tố Hữu, trong bài thơ Tâm sự đã viết:
“Tôi kể ngày xưa chuyện Mị Châu,
Trái tim lầm chỗ để trên đầu.
Nỏ thần vô ý trao tay giặc,
Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu.”
Đó là cách đánh giá của ông về một nhân vật trong truyền thuyết đặc sắc: Truyện
An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy Trải qua hàng nghìn năm đến nay,
câu chuyện ấy vẫn đem lại cho chúng ta những bài học sâu sắc Hôm nay, chúng ta
sẽ cùng tìm hiểu về câu chuyện đó
Hoạt động của gv Hoạt động của hs Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1:(10phút)
GV: Hs đọc phần tiểu dẫn
trong sgk
GV: - Nhắc lại khái niệm
về truyền thuyết?
GV: - Các đặc trưng cơ
bản của truyền thuyết?
I Tìm hiểu chung:
1 Giới thiệu chung về truyền thuyết:
a Đặc trưng:
- Là tác phẩm tự sự dân gian
kể về sự kiện và nhân vật lịch sử (có liên quan đến lịch sử) theo xu hướng lí tưởng hóa
- Thể hiện nhận thức, quan điểm đánh giá, tình cảm của
I Tìm hiểu chung:
1 Giới thiệu chung về truyền thuyết:
a Đặc trưng:
- Là tác phẩm tự sự dân gian kể
về sự kiện và nhân vật lịch sử (có liên quan đến lịch sử) theo xu hướng lí tưởng hóa
Trang 3Gv cung cấp cho hs nhận
xét của cố thủ tướng Phạm
Văn Đồng:“Những truyền
thuyết dân gian thường có
một cái lợi là sự thật lịch
sử mà nhân dân qua nhiều
thế hệ đó lí tưởng hóa, gửi
gắm vào tâm tình thiết tha
của mình cùng với thơ và
mộng, chắp đôi cánh của
sức tưởng tượng và nghệ
thuật dân gian làm nên
tác phẩm văn hóaa mà
đời đời con cháu ưa
thích.”
GV: - Theo em, qmụi
trường sinh thành, biến
đổi và diễn xướng của
truyền thuyết là gì?
GV: - Em biết truyền
thuyết An Dương Vương
và Mị Châu- Trọng Thủy
có mấy bản kể?
nhân dân lao động đối với các sự kiện, nhân vật lịch sử ấy Yếu tố lịch sử và yếu tố tưởng tượng thần kì hòa quyện
HS: Môi trường sinh thành, biến đổi và diễn xướng:
Lễ hội và các di tích lịch sử
có liên quan
HS: Truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu- Trọng Thủy:
b Môi trường sinh thành, biến đổi và diễn xướng:
Lễ hội và các di tích lịch sử có liên quan
2 Truyền thuyết An Dương
Trang 4Hoạt động 3:(30phút)
GV: Yêu cầu hs đọc văn
bản
GV: - Em hãy tóm bố cục
của truyện?
- Văn bản: 3 bản kể:
+ Truyện Rùa Vàng- trong Lĩnh Nam chích quái (Những chuyện quái dị ở đất Lĩnh Nam) do Vũ Quỳnh và Kiều
Phú sưu tập, biên soạn bằng chữ Hán vào cuối thế kỉ XV, được Đinh Gia Khánh và Nguyễn Ngọc San dịch
+ Thục kỉ An Dương Vương- trong Thiên Nam ngữ lục.
+ Mị châu- Trọng Thủy-
truyền thuyết ở vùng Cổ Loa
HS: Đọc.
HS: Bố cục: 4 phần
+ (1) An Dương Vương xây thành, chế nỏ và chiến thắng Triệu Đà
+ (2) Trọng Thủy lấy cắp lẫy
nỏ thần
+ (3) Triệu Đà lại phát binh xâm lược, An Dương Vương thất bại, chém Mị Châu, theo Rùa Vàng xuống biển
+ (4) Kết cục bi thảm của Trọng Thủy, hình ảnh ngọc trai- nước giếng
Vương và Mị Châu- Trọng Thủy:
- Văn bản: 3 bản kể:
+ Truyện Rùa Vàng- trong Lĩnh Nam chích quái.
+ Thục kỉ An Dương Vương- trong Thiên Nam ngữ lục.
+ Mị châu- Trọng Thủy- truyền
thuyết ở vùng Cổ Loa
II Đọc- hiểu văn bản:
1 Đọc.
2.Bố cục: 4 phần
+ (1) An Dương Vương xây thành, chế nỏ và chiến thắng Triệu Đà
+ (2) Trọng Thủy lấy cắp lẫy nỏ thần
+ (3) Triệu Đà lại phát binh xâm
Trang 5GV: - Theo em, chúng ta
nên phân tích câu chuyện
này theo kiểu phân tích
chủ đề hay phân tích nhân
vật? Vì sao?
Hs thảo luận trả lời
Gv hướng hs đến cách
phân tích nhân vật
VD: - Nhân vật An Dương
Vương đó lập nên những
chiến công nào? Quá trình
xây thành của An Dương
Vương được miêu tả ntn?
GV: - Ý nghĩa của các chi
tiết thần kì: An Dương
Vương được một cụ già
HS thảo luận trả lời.
:
Nhân vật An Dương Vương vỡ:
Những chiến công xây thành, chế nỏ, chiến thắng Triệu Đà lần một:
- Xây thành Cổ Loa:
Quá trình xây thành:
+ Thành đắp đến đâu lại lở đến đó
+ Lập đàn cầu đảo bách thần, trai giới
+ Nhờ cụ già mách bảo, sứ Thanh Giang giúp xây thành xong trong nửa tháng
Nhận xét :
- Quá trình xây thành gian nan, khó nhọc cũng giống như quá trình dựng nước
- Nhân dân ngưỡng mộ, ngợi
ca việc xây thành nên đã sáng tạo các chi tiết thần kì
- ý nghĩa của các chi tiết thần kì:
+ Lí tưởng hóa việc xây thành
+ Nét đẹp của truyền thống
lược, An Dương Vương thất bại, chém Mị Châu, theo Rùa Vàng xuống biển
+ (4) Kết cục bi thảm của Trọng Thủy, hình ảnh ngọc trai- nước giếng
3 Tìm hiểu văn bản:
3.1 Nhân vật An Dương Vương:
a Những chiến công xây thành, chế nỏ, chiến thắng Triệu Đà lần một:
- Xây thành Cổ Loa:
Quá trình xây thành:
Trang 6mách bảo, sứ Thanh
Giang giúp xây thành?
GV: - Xây thành xong, khi
Rùa Vàng từ biệt, An
Dương Vương đã nói gì
với Rùa Vàng? Qua đó,
em có suy nghĩ gì về An
Dương Vương?
GV: - Tại sao An Dương
Vương lại dễ dàng chiến
thắng kẻ thù xâm lược
trong giai đoạn này?
Việt Nam: cha ông luôn ngầm giúp đỡ con cháu đời sau trong công cuộc dựng nước và giữ nước
- Khi Rùa Vàng từ biệt, An Dương Vương:
+ Cảm tạ Rùa Vàng
+ Băn khoăn“Nếu có giặc ngoài thì lấy gì mà chống?”
ý thức trách nhiệm cao với đất nước và tinh thần cảnh giác
- An Dương Vương chiến thắng quân xâm lược do:
+ Có thành ốc kiên cố
+ Có nỏ thần kì diệu trăm phát trăm trúng
+ Đặc biệt là có tinh thần cảnh giác cao độ
Nhận xét:
- Quá trình xây thành gian nan, khó nhọc cũng giống như quá trình dựng nước
- Nhân dân ngưỡng mộ, ngợi ca việc xây thành nên đã sáng tạo các chi tiết thần kì
- Ý nghĩa của các chi tiết thần kì: + Lí tưởng hóa việc xây thành
+ Nét đẹp của truyền thống Việt Nam: cha ông luôn ngầm giúp đỡ con cháu đời sau trong công cuộc dựng nước và giữ nước
- Khi Rùa Vàng từ biệt, An Dương Vương:
+ Cảm tạ Rùa Vàng
+ Băn khoăn“Nếu có giặc ngoài thì lấy gì mà chống?”
Ý thức trách nhiệm cao với đất nước và tinh thần cảnh giác
- An Dương Vương chiến thắng quân xâm lược do:
+ Có thành ốc kiên cố
+ Có nỏ thần kì diệu trăm phát trăm trúng
Trang 7+ Đặc biệt là có tinh thần cảnh giác cao độ
Hoạt động 5:(5phút)
3 Củng cố, dặn dò:
Yêu cầu hs: Tiếp tục tìm hiểu về các nhân vật: An Dương Vương, Mị Châu và
Trọng Thủy
4 Hướng dẫn HS học bài và chuẩn bị bài mới:
* Bài cũ:
- Học bài theo hướng dẫn trong SGK
* Bài mới:
- Chuẩn bị bài mới