Kiến thức: - Hiểu được đối tượng, nguyên nhân,ý nghĩa của tiếng cười trong từng truyện.. - Thấy được nghệ thuật đặc sắc của truyện cười 2.. B-CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH GV: SGK
Trang 1TUẦN 8: TAM ĐẠI CON GÀ NHƯNG NÓ PHẢI BẰNG HAI MÀY
(Truyện cười)
A-MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
- Hiểu được đối tượng, nguyên nhân,ý nghĩa của tiếng cười trong từng truyện
- Thấy được nghệ thuật đặc sắc của truyện cười
2 Kĩ năng:
Nắm được phương pháp tìm hiểu truyện cười
3 Thái độ:
Thái độ: lên án cái xấu ,cái đáng cười
B-CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV: SGK, SGV Ngữ văn 10, Tài liệu tham khảo, Thiết kế bài giảng
HS: SGK, vở soạn, tài liệu tham khảo
C- PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Gv kết hợp phương pháp đọc sáng tạo, đối thoại, trao đổi, nêu vấn đề, thảo luận, tích hợp
D- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức lớp:
Lớp
Vắng
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra phần chuẩn bị bài của học sin
? Đặc sắc nghệ thuật của truyện Tấm Cám?
Yêu cầu: HS bám sát văn bản để trả lời, nhớ đến đặc trưng truyện cổ tích thần kì
3 Bài mới:
A.Tìm hiểu chung về truyện cười.
Trang 2? Truyện cười là gì?
? Truyện cười ra đời trong hoàn cảnh nào?
? Gồm mấy loại?
? Sức hấp dẫn về nghệ thuật của truyện
cười?
? Ý nghĩa truyện cười?
Gọi hsinh đọc vbản
? Tìm hiểu bố cục, nêu hướng phân tích?
? Hai dòng đầu có ý nghĩa gì trong toàn bộ
câu chuyện?
? Toàn bộ phần sau có phải nói về việc thầy
đồ tự lên mặt văn hay chữ tốt ko?Vì sao?
? Tìm hiểu mâu thuẫn trái tự nhiên ở nvật
thầy đồ?
? Thầy liên tiếp bị đặt vào những tình
huống ntnào? cách gquyết của thầy? ý
I Hoàn cảnh ra đời.
- XH suy thoái, các hiện tượng tiêu cực lỗi thời xuất hiện nhiều
II Phân loại:
+ Truyện khôi hài
+ Truyện trào phúng
III Nghệ thuật
- Mâu thuẫn gây cười
- Ngắn gọn, gói kín mở nhanh, không thừa lời,
ko thừa chi tiết, nvật
- Đặt cái đáng cười vào 1 tình huống cụ thể
- Ngôn ngữ rất sắc
IV Ý nghĩa: Phong phú, đa dạng: mua vui, phê
phán
B Đọc – hiểu văn bản: Tam đại con gà.
I Đọc- chú thích.
II Bố cục: 3 phần.
III Phân tích.
1, Cái đáng cười
- Giới thiệu: anh học trò dốt nát > < lên mặt văn hay chữ tốt-> đáng cười: khoe khoang, khoác lác
- Tình huống: dạy học
- Mâu thuẫn trái tự nhiên
+, Chữ kê (gà) -> đọc : dủ dỉ là con dù dì ( vô
nghĩa)
=> tiếng cười : thầy liều lĩnh, dốt nát ( dốt kiến thức sách vở + kiến thức thực tế )
+, Khôn : sợ sai, xấu hổ -> bảo trò đọc khẽ ( trái
tự nhiên : dạy học thì học trò phải đọc to) => đáng cười : sĩ diện hão, cách giấu dốt của thầy
Trang 3nghĩa tiếng cười?
? Phát hiện và ptích những chi tiết gây
cười? ( ? tiếng cười lần 3 bật lên khi nào?
vì sao?)
G dẫn: Tuy nhiên tiếng cười cũng chưa thật
giòn giã lắm Câu chuyện chưa đi đến đỉnh
điểm Chính niềm vui của thầy, tiếng đọc
bài rất to của trò -> tình huống 4 Tình
huống đó xảy ra ntnào?
? Có ý kiến cho rằng thầy đồ thông minh,
nhanh trí Em có đồng ý ko? vì sao?
? Ý nghĩa tiếng cười trong truyện?
Tục ngữ “ Quan thấy kiện như kiến thấy
mỡ”, “ Muốn nói oan làm quan mà nói” Vì
sao vậy, ta hãy cùng tìm hiểu truyện cười
thứ hai
Gọi hsinh đọc vbản
? Tìm hiểu bố cục? Nêu hướng phân tích?
( thầy liều lĩnh bao nhiêu khi dạy thì cũng thận trọng bấy nhiêu khi giấu dốt)
+, Khấn thổ công : 3 đài được cả 3 -> tiếng cười : nhằm 2 đích ( thầy dốt- mê tín, thần thổ địa cũng dốt) -> cái dốt lại dạy cái dốt
-> Thầy đắc chí, bệ vệ, bảo trò đọc to-> trò gân
cổ gào => cái dốt được khuếch đại, nhân lên +, Đối mặt với chủ nhà :
chủ nhà( nông dân, ko biết chữ)-> biết chữ kê- > phát hiện thầy sai
thói giấu dốt của thầy bị lật tẩy : Mình đã dốt, thổ công nhà nó cũng dốt
ko chịu nhận sai, thanh minh, giải thích nhằm mđích giấu dốt-> láu cá : vụng chèo khéo chống
=> tiếng cười : sự bất ngờ - cái vô nghiã, ngây ngô lại được thầy tìm ra lắm nghĩa, có cả thứ bậc, vần điệu -> tài giấu dốt cao tay
2, Ý nghĩa của tiếng cười :
- Giễu cợt cái dốt và thói giấu dốt của kẻ tự coi
là hay chữ
C Đọc – hiểu văn bản:Nhưng nó phải bằng hai mày
I Đọc- chú thích.
II Bố cục: 3 phần( mở đầu, diễn biến, kết thúc).
III Phân tích.
1, Cái đáng cười của truyện.
- Lí trưởng: nổi tiếng xử kiện giỏi ( cái tiếng)
>< cách xử kiện( bản chất bên trong)
- Tình huống: xử kiện
+, Cải : Cử chỉ : xòe 5 ngón tay Bẩm…
Trang 4? Cái đáng cười của truyện này là gì?
? Cái đáng cười được đặt trong tình huống
ntnào? Điều gì khiến ta bật lên tiếng cười?
? Cử chỉ và lời nói này có ý nghĩa ra sao
? Có gì đáng cười
? Tại sao là tay trái úp lên tay mặt mà
không phải ngược lại? ý nghĩa?
? Chi tiết nào khiến ta buồn cười nhất?
? Em hiểu câu nói này ntnào?
-> ngầm nhắc nhở, trông đợi sự nhớ ra của thầy
lí => bi + hài
+, Thầy lí : Hành động : xòe 5 ngón tay trái úp lên 5 ngón tay mặt
Nói: Tao biết mày phải… nhưng nó phải bằng
2 mày
=> Thông báo: không quên + kđịnh và giải thích
lẽ phải ko thuộc về Cải vì: Ngô đã biện lễ gấp đôi; cái phải đã bị cái trái che lấp
- Câu nói: “nó phải bằng hai mày”
-> chơi chữ : +, đúng, lẽ phải
+, điều bắt buộc, nhất thiết cần có ( tiền đút lót)
-> Mâu thuẫn: lẽ phải ( chân lí) chỉ có 1 vậy mà
ở đây lại “ phải bằng 2”
=> Tiếng cười: phải – trái ở đây phụ thuộc của đút lót nhiều hay ít mà thôi
2, Ý nghĩa của tiếng cười.
- Châm biếm việc xử kiện ở chốn công đường: đồng tiền ngự trị, bất chấp công lí
D Tổng kết.
1 Nghệ thuật.
- Xây dựng những yếu tố mâu thuẫn bất ngờ, phi lôgích -> tạo tiếng cười
- Sử dụng cử chỉ, hành động, hthức chơi chữ
2 Nội dung.
- Phê phán cái xấu, cái đáng cười-> trí thông minh , tinh thần lạc quan và tinh thần đấu tranh của nhân dân lao động
3 Ghi nhớ : SGK
E Luyện tập
Trang 5? Rút ra ý nghĩa tiếng cười trong truyện?
? Đánh giá những đặc sắc về ndung và NT
gây của truyện cười?
HS đọc ghi nhớ
GV y/c hs về nhà hoàn thiện bài tập
4 Củng cố:
- Hsinh kể thêm những truyện cười cùng hệ thống ( xử kiện, giấu dốt…)
5 Hướng dẫn học và chuẩn bị bài
- Làm BT - > Nắm vững NT truyện cười dgian
- Soạn : Ca dao than thân , yêu thương tình nghĩa
E RÚT KINH NGHIỆM: