Kiến thức: - Qua đoạn trích hiểu quan niệm của người Ấn độ cổ về người anh hùng, đấng quân vương mẫu mực và người phụ nữ lý tưởng ; hiểu nghệ thuật xây dựng nhân vật của sử thi Ra- ma –y
Trang 1TUẦN 6: RA-MA BUỘC TỘI ( Trích sử thi Ra-ma-ya-na)
- Van- mi- ki-
A-MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
- Qua đoạn trích hiểu quan niệm của người Ấn độ cổ về người anh hùng, đấng quân vương mẫu
mực và người phụ nữ lý tưởng ; hiểu nghệ thuật xây dựng nhân vật của sử thi Ra- ma –ya-na
2 Kĩ năng:
Rèn kĩ năng đọc- hiểu 1 trích đoạn sử thi
3 Thái độ:
Bồi dưỡng ý thức danh dự và tình yêu thương
B-CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV: SGK, SGV Ngữ văn 10, Tài liệu tham khảo, Thiết kế bài giảng
HS: SGK, vở soạn, tài liệu tham khảo
C- PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Gv kết hợp phương pháp đọc sáng tạo, đối thoại, trao đổi, nêu vấn đề, thảo luận, tích hợp
D- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức lớp:
Vắng
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra phần chuẩn bị bài của học sinh
? Những đặc sắc NT của sử thi Hômerơ qua đoạn trích “ Uy lít xơ trở về”? ý nghĩa đoạn trích? Yêu cầu: HS bám sát vào văn bản, từ đặc trưng của thể loại sử thi để trả lời
3 Bài mới
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
? Trình bày những hiểu biết của em về tác
A Tìm hiểu chung.
I Tác giả.
Trang 2giả Van- mi- ki?
G cho hsinh tìm hiểu phần tiểu dẫn- > gạch
chân ý chính
? Tiểu dẫn giới thiệu điều gì về tác phẩm?
“ Chừng nào sông chưa cạn , đá chưa mòn
thì Ramayana còn làm say mê lòng người
và cứu họ ra khỏi vòng tội lỗi”
G yêu cầu hs tóm tắt
? Vị trí đoạn trích ?
->G giới thiệu mqhệ với chương 78,80
Phân vai cho hs đọc diễn cảm :
- Rama : lạnh lùng,giận dữ
- Xi ta: đau khổ ,kiên quyết
-Người dẫn chuyện : chậm rãi,bi hùng
- Giải nghĩa một số từ : Gia –na-ki,
Ha-nu-man…
? Văn bản có thể chia làm mấy phần? nội
dung từng phần? Hướng ptích vbản?
G y/cầu hs quan sát phần 1
?Có thể coi đây là cuộc hội ngộ của Rama
và Xi ta không? Có gì ko bình thường trong
cuộc hội ngộ này?
- Van-mi-ki( khoảng tkỉ III TCN)
- Xuất thân : đẳng cấp Bà la môn, bi cha mẹ ruồng bỏ phải trốn vào rừng làm nghề trộm cướp…
- Bản thân: thông minh, trí nhớ kì lạ, xuất khẩu thành thơ
II Tác phẩm Ramayana
1, Vị trí:
- Một trong 2 bộ sử thi nổi tiếng của Ấn Độ, văn vần( tiếng Xăng-cơ-rít)
- Được người Ấn Độ xem như Kinh Thánh -> tính chất răn dạy đạo lý
- Có ảnh hưởng sâu rộng( t/giới, đặc biệt các nước ĐNA)
2 Tóm tắt tác phẩm
B Đoạn trích Ra-ma buộc tội
I Vị trí đoạn trích.
- Khúc ca 6, chương 79
II Đọc-hiểu văn bản
1 Đọc - Chú thích
2 Bố cục : 2phần
3 Tìm hiểu văn bản.
3.1 Diễn biến tâm trạng và hành động của
Rama
* Cuộc hội ngộ khác thường:
- Không gian gặp gỡ: trước đông người( bạn
bè, chiến hữu, dân chúng, loài khỉ…)-> Rama muốn công khai và hợp pháp hóa lời buộc tội của mình, giữ uy tín và danh dự của 1 anh
Trang 3? Đây là tình tiết Rama cố ý tạo ra, vì sao
Rama lại tạo ra kgian gặp gỡ như vậy ?
? Em hình dung không khí cuộc gặp gỡ này
ntnào ?
? Diễn biến tâm trạng và hành động của
Rama được biểu hiện qua những chi tiết
nào ?
? Nxét về cách xưng hô ? ẩn chứa thái độ
gì?
? Khi nhìn nét mặt đau khổ của vợ, tâm
trạng Rama bộc lộ ra sao?
? Nxét về lời buộc tội của Rama?
? Vì sao Rama lại nói những lời tàn nhẫn
như vậy đvới Xi ta?
?Khi Xita đòi lập giàn hỏa thiêu thái độ và
tâm trạng của Rama ra sao? cách mtả nvật
có gì khác so với đoạn trước?(-> ko thông
qua ngôn ngữ cử chỉ-> qua nét mặt,dáng
vẻ)? Tác dụng?
hùng, 1 đức vua tương lai
- Rama: giận dữ, buộc tội Xita
=> Không khí căng thẳng như 1 phiên tòa => Tình huống đầy kịch tính
* Diễn biến tâm trạng và hành động của Rama
- Lời nói ban đầu:
+, Xưng hô: Phu nhân cao quí, ta- nàng-> khách khí, xa lạ
+ Giọng điệu: trịnh trọng, đanh thép-> thái độ lạnh lùng ẩn giấu sự giận dữ
- Mâu thuẫn:
+, Bên trong: lòng đau như cắt-> tình yêu sâu sắc, mãnh liệt
+, Bề ngoài : lời buộc tội lạnh lùng, tàn nhẫn, thô bạo, xúc phạm nhân phẩm Xi ta
-> Vì : +, Uy tín, danh dự của người anh hùng, của dòng họ tiếng tăm
+, Ghen tuông tột đỉnh( đánh rơi mất
lí trí, lấn át cả tình cảm)
=> Mâu thuẫn : danh dự, bổn phận và tình yêu
tâm trạng bối rối, thiếu cân bằng, thiếu sáng suốt
- Xita chuẩn bị lên giàn hỏa thiêu : trông
chàng khủng khiếp như thần chết… ngồi, mắt dán xuống đất
-> so sánh, mtả=>sự câm lặng lạnh lùng=> đấu tranh tư tưởng ghê gớm( tin- ngờ) ghen tuông cực độ
- Lòng kiêu hãnh của người anh hùng : đề cao danh dự, bảo vệ danh dự đến cùng( đặc điểm người anh hùng cổ đại Ấn Độ)
- > Bút pháp mtả diễn biến tâm lí tinh tế, sắc
Trang 4? Vì sao Rama ko ngăn cản Xi ta?
? Đánh giá NT xây dựng nvật?
? Ở đoạn trích , nvật Xita đã được đặt trong
1 hoàn cảnh ntnào ?
? Diễn biến tâm trạng của Xi ta khi phải
nghe những lời buộc tội của Rama ?
? Nxét NT thể hiện ? T/dụng ?
? Trước thực tế đau đớn ấy, Xita đã xử sự
ntnào ?Mức độ của những lời thanh minh ?
Qua đó giúp em hiểu gì về con người Xita ?
sảo=> đặc điểm của người anh hùng cổ đại Ấn
Độ : sự kết hợp 2 nét tính cách trái ngược( vĩ đại- tầm thường, cao cả- thấp hèn, sâu sắc- nông nổi)-> nvật gần với đời thường
3.2 Diễn biến tâm trạng và hành động của
Xita.
- Hoàn cảnh : bị buộc tội thiếu chung thủy, mất phẩm hạnh-> phải đấu tranh để bảo vệ phẩm giá, tình yêu
- Tâm trạng : +, Mở tròn đôi mắt đẫm lệ-> ngạc nhiên , sững sờ
+, đau đớn dây leo bị vòi voi quật nát-> so sánh độc đáo : nỗi đau đớn tột đỉnh( cả tinh thần và thể xác)
+, muốn chôn vùi hình hài-> tuyệt vọng +, nước mắt như suối->xúc động mạnh mẽ
Đau đớn, tủi thẹn,uất hận vì bị kết tội, bị sỉ nhục mất danh dự
- Trấn tĩnh, thanh minh bằng những lời lẽ thấu tình đạt lí:
+, Lên án cách xử sự của Rama-> thẳng thắn, bản lĩnh
+, Khẳng định phẩm hạnh, tư cách của mình +, Nhấn mạnh dòng dõi con đất mẹ
Xita là một người ko dễ dàng cam chịu những phũ phàng , ngang trái Nàng là một người mạnh mẽ, cương quyết,giàu lòng tự trọng, chung thủy trong tình yêu
- Hành động: dũng cảm bước vào ngọn lửa -> phản ứng quyết liệt+ chứng tỏ sự thủy chung, trong trắng “ tấm lòng vàng được thử
Trang 5? Cùng với lời lẽ, Xita có hành động gì ? ý
nghĩa của hđộng dũng cảm bước vào lửa ?
? Đánh giá NT xây dựng nvật ?
? Đặc sắc nội dung- NT của đoạn trích ?
HS đọc ghi nhớ
GV yc hs về nhà hoàn thiện BT
lửa” => ý nghĩa bi tráng của sử thi( người phụ
nữ lí tưởng sẵn sàng hi sinh mạng sống để bảo
vệ nhân phẩm, đức hạnh) tác phẩm mang đậm tính giáo huấn
=> Miêu tả diễn biến tâm lí sâu sắc : càng đau khổ lại càng mạnh mẽ , kiên quyết
IV Tổng kết.
1 Nghệ thuật
- Tạo dựng tình huống kịch tính , hấp dẫn
- Miêu tả tâm lí nvật tinh tế, sâu sắc
- Lời văn linh hoạt( kể, tả, đối thoại)
2 Nội dung
- XD hình tượng người anh hùng gần gũi với đời thường, trọng danh dự( sẵn sàng hi sinh tyêu để bvệ danh dự)
- XD htượng người phụ nữ lí tưởng mạnh mẽ: sẵn sàng hi sinh mạng sống để cminh tyêu và đức hạnh của mình
3 Ghi nhớ
V Luyện tập
4 Củng cố:? Đặc điểm của sử thi Ấn Độ ?
- Tính qui mô đồ sộ
- Tính giáo huấn đậm đà
- Tính xung đột gay gắt về đạo lí
- Tính đa dạng của hệ thống nvật
? Nét đặc trưng trong cách thể hiện nvật anh hùng của sử thi ấn Độ?(-> đề cao smạnh của đạo đức: trọng ddự, sẵn sàng bvệ ddự, uy tín của mình, của cộngđồng )
Trang 65 Hư ớng dẫn học và chuẩn bị bài.
- Học bài + làm BT trong SBT
- Soạn : Tấm Cám
- Giờ sau: Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự
E RÚT KINH NGHIỆM: