LẬP DÀN Ý BÀI VĂN TỰ SỰA.Mục tiêu bài học Giúp HS: - Biết cách dự kiến đề tài và cốt truyện cho một bài văn tự sự.. - Nắm được kết cấu và biết cách lập dàn ý bài văn tự sự.. - Nâng cao
Trang 1LẬP DÀN Ý BÀI VĂN TỰ SỰ
A.Mục tiêu bài học
Giúp HS:
- Biết cách dự kiến đề tài và cốt truyện cho một bài văn tự sự
- Nắm được kết cấu và biết cách lập dàn ý bài văn tự sự
- Nâng cao nhận thức về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc lập dàn ý để có thói quen lập dàn ý trước khi viết bài văn tự sự nói riêng, các bài văn khác nói chung
B.Phương tiện thực hiện: SGK, SGV, thiết kế bài học
C.Cách thức tiến hành : GV tổ chức giờ học theo phương pháp đọc sáng tạo, gợi
tìm, tái hiện kết hợp với các hình thức trao đổi , thảo luận, trả lời câu hỏi
D.Tiến trình dạy học
1 Oån định lớp
2 Kiểm tra bài cũ : Chuẩn bị bài của HS
Hoạt động 1: I.Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện
- GV gọi HS đọc phần trích và lần
lượt nêu 2 câu hỏi SGK cho HS trả
lời
I.Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện
Trang 2 Đọc phần trích và trả lời câu hỏi:
1 Nhà văn Nguyên Ngọc kể về quá trình suy nghĩ, chuẩn bị để sáng tác truyện ngắn Rừng xà nu
2 Qua lời kể của nhà văn có thể rút ra kinh nghiệm:
* Chuẩn bị viết một bài văn tự sự:
+ Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện ( mở đầu,
kết thúc).
+Sau đó suy nghĩ, tưởng tượng về các nhân vật theo
những mối quan hệ nào đó và nêu những sự việc, chi tiết tiêu biểu, đặc sắc tạo nên cốt truyện
* Lập dàn ý: 3 phần MB, TB, KB.
Hoạt động 2: II Lập dàn ý
- Gọi HS đọc đoạn trích của Nguyễn
Tuân và 2 gợi ý kể về “ hậu thân “
của chị Dậu
-GV chia HS ra làm 2 nhóm, mỗi
nhóm lập dàn ý cho một bài văn kể
theo gợi ý SGK
- GV gọi 1 HS của mỗi nhóm lên
bảng trình bày và lưu ý HS chọn
nhan đề đặt cho bài viết
II Lập dàn ý
Đọc phần trích và trả lời câu hỏi:
1.a Chọn nhan đề:
- Đề bài 1: Sau cái đêm đen ấy…
-Đề bài 2: Người đậy nắp hầm bem
b.Lập dàn ý
Đề bài 1
- Mở bài: Sau khi chạy khỏi nhà quan cụ, chị Dậu
Trang 3trong nhóm bổ sung và nhận xét ,
chốt lại vấn đề
- Từ 2 dạng bài tập trên gợi ý HS
phát biểu cách lập dàn ý 1 bài văn tự
sự:
+ Trước khi lập dàn ý cần phải làm
gì?
+ Có đề tài, chủ đề đã đủ chưa? Cần
phải thêm gì nữa?
+ Để bài viết rõ ràng mạch lạc có
cần phải cân đối bố cục trước không?
Bố cục đó như thế nào?
gặp một cán bộ cách mạng
- Thân bài:
+ Cuộc cách mạng tháng 8 nổ ra, chị Dậu trở về làng
+ Khí thế cách mạng sục sôi, chị Dậu dẫn đầu biểu tình lên huyện cướp chính quyền, phá kho thóc của Nhật
- Kết bài: Chị Dậu và bà con xóm làng mừng ngày tổng khởi nghĩa thành công, cái Tý trở về
Đề bài 2
- Mở bài: Cuộc kháng chiến chống Pháp nổ ra, làng chị Dậu bị địch chiếm nhưng ban đêm vẫn có cán bộ cách mạng hoạt động bí mật
- Thân bài:
+ Quân Pháp càn quyét truy lùng cán bộ
+ Trong làng căng thẳng, mọi người hoảng sợ, chị Dậu vẫn bình tỉnh che dấu cán bộ dưới hầm
- Kết bài: Tổng khởi nghĩa thành công, chị Dậu nghẹn ngào đón cái Tý
2 Cách lập dàn ý
- Trước khi lập dàn ý, cần suy nghĩ chọn đề tài, xác định chủ đề của bài viết
- Từ đề bài chủ đề tưởng tượng phát ra những nét chính của cốt truyện nên theo cấu trúc truyền thống: trình bày khai đoạn, phát triển, đỉnh điểm, kết thúc
Trang 4+ Có bố cục ý rồi, em hồn thiện bài
viết như thế nào?
- GV nhận xét bổ sung rút ra kết luận
và hướng dẫn HS nắm vững ghi nhớ
- Tiếp đó phát ra 3 phần của một dàn ý:
+ Mở bài: Trình bày
+ Thân bài: Khai đoạn, phát triển, đỉnh điểm + Kết bài: Kết thúc
- Dựa vào dàn ý, suy nghĩ tìm các yếu tố cấu thành một bài bài văn như sự việc xãy ra, tâm trạng nhân vật, quan hệ giữa các nhân vật, cảnh tự nhiên
Ghi nhớ: SGK
Hoạt động 3: IV.Luyện tập
- Gọi HS đọc đề bài : yêu cầu các em
xác định yêu cầu đề bài
- GV cho HS kể những sai lầm có thể
phạm Yêu cầu các em chọn 1 trong
số những sai lầm đó để lập dàn ý
- Gọi HS trình bày dàn ý của mình
Cho HS khác nhận xét bổ sung rồi
đưa ra kết luận
IV.Luyện tập
Bài 1:
- Chọn nhan đề: Chiến thắng chính mình, vượt qua lỗi lầm ( Chiến thắng bản thân)
- Lập dàn ý:
+ Mở bài: Nhân vật Tôi đang hạnh phúc với kết quả học tập
+ Thân bài:nhân vật Tôi hồi tưởng và kể lại
giúp đỡ của gia đình, bạn bè…
Trang 5+ Kết bài: Bài học nhận thức rút ra từ quá trình phấn đấu
4.Củng cố
- Lập dàn ý là gì?
- Muốn lập dàn ý phải làm gì?
- Kết cấu dàn ý chung của bài văn tự sự?
5.Dặn dò
- Học bài, làm bài tập 2
- Soạn: Uy- lít-xơ trở về
6 Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………