Kiến thức: - Hiểu được trí tuệ và tình yêu chung thuỷ là những phẩm chất cao đẹp mà con người trong thời đại Hômerơ khát khao vươn tới.. - Thấy được đặc sắc cơ bản của nghệ thuật trần th
Trang 1TUẦN 5: UY- LÍT- XƠ TRỞ VỀ ( Trích Ô-đi-xê - Sử thi Hi lạp) Hô– me – rơ
A-MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
- Hiểu được trí tuệ và tình yêu chung thuỷ là những phẩm chất cao đẹp mà con người trong thời đại Hômerơ khát khao vươn tới
- Thấy được đặc sắc cơ bản của nghệ thuật trần thuật đầy kịch tính, lối miêu tả tâm lí, tính cách nhân vật sử thi của Hômerơ
2 Kĩ năng:
Rèn kĩ năng đọc- hiểu 1 trích đoạn sử thi
3 Thái độ:
Nhận thức được sức mạnh của t/c vợ chồng, t/c gia đình là động lực giúp con người vượt qua mọi khó khăn
B-CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV: SGK, SGV Ngữ văn 10, Tài liệu tham khảo, Thiết kế bài giảng
HS: SGK, vở soạn, tài liệu tham khảo
C- PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Gv kết hợp phương pháp đọc sáng tạo, đối thoại, trao đổi, nêu vấn đề, thảo luận, tích hợp
D- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức lớp:
Vắng
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra phần chuẩn bị bài của học sinh
?Vỡ sao khụng thể xếp truyện “ADV” vào thể loại sử thi? Bài học rỳt ra từ truyền thuyết?
Yêu cầu: HS bám sát vào văn bản, từ đặc trưng của thể loại truyền thuyết để trả lời
3 Bài mới
Hoạt động của GV và Hs Nội dung cần đạt
Trang 2? Nêu những hiểu biết của em về
tỏc giả?
? Em biết gì về 2 thiờn sử thi
này?
? Hoàn cảnh ra đời tác phẩm?
? Gọi HS túm tắt
? Nhận xột chung về ND- NT
I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả.
- Hômerơ là nhà thơ HiLạp sống vào khoảng TK IX- VIII TCN
- Tác giả 2 thiên sử thi nổi tiếng:
+ Iliát + Ôđixê
→ tác phẩm đầu tiên của nền VH HiLạp cổ đại, bút tích xưa nhất của VH châu Âu
2 Tác phẩm Ôđixê
a Hoàn cảnh ra đời
- Ôđixê được viết vào giai đoạn:
+ Chiến tranh kết thúc, người HiLạp bắt đầu bước vào công cuộc xây dựng hoà bình, khát khao mở rộng địa bàn
cư trú ra biển
+ HiLạp từ giã chế độ công xã thị tộc→ chiếm hữu nụ lệ→ gia đỡnh hỡnh thành…
b Tóm tắt truyện
c Giá trị tác phẩm
- Nội dung
+ Ca ngợi sức mạnh của trí tuệ, ý trí nghị lực của con người với khát vọng tìm hiểu, chinh phục tự nhiên
+ ước mơ về một cuộc sống hoà bình, hạnh phúc
- Nghệ thuật:
+ Trí tưởng tượng phóng khoáng, năng khiếu quan sát tinh tế
+ Cốt truyện hoàn chỉnh, tính cách nhân vật nhất quán,
ng trang trọng, tràn đầy định ngữ, ẩn dụ…
B Đoạn trích “ Uy lớt xơ trở về”
I Vị trí đoạn trích
- Khúc ca 23
Trang 3? Vị trí đoạn trích.
Gọi HS đọc phân vai: Người dẫn
truyện, ơriclê, Pênêlốp,Uy lít xơ
? Nội dung đoạn trích?
? Cú thể chia làm mấy phần? Nội
dung từng phần?
? Khi U trở về, nhũ mẫu Ơriclê đó
cú những cử chỉ, hành động gì đối
với P?D/c
? Trước những thông tin đó thái
độ của P ra sao?
? Vì sao P có thái độ như vậy?
Điều đó chứng tỏ nàng là người
như thế nào?
? Hành động tiếp theo của nhũ
mẫu Ơ là gì?
? Tâm trạng và thái độ của P
trước sự tác động đó
? Em có nhận xét gì về bút pháp
phân tích tâm lí nhân vật?
( Thông thường nói tới tâm lí con
người thì chúng ta thường xét /
phương diện nào?)
II Đoc - hiểu văn bản
1 Đọc – Chú thích
- Acai
- Lời có cánh
- Hạ cả thành luỹ bảo vệ đô thị
2 Bố cục:
- Phần 1: Từ đầu→ giết chúng
- P2: Tiếp→ kộm gan dạ
- P3: Cũn lại
3 Phân tích 3.1 Diễn biến tâm trạng nàng Pênêlop
a Tác động của nhũ mẫu Ơriclê đối với Pênêlốp
Nhũ mẫu Ơriclê
- Báo tin: U trở về
- Thuyết phục:
+ Đưa bằng chứng: vết sẹo
+ Đánh cược bằng tính mạng
Pênêlốp
- Không tin, nghi ngờ: +Phán đoán: 1 vị thần;
U đó chết→ là người thận trọng, chung thuỷ với chồng, luôn tỉnh táo, đề cao cảnh giác
- Phân vân, xúc động + Không bác bỏ→ thần
bí hóa câu chuyện + Xuống lầu: không biết ứng xử ntn; lặng thinh;sửng sốt; đăm đăm, âu yếm…
→ Tâm lí rất thực, rất
sử thi ( qua cử chỉ, hđ,ngôn ngữ, đối thoại…), giàu kịch tính
Trang 4? Nhận xét chung về NTXD đoạn
đối thoại giữa Ơ- P?
? Trước thái độ của P, Têlê mác
đó cú thỏi độ ntn? Dc
? Thái độ ấy bộc lộ t/c và nét tính
cách gì ở nhân vật?
? Trước lời oán trách của con, P
có tâm trạng, thái độ ntn?
?Cuộc đối thoại giữa 2 mẹ con hế
mở cho chúng ta điều gì?
? Ý định thử thách của P được thể
hiện ntn? Cách thể hiện ấy cho
chúng ta hiểu thêm điều gỡ về P?
? Tại sao P không núi trực tiếp mà
phải nói gián tiếp?
→ Đoạn đối thoại như là 1 màn kịch nhỏ thể hiện những xung đột trong tỡnh cảm của P- tụ đậm cá tính: thận trọng, tỉnh táo, biết kìm nén tình cảm
b Tác động của Têlêmác đối với Pênêlốp.
Têlêmác
- Trách mẹ gay gắt: tàn nhẫn, độc ác, sắt đá ->Thương yêu cha
-> Nóng nảy, bộc trực, thiếu kiên nhẫn
Pênêlốp
- Thận trong giải thích;
phân vân cao độ, xúc động
- Không thay đổi cách
cư xử
- Tỉnh táo, khôn ngoan thử thách chồng
→ Tô đậm tính cách thuỷ chung, tâm hồn trong sáng, thái độ thận trọng, tỉnh táo của P
2 Thử thách và sum họp.
* Cuộc đấu trí giữa Pênêlốp và Uy lít xơ
Pênêlop
- Thử thỏch:
+ Mượn lời con nói với U- lịch sự nhó nhặn, tế nhị, khéo léo( hé mở, liên tưởng tới điều bí mật)
→ Vẻ đẹp tâm hồn, trí tuệ, thận trọng, khụn ngoan
Uylitxơ
+ Mỉm cười: đồng tình chấp nhận thử thách; hiểu
ý vợ; tin: trí tuệ, tài năng + Mượn lời nói với con- núi với vợ: tế nhị, khôn khéo
Mục đích quan trọng nhất là việc vợ nhận ra chồng thì U làm như không vội vàng, hấp tấp;
Trang 5? Trước lời thử thách của P, thái
độ của U ra sao? Chi tiết U mỉm
cười có ý nghĩa gì?
? Chàng đó núi gỡ với con trai?
Em hiểu thế nào về tâm trạng của
U?
?U đó giải đố bằng cách nào?
? hành động của P? í nghĩa?
?Em có nhận xét gì về NT sdung
trong quá trình giải đố của U?
? Cuộc đấu trí đó phản ánh điều
gì ? Ai là người chiến thắng,
chiến bại? Vỡ sao?
- G cho hs đọc đoạn cũn lại(51)
NT biểu đạt có gì đáng chú ý?t/d
? Đánh giá về 2 nhân vật U- P?
? Đánh giá chung về nội dung,
nghệ thuật
HS đọc ghi nhớ
- Sai khiêng giường-> sự thử thỏch
- Thông minh, khôn khéo
trầm tĩnh, tự tin
- Yêu cầu kê giường, trần tỡnh, cặn kẽ, miờu tả
tỉ mỉ chi tiết đặc điểm chiếc giường→ giải mó được bí mật
- Thông minh, trí tuệ, nhạy bộn
→ Sự gặp gỡ của hai tâm hồn, trí tuệ
* Sum hop
- Miêu tả tâm trạng(đối thoại)
- So sánh, liên tưởng, mở rộng
Tấm lòng thuỷ chung, niềm sung sướng, hạnh phúc vô bờ
=> Kết luận
- P là người phụ nữ thông minh, nghị lực, thận trọng và khôn ngoan, chung thuỷ→ hình tượng người phụ nữ Hi Lạp cổ đại lý tưởng
- U là một người đầy bản lĩnh, bình tĩnh, tự tin, kiên định, khôn ngoan, trí tuệ
IV Tổng kết :
- Đoạn trích giàu kịch tính, thông qua những xung đột kịch và đối thoại của các nhân vật, ca ngợi những phẩm chất đẹp đẽ, tình yêu thuỷ chung, trí tuệ sắc sảo của con người từ thuở ấu thơ của lịch sử nhân loại
Trang 6* Ghi nhớ: SGK
V Luyện tập.
BT 2 (52)
4 Củng cố : - Gi trị nội dung và NT của đoạn trích
- Củng cố qua bài tập
5 Hướng dẫn học bài ở nhà và chuẩn bị bài sau
- Học + hoàn thành BT
- Chuẩn bị tiết sau trả bài viết số 1
E RÚT KINH NGHIỆM