Tiết 2- Hình ảnh Ra-ma được hiện ra trong tác phẩm như thế nào?. -Tính cách của Ra-ma hiện ra trong tác phẩm như thế nào?. Diễn biến tâm trạng của Ra-ma: - Hình ảnh Ra-ma được hiện lên
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 10
Tuần 6 - Tiết 17-18: RA - MA BUỘC TỘI
(Trích Ra - ma - ya -na - sử thi Ấn Độ)
A- Mục tiêu bài học: Giúp HS
- Qua đoạn trích Ra - ma buộc tội, hiểu quan niệm của người Ấn Độ cổ về người anh hùng, đấng quân vương mẫu mực và người phụ nữ lí tưởng; hiểu nghệ thuật xây dựng nhân vật của sử thi Ra - ma - ya - na
- Bồi dưỡng ý thức danh dự và tình yêu
B- Tiến trình dạy học:
1- Ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra bài cũ:
? Hãy trình bày những điểm cơ bản khi làm bài văn Nêu ví dụ minh hoạ?
3- Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của GV & HS Yêu cầu cần đạt
Tiết 1
(HS đọc phần tiểu dẫn SGK)
-Em hãy cho biết nội dung chính phần tiểu dẫn
nêu ra đó là gì?
GV giải thích thêm:
Ra-ma-ya-na là tác phẩm bắt nguồn từ truyền
thuyết về hoàn tử Ra-ma được lưu truyền trong
dân gian mấy ngàn năm trước Vào thế kỉ III
TrCN, Van-mi-ki một đạo sĩ Bà-la-môn ghi lại
bằng văn vần Nó có ảnh hưởng sâu rộng trong ở
các nước ĐNá như về điêu khắc, hội hoạ, múa…
+ Ra-ma-ya-na hình thành trong hoàn cảnh như
thế nào?
I.Tiểu dẫn
- Giới thiệu về 2 cuốn sử thi đồ sộ của ấn
Độ được người dân mến mộ và đón nhận như một món ăn tình thần: Ra-ma-ya-na và Ma-ha-bha-ra-ta
+ Ra-ma-ya-na hình thành vào khoảng thế
kỉ III TrCN, + TP được bổ sung, trau chuốt bởi nhiều
Trang 2+Dung lượng của TP?
(một câu thơ đôi gồm hai dòng thơ)
-Ra-ma-ya-na là câu chuyện kể về điều gì?
GV có thể tóm tắt tác phẩm hoặc cho HS tự tóm
tắt ngay sau khi đọc
- Giá trị của tác phẩm?
thế hệ tu sĩ- thi nhân và đạt đến hình thức hoàn thiện cuối cùng nhờ đạo sĩ Van-mi-ki
- TP bao gồm 24 000 câu thơ đôi
- Chuyện kể về những kì tích của Ra-ma, hoàng tử trưởng của nhà vua Đa-xa-ra-tha Khi Đa-xa-ra-tha muốn truyền ngôi báu cho Ra-ma, thì lòng đố kị, thứ phi Ka-kê-i nhắc lại một ân huệ cũ, buộc nhà vua phải đày ải Ra-ma vào rừng 14 năm, trao vương quốc cho con trai bà là Bha-ra-ta Vâng mệnh vua cha vợ chồng Ra-ma cùng
em trai là Lắc-ma-na đã tình nguyện theo anh và chị đi đày Gần hết hạn đi đày thì một sự kiện xảy ra với họ Quỷ vương đảo Lan-ka là Ra-va-na đã dùng mưu bắt cóc Xi-ta về đảo để làm vợ đảo quỷ Ra-ma rất đau buồn Trên con đường đi tìm vợ
Ra-ma đã gặp và giúp đỡ vua khỉ Xu-gri-va chống lại người anh trai bất công, giành lại vợ và vương quốc Ra-ma được vua khỉ Xu-gri-va, tướng khỉ Ha-nu-man cùng đoàn khỉ giúp sức vượt biển giải thoát ta.Vợ chồng gặp nhau nhưng nghi ngờ
Xi-ta không còn trọn vẹn danh tiết sau những ngày tháng trong tay quỷ đảo, Ra-ma tuyên bố từ bỏ nàng Không thanh minh được cho mình, Xi-ta đã nhảy vào giàn hoả thiêu Chứng giám đức hạnh của
Xi-ta, thần lửa đã đem nàng trả lại cho
Ra-ma Hai vợ chồng đoàn tụ và quay trở về kinh đô, cai quản đất nước, khiến cho muôn dân được sống trong thái bình, thịnh trị.
Trang 3Tiết 2
- Hình ảnh Ra-ma được hiện ra trong tác phẩm
như thế nào?
+ Cách xưng hô với vợ khi chiến thắng quỷ đảo
Lan-ka và mối nghi ngờ đối với vợ?
+ Ra-ma chiến đấu với kẻ thù vì điều gì?
- Tuy nói về Xi-ta như vậy nhưng tâm trạng của
Ra-ma như thế nào?
- Như vậy ghen tuông này là vì điều gì?
(Phụ nữ AĐ có chồng phải dùng mạng để che
mặt khi ra ngoài đường)
- Lời lẽ của Ra-ma đối với Xi-ta như thế nào khi
chàng nổi cơn ghen ?
- Lòng ghen tuông của Ra-ma đến mức nào ?
- Vậy sự ghen tuông của Ra-ma có phải là sự mù
quáng không mà nó xuất phát từ điều gì?
-Tính cách của Ra-ma hiện ra trong tác phẩm
như thế nào?
- Giá tị của tác phẩm:
+ Bức tranh sử thi rộng lớn về XH ấn Độ
cổ đại
+ Ca ngợi chiến công và đạo đức anh hùng
+ Biểu dương tấm lòng thuỷ chung, kiên trinh, trung hậu, đoan trang của Xi-ta
II Phân tích
1 Diễn biến tâm trạng của Ra-ma:
- Hình ảnh Ra-ma được hiện lên là một người anh hùng trong tư thế của bậc quân vương, lời mở đầu oai nghiêm, trịnh trọng + Cách xưng hô: “ta” và “phu nhân” => xa cách trong quan hệ, sự chia li trong tâm hồn
+ Ra-ma chiến đấu với kẻ thù là vì nghĩa
vụ của một Kơ-xa-try-a nguyên lí đẳng cấp, chàng dành lời tốt đẹp ca ngợi Ha-nu-man và Vi-phi-sa-na
- “Lòng chàng đau như cắt” nghĩa là chàng vẫn say đắm Xi-ta
=> Sự giằng xé trong tâm trạng, thực sự trong lòng chàng tình nghĩa vợ chồng vẫn còn, vì bổn phận và đặc biệt vì danh tiếng của chàng trước cộng đồng mà chàng tạo
ra như vậy
- Lời lẽ: giận giữ và gay gắt, thậm chí tàn nhẫn, “muốn đi đâu thì đi”, “không cần đến nàng nữa” => chàng hạ lời khuyên quá thậm tệ, bất chấp đạo lí, coi thường Xi-ta hết mức và mặc cho Xi-ta theo ai cũng được ngay cả em trai chàng là Lắc-ma-na
=> Lòng ghen tuông dồn nén đến cực độ làm chàng thiếu bình tĩnh và sáng suốt Ra-ma trong tâm trạng mất hết niềm tin
Trang 4=> Xuất thân?
=> Tình cảm sâu sắc của đời sống trần tục?
GV nghệ thuật của Van-mi-ki thật sắc sảo, tinh
tế, ông đã lột tả được hành động và tâm trạng
Ra-ma rất người khiến cho nhân vật sử thi vượt
qua ước lệ cứng nhắc, khuôn sáo
- Vậy trước lời lẽ của Ra-ma tâm trạng Xi-ta
được thể hiện như thế nào?
+ Bi kịch tình yêu cho ta thấy hình ảnh của Xi-ta
hiện ra như thế nào?
- Trước bi kịch tình yêu đó Xi-ta làm như thế nào
minh chứng cho nàng và hơn nữa về hình ảnh
người phụ nữ ấn Độ?
- Chứng cứ mà Xi-ta nêu ra nàng muốn nhấn
mạnh điều gì nhất?
GV: đối với người AĐ thần lửa có ảnh hưởng lớn
trong đời sống xã hội, là biểu tượng chứng giám
tình yêu, hạnh phúc của con người…
-Hành động Xi-ta khoan thai bước vào giàn hoả
thiêu thể hiện điều gì?
GV: số phận người anh hùng trong sử thi AĐ
luôn gắn với cộng đồng Bổn phận, danh dự
người anh hùng quan hệ đến cộng đồng được
cộng đồng phán xét Đó là tư tưởng dân chủ sơ
khai trong xh cổ đại
Vậy vai trò của công chúng như thế nào đối với
tp’?
Người anh hùng giờ trông khủng khiếp như thần Chết
*Tóm lại:
- Ra-ma ghen tuông không phải vì mù quáng Chàng ghen tuông, buộc tội Xi-ta
vì nhân phẩm, danh dự
- Tính cách của con người thiện và của dẳng cấp Kơ-xa-try-a cao quý
+ Ra-ma xuất thân là thần thánh (Là thần Visnu giáng thế)
+ Là bậc quân vương, vị anh hùng + Nhưng chàng có đủ mọi cung bậc tình cảm của con người trần tục: yêu hết mình, ghen cực độ, có lúc oai phong lẫm liệt, nhưng có lúc mềm yếu nhu nhược, có lúc cao thượng vị tha, có lúc ích kỷ nho nhen
2 Diễn biến tâm trạng của Xi-ta:
-Xi-ta được miêu tả trong bi kịch của tình yêu và danh dự
+ “Tròn xoe đôi mắt, đầm đìa giọt lệ” + “Đau đớn đến nghẹn thở”
+ “Muốn vùi hình hài của mình”
- Xi-ta là phụ nữ có tinh thần bất khuất, dịu dàng và nghẹn ngào minh oan cho mình
- Nhấn mạnh đến trái tim tình yêu, đó là sức mạnh bảo vệ nàng khi nàng ở trong tay của quỷ vương Ra-va-na
Trang 5-Qua phân tích em hãy cho biết giá trị nội dung
và nghệ thuật của tác phẩm?
4- Củng cố
- Về nhà tìm hiểu và trả lời câu hỏi bằng cách
phân tích tâm trạng Xi-ta, để thấy được hình ảnh
người phụ nữ trong xã hội ấn Độ cổ đại
- Tâm trạng của Ra-ma khi ghen tuông thể hiện
như thế nào ?
- Chú ý phần "Ghi nhớ" SGK.
5- Dặn dũ
- Học bài
- Chuẩn bị bài soạn giờ sau học: "Chọn sự việc,
chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự".
- Hành động khoan thai bước vào ngọn lửa của Xi-ta là đỉnh cao chói lọi trong tính cách, đức hạnh của nàng
+Tấm lòng của Xi-ta về sự chung thuỷ, + Hình ảnh Xi-ta được thử qua lửa được hiện lên rực rỡ như đoá hoa sen xoè cánh, nhị vàng toả hương thơm ngát
- Cuộc gặp gỡ của Xi-ta và Ra-ma được cộng đồng chứng kiến Tác giả miêu tả hành động của cộng đồng qua tiếng khóc của đám đông, của phụ nữ, ta thấy thái độ của cộng đồng đối với:
+ Ra-ma: Chăm chú theo dõi, tôn kính thầm trách chàng về sự nghi oan vô căn cứ
+ Xi-ta: Đau lòng, thương cảm và khâm phục sụ kiên trinh, tiết hạnh của nàng
III.Tổng kết
1 Nội dung:
- Nêu cao tình nghĩa thuỷ chung son sắt, sự trinh tiết, trong trắng, lòng dũng cảm, đức
hi sinh,… đặc biệt là đề cao nhân phẩm và danh dự của con người
- Tình yêu được thử qua lửa (tình yêu cao
cả, đẹp nhất)
2 Nghệ thuật:
- Khắc hoạ tâm trạng nhân vật rất sâu sắc
và diễn biến theo nhịp điệu đối thoại
- Đỉnh điểm xung đột