Tuần 6 - Tiết 19: Làm văn: CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊUBIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ A/ Mục tiêu bài học : Giúp học sinh biết chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu để viết bài văn tự sự.. II/ Các
Trang 1Tuần 6 - Tiết 19: Làm văn: CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU
BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰ
A/ Mục tiêu bài học :
Giúp học sinh biết chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu để viết bài văn tự sự
B/ Phương tiện thực hiện :
SGK, SGV Ngữ Văn 10 cơ bản
C/ Phương pháp giảng dạy :
Kết hợp các trao đổi, thảo luận, trả lời câu hỏi
D/ Tiến trình lên lớp :
1 Ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ : Những yêu cầu cần thiết để chuẩn bị lập dàn ý cho bài văn tự sự.
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN & HỌC
SINH
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Hoạt động 1 :
Cho học sinh đọc GSK
- Thế nào là tự sự ?
- Thế nào là sự việc tiêu biểu ?
(Giáo viên lấy ví dụ cụ thể : (Văn bản tấm Cám)
để chỉ ra thế nào là tự sự, sự việc, chi tiết )
- Thế nào là chi tiết tiêu biểu ?
I/ Khái niệm : Tự sự là kể chuyện, dùng
ngôn ngữ kể chuyện trình bày một chuỗi sự việc, cuối cùng kết thúc thể hiện một ý nghĩa
II/ Các yếu tố lựa chọn:
- Các sự việc trong văn bản tự sự được diễn tả bằng lời nói, cử chỉ, hành động của nhân vật trong quan hệ với nhân vật khác
- Sự việc tiêu biểu là sự việc quan trọng góp phần hình thành cốt truyện Mỗi
sự việc có nhiều chi tiết (1 lời nói, 1 hành động, 1 cử chỉ của nhân vật hoặc 1 sự vật,
1 hình ảnh thiên nhiên, 1 nét chân dung
… ), chọn sự việc tiêu biểu là khâu quan trọng để câu chuyện hấp dẫn
Trang 2Hoạt động 2 : các thao tác chọn văn bản
- Cho học sinh đọc văn bản 1
+ Tác giả dân gian kể chuyện gì ?
+ Chi tiết : khi chia tay với Mị Châu,
Trọng Thủy than phiền “ ta lại tìm nàng, lấy gì
làm dấu ” và câu trả lời của Mị Châu : “ thiếp có
áo … dấu ” : đó có phải là chi tiết tiêu biểu
không?
- Cho học sinh đọc văn bản 2
- Cho học sinh chọn một sự việc rồi kể lại
với một số chi tiết tiêu biểu
- Gọi học sinh rút ra cách lựa chọn sự việc
và chi tiết tiêu biểu
- Ý nghĩa của việc lựa chọn
III/ Các thao tác chọn :
1 Văn bản 1 :
- Công việc xây dựng và bảo vệ đất nước của cha ông ta (xây thành, chế nỏ )
- Tình vợ chồng (Mị Châu - Trọng Thủy )
- Tình cha con (An Dương Vương -
Mị Châu )
=> Đó là các sự việc tiêu biểu
* Hai chi tiết đều là chi tiết tiêu biểu : mở ra bước ngoặc mới, sự việc mới, tình tiết mới Thiếu những chi tiết này, câu chuyện sẽ dừng lại và kém phần ý nghĩa
2 Văn bản 2 :
- Sự việc (tưởng tượng ) con trai Lão Hạc trở về làng sau cách mạng tháng Tám
- Các chi tiết tiêu biểu : + Anh tìm gặp ông giáo và theo ông đi viếng mộ cha
+ Con đường _ nghĩa địa _ ngôi
mộ thấp bé
+ Anh thắp hương, cúi đầu, nước mắt rưng rưng, rì rầm như nói với người cha khổ sở cả một đời
+ Bên cạnh, ông giáo cũng ngấn
lệ
- Lựa chọn những sự việc, chi tiết tiêu biểu là lựa chọn những sự việc , chi tiết làm nên ý nghĩa cốt truyện
- Là công việc quan trọng và cần thiết
vì : + Giúp người viết diễn tả một cách chính xác, đa dạng những tình cảm và
Trang 3suy nghĩ của mình + Giúp người viết thể hiện được một cách có hiệu quả nhất chủ đề và ý nghĩa của văn bản
Hoạt động 3 : Luyện tập theo 2 nhóm
- Cho học sinh đọc SGK và gợi ý
- Không được bỏ
- Có những sự việc, sự vật tưởng chừng
như bỏ đi nhưng lại quan trọng
- Sự sai lầm chịu đựng như đã sống âm
thầm không sợ hiểu lầm là tốt => hãy sống như
thế
- Đoạn văn kể chuyện gì ?
- Cuối đoạn trích, tác giả đã chọn sự việc gì,
kể bằng chi tiết tiêu biểu nào ?
- Có thể coi đây là thành công của Hôme
trong kể chuyện sử thi không ?
IV/ Luyện tập :
1 “ Hòn đá xấu xí ” :
- Không được bỏ chi tiết Hòn đá xấu
xí được phát hiện và chở đi nơi khác, vì đó
là chi tiết quan trọng – tăng thêm ý nghĩa cốt truyện
2 - Tâm trạng của Ô-đi-xê và Pê-nê-lôp
- Sự đấu trí giữa Pê-nê-lôp và
Ô-đi-xê
- Liên tưởng trong kể chuyện
- Sự việc mặt đất dịu hiền là khát khao của những người đi biển - nhất là những người bị đắm thuyền
-> Từ đó so sánh mong đợi của sự gặp mặt giữa Pê-nê-lôp và Ô-đi-xê
- Cách so sánh trong kể chuyện là một trong những thành công của Hôme
- Thế nào là sự việc, chi tiết tiêu biểu
- Ý nghĩa của việc lựa chọn
Hoạt động 5 : Hướng dẫn học bài, soạn bài VI/ Hướng dẫn học, soạn bài
- Tự luyện tập thêm
- Tiết 20 – 21 : làm bài văn số 2 về tâm trạng nhân vật trong văn bản tự sự