* Giúp HS cảm nhận: - Quan niệm của người Ấn độ cổ về người anh hùng, đấng quân vương mẫu mực và người phụ nữ lý tưởng.. * HS ghi lại những chi tiết liên quan đến các nhân vật Ra ma và
Trang 1Tuần 6/ HKI - Tiết PPCT: 17
RAMA BUỘC TỘI (TRÍCH SỬ THI RAMAYANA)
I Mục tiêu bài dạy.
* Giúp HS cảm nhận:
- Quan niệm của người Ấn độ cổ về người anh hùng, đấng quân vương mẫu mực và người phụ nữ lý tưởng
- Hiểu nghệ thuật xây dựng nhân vật của sử thi Ramayana
II Phương tiện dạy học.
* Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học
III Cách thức tiến hành.
* Kết hợp phần giới thiệu, dẫn dắt, bình giảng, khái quát của GV và phần phân tích, thảo luận của GV Khai thác từ nghệ thuật xây dựng nhân vật đến nội dung tư tưởng
* HS chuẩn bị bài ở nhà, tăng cường hoạt động đọc, thảo luận nhóm theo những gợi ý sgk
IV Tiến trình dạy học.
1 Ổn định, kiểm tra bài cũ: Ý nghĩa của hình ảnh chiếc giường trong đoạn trích Uylitxơ trở
về (trích Ôđixê)?
2 Giới thiệu bài mới.
Hoạt động giáo viên và học sinh Yêu cầu cần đạt
Hoạt động 1 GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu
những nét chính về tác phẩm.
H: Hai bộ sử thi Ramayana và Mahabharata có
vai trò, gí trị như thế nào trên đất nước Ấn độ?
I Tiểu dẫn
* Ramayana và Mahabharata là 2 bộ sử thi
Ấn độ nổi tiếng, có ảnh hưởng sâu, rộng lâu bền trong văn học, văn hóa Ấn độ cổ đại và khu vực ĐNA
* Ramayana hình thành thế kỉ III trước công nguyên được bổ sung, trau chuốt và hoàn thiện cuối cùng là nhờ đạo sĩ Vanmiki Tác phẩm bao gồm 24 000 câu thơ đôi
* Tóm tắt: (sgk)
* Giá trị tác phẩm: luôn sống động, nuôi dưỡng tinh thần đạo đức người Ấn độ Tác
Trang 2Hoạt động 2: GV hướng dẫn học sinh đọc hiểu
văn bản.
* GV hướng dẫn học sinh đọc, nhấn mạnh một
số đoạn cần lưu ý.
* HS ghi lại những chi tiết liên quan đến các
nhân vật Ra ma và Xi ta
Hoạt động 3: GV hướng dẫn học sinh phân tích
đoạn trích.
* Phương pháp: Hình thành nhóm thảo luận
những nội dung chính sau.
H: Sau chiến thắng, họ gặp nhau trong hoàn
cảnh như thế nào?
H: Hoàn cảnh ấy có những tác động gì đến các
nhân vật Rama và Xi ta? Phẩm chất của những
con người ấy?
phẩm thi ca đầu tiên của Ấn độ thành công trong việc miêu tả thiên nhiên và tình người, thể hiện nội tâm nhân vật sâu sắc, chân thực
Người Ấn độ tin: “Chừng nào sông chưa cạn, núi chưa mòn thì Ramayana còn làm say đắm lòng người và cứu vớt họ ra khỏi tội lỗi”
II Phân tích
1 Không gian Rama và Xita gặp lại nhau sau chiến thắng
* Họ gặp lại nhau không phải ở không gian riêng tư mà ở không gian cộng đồng, trước sự chứng kiến của tất cả anh em, bạn hữu trung thành của Rama: Lắcmana, Xugriva, Hanuman, quân đội khỉ, quan quân dân chúng của vương quốc quỷ
* Hoàn cảnh ấy có những tác động
+ Rama đứng trên tư cách một người anh hùng, một đức vua Chàng tuy bị lưu đày nhưng được nhân dân xem là đức vua thực
sự Đứng trước người vợ, chàng rất mực yêu thương, xót xa nhưng vẫn phải giữ bổn phận gương mẫu của một đức vua anh hùng:
“thấy người khuôn mặt đẹp bông sen với những cuộn tóc lượn sóng đứng trước mặt mình, lòng Rama đau như dao cắt…” ->
Nhân vật là người ý thức, có những tình cảm sâu kín trong lòng đối với người vợ và va trò của người anh hùng
+ Xita được đưa đến gặp chồng trước sự
chứng kiến của quan quân, thoạt tiên nàng xấu hổ rồi khiêm nhường khi nghe những lời
tố cáo thì muốn chôn vùi hình hài thân xác vì
cảm thấy mất danh dự của con người, của hoàng hậu trước cộng đồng Từ quan hệ chàng thiếp đã chuyển sang quan hệ vua tôi Khi bị ruồng rẫy thì nàng muốn chôn vùi
Trang 3H: Sau chiến thắng quỷ vương, họ còn phải trải
qua những thử thách khác Mục đích của thử
thách này là gì?
tấm thân cho ngọn lửa: nếu con trước sau một lòng một dạ với Rama thì xin thần hãy tìm cách bảo vệ con.
Sau khi chiến thắng yêu quỷ, đây là thủ thách cuối cùng của Ra ma lẫn Xi ta để khẳng định người phụ nữ lí tưởng cũng như người anh hùng mẫu mực.
3 Hướng dẫn học sinh học bài.
* Bối cảnh sau khi chiến thắng các quỷ vương, Rama và Xita gặp nhau như thế nào? Bối cảnh ấy chứng tỏ điều gì?
* Soạn những câu hỏi còn lại phần hướng dẫn học bài và câu hỏi phần luyên tập
Trang 4Tuần 6/ HKI - Tiết PPCT: 18
RAMA BUỘC TỘI (TRÍCH SỬ THI RAMAYANA)(TIẾP)
I Mục tiêu bài dạy.
* Giúp HS cảm nhận:
- Quan niệm của người Ấn độ cổ về người anh hùng, đấng quân vương mẫu mực và người phụ nữ lý tưởng
- Hiểu nghệ thuật xây dựng nhân vật của sử thi Ramayana
II Phương tiện dạy học.
* Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học
III Cách thức tiến hành.
* Kết hợp phần giới thiệu, dẫn dắt, bình giảng, khái quát của GV và phần phân tích, thảo luận của GV Khai thác từ nghệ thuật xây dựng nhân vật đến nội dung tư tưởng
* HS chuẩn bị bài ở nhà, tăng cường hoạt động đọc, thảo luận nhóm theo những gợi ý sgk
IV Tiến trình dạy học.
1 Ổn định, kiểm tra bài cũ: Hoàn cảnh gặp nhau của Rama và Xita sau chiến thắng là như thế nào? Hoàn cảnh ấy có ý nghĩa gì?
2 Giới thiệu bài mới.
Hoạt động giáo viên và học sinh Yêu cầu cần đạt
Hoạt động 1: GV hướng dẫn học sinh tìm
hiểu lời buộc tội của Rama
H: Liệt kê những chi tiết buộc tội của
Rama? Vì đâu mà chàng có những lời
buộc tội như vậy?
2 Lời buộc tội của Rama.
* Rama là con người của tài nghệ, uy tín, danh
phẩm, trả thù sự lăng nhục… “chẳng phải vì nàng
mà ta đánh thắng kẻ thù… Ta làm điều đó vì nhân phẩm … và danh dự của dòng họ lẫy lừng của ta”.
* Rama ghen tuông, phủ nhận người vợ “nàng
đã bị quấy nhiễu khi trong vạt áo của Ravana, đôi mắt tội lỗi của hắn đã hau háu nhìn nàng”.
* Rama vì phải chế ngự cả trật tự xã hội, chế ngự tình cảm, ý thức về bổn phận, danh dự, hy sinh quyền lợi các nhân vì đòi hỏi của cộng đồng Trước mặt mọi người, Rama đã kìm mình để nói
Trang 5Hoạt động 2: GV hướng dẫn học sinh tìm
hiểu lời giải đáp và hành động của Xita.
H: Tìm những chi tiết thể hiện lời đáp
và hành động của Xita Lời giải đáp và
hành động ấy chứng minh điều gì?
những lời gay gắt khó tả “nàng có thể để tâm đến
…hay nếu nàng thích, nàng có thể đi theo Viphisana” > Lời buộc tội gay gắt khó tả.
* Khi đến gần gian lửa thiêu “Rama…khủng khiếp như thần chết vậy…mắt dán xuống đất”.
3 Lời đáp và hành động của Xita.
* Được trông thấy mặt chồng sau thời gian xa cách, khuôn mặt nàng rạng rỡ niềm vui …mặt trăng xinh đẹp Không ngờ những hạnh phúc và
vinh quang bổng chốc sụp đổ
* Nàng đau đớn, nghẹt thở, như cây dây leo bị vòi vo quật ngã … “Mỗi lời nói của Rama …nước mắt nàng đổ ra như suối”.
* Nàng khẳng định tư cách của mình và trách Rama không suy xét mà đánh đồng nàng với những người phụ nữ thấp hèn Nàng khẳng định
“chỉ có thần đất là mẹ của nàng thôi”.
* Xita có những lời thanh minh lý trí, tỉnh táo: “
…đã ngất đi Còn trái tim, tình yêu, những gì do nàg kiểm soát được thì luôn thuộc về Rama”.
* Cuối cùng nằng chọn hành động quyết liệt, vẫn
biết hành động đó là yếu đuối, tiêu cực “…Giờ thì chị từ bỏ tấm thân này cho ngọn lửa” Và khi đó thì nàng hướng vào thần Anhi “nếu con … thì cúi xin thần hãy tìm cách bảo vệ con”.
-> Như vậy nàng đã dám chấp nhận thử thách để chứng minh phẩm tiết, lòng thủy chung
III Tổng kết.
1. Tư tưởng Đoạn trích mô tả cảnh tái hợp của
Rama và Xita nhưng quá đó để thể hiện và ca ngợi hình ảnh người anh hùng mẫu mực và hình ảnh người phụ nữ có đức hạnh thủy chung
2 Nghệ thuật.
+ Xây dựng nhân vật có tính cách, tâm lý phức
Trang 6Hoạt động 3: GV hướng dẫn học sinh
tổng kết đoạn trích.
H: Qua đoạn trích này, người Ấn độ cổ
đại muốn thể hiện những gì?
H: Những đặc sắc về nghệ thuật trong
đoạn trích
tạp
+ Kể chuyện hấp dẫn, kịch tính, lý trí
+ Sử dụng yếu tố thần thoại
+ Giọng văn trang trọng
3 Hướng dẫn học sinh học bài.
* Thái độ của của công chúng khi chứng kiến cảnh Xita nạp mình cho lửa?Cảm nghĩ của anh chị trước cảnh đó?
* Thực hành phần luyện tập, phân vai diễn kịch
* Chuẩn bị bài: Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự.