Kiến thức: Giúp hsinh hiểu được Nắm được khái niệm về đoạn văn; nội dung và nhiệm vụ của đoạn văn trong văn bản tự sự 2.. Kĩ năng: Biết cách viết một đoạn văn, nhất là đoạn ở phần thân
Trang 1TUẦN 10: LUYỆN TẬP VIẾT ĐOẠN VĂN TỰ SỰ
A-MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
Giúp hsinh hiểu được
Nắm được khái niệm về đoạn văn; nội dung và nhiệm vụ của đoạn văn trong văn bản tự sự
2 Kĩ năng:
Biết cách viết một đoạn văn, nhất là đoạn ở phần thân bài để góp phần hoàn thiện một bài văn
tự sự; sử dụng các phương tiện liên kết câu để đoạn văn được mạch lạc và chặt chẽ
3 Thái độ:
Nâng cao ý thức tìm hiểu và học tập cách viết các đoạn văn trong văn bản tự sự
B-CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
GV: SGK, SGV Ngữ văn 10, Tài liệu tham khảo, Thiết kế bài giảng
HS: SGK, vở soạn, tài liệu tham khảo
C- PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Gv kết hợp phương pháp đọc sáng tạo, đối thoại, trao đổi, nêu vấn đề, thảo luận, tích hợp
D- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức lớp:
Lớp 10A5
Vắng
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra phần chuẩn bị bài của học sinh? Trong chương trình ngữ văn
10, các em đã được học những kĩ năng nào về làm văn tự sự?
1 Bài mới:
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
? Ở lớp 6 các em đã học bài “ Lời văn và đoạn
văn tự sự” , hãy cho biết đoạn văn có đặc điểm
gì?
- > Mỗi đoạn văn thường có 1 ý chính diễn đạt
A Lí thuyết.
I Đoạn văn trong văn bản tự sự.
Trang 2thành 1 câu gọi là câu chủ đề Các câu khác diễn
đạt những ý phụ dẫn đến ý chính đó hoặc giải
thích cho ý chính , làm cho ý chính nổi lên
? Xét ngữ liệu - > Gv treo bảng phụ
? Gọi hs đọc ví dụ
? Đoạn trích trên được trích từ vbản nào?
? Gồm mấy đoạn? chỉ cụ thể? (-> Gv đánh kí
hiệu I,II,III trên bảng phụ)
? Em căn cứ vào đâu để nhận biết có 3 đoạn văn?
(-> dấu hiệu hình thức, nội dung)
? Dấu hiệu về mặt hình thức ở đây là gì?
? Ba đoạn trên thuộc phần nào của vbản Tấm
Cám?
? Nội dung của 3 đoạn có giống nhau ko? khác ở
điểm nào? PT cụ thể?
G dẫn dắt: Trong vbản tự sự mỗi 1 đoạn văn
thường có câu nêu ý khái quát gọi là câu chủ đề
? Em hãy xác định câu chủ đề trong các đoạn
văn?
(-> Đoạn 1- 2: câu đầu
Đoạn 3: ko có câu chủ đề, các ý liên kết chặt
chẽ với nhau)
? Các câu còn lại có ý nghĩa gì?( -> diễn đạt
những ý cụ thể nhằm thuyết minh, mtả, gthích…
làm rõ ý kquát)
? Mqhệ giữa các đoạn?(-> có chung nvụ là thể
hiện chủ đề và ý nghĩa của vbản)
? Từ việc ptích VD, hãy rút ra nxét về đoạn văn
trong vbản?
1 Khảo sát ngữ liệu
( I ) Ngày xưa có Tấm và Cám là hai chị
em cùng cha khác mẹ… là mẹ của Cám ( mở truyện)
( II ) Ít lâu sau, nhà vua mở hội trong mấy ngày đêm… trẩy hội (thân truyện)
( III) Cám bằng lòng ngay… lăn đùng ra chết ( kết truyện)
- Phân tích
- Ba đoạn : dấu hiệu hình thức, nội dung +, Đoạn 1: mở truyện ( giới thiệu các nhân vật, giới thiệu lai lịch của Tấm)
+, Đoạn 2: thân truyện ( sự việc vua mở hội)
+, Đoạn 3: Tấm trả thù Cám
- Nhận xét chung
- Khái niệm đoạn văn
- Nội dung đoạn văn
- Nhiệm vụ đoạn văn
2 Ghi nhớ( ý 1): SGK
Trang 3G : Trong bài “ Lập dàn ý bài văn tự sự”, chúng
ta đã được nghe nvăn NNgọc kể về qtrình suy
ngẫm, chuẩn bị để stác truyện ngắn “ RXN”
Ông nói “ cái truyện ngắn này… bất tận”
? Gọi hs đọc VD1 ( 97)
? Theo em các đoạn văn trên có thể hiện đúng
như dự kiến của tgiả ko?
-> các đoạn mở đầu, kết thúc đã thể hiện đúng
như dự kiến của tgiả
? ND và giọng điệu của các đoạn có nét gì giống
và khác?
? Trong đoạn văn trên ngoài ytố tự sự nvăn
NNgọc còn sdụng những ytố nào? -> qsát, tưởng
tượng, mtả…
? Em học được điều gì ở cách viết đoạn văn của
NNgọc?
? Trong câu chuyện về hậu thân của chị Dậu ở
bài “ Lập dàn ý bài văn tự sự” 1 bạn hs đã viết
như sau … -> Gọi hs đọc VD (98)
? Có thể coi đây là đvăn trong vbản tự sự được
ko? Vì sao?
-> là đvăn tự sự vì có 1 số sự việc…
? Theo em đvăn đó thuộc phần nào của dztruyện
ngắn mà bạn hs định viết?
->phần thân bài
? Viết đoạn văn này bạn hs đã thành công ở
ndung nào? Ndung nào còn phân vân?
-> thành công khi kể lại câu chuyện, lúng túng ở
những đoạn tả cảnh và thể hiện tâm trạng của chị
Dậu ( Nghĩ về những ngày đen tối đã qua, nghĩ
đến anh Dậu, đến đàn con, vợ chồng Nghị Quế,
nghĩ đến những ngày sắp tới của gia đình…)
? Em hãy viết tiếp vào những chỗ trống để hoàn
chỉnh đoạn
II Cách viết đoạn văn
1 Khảo sát ngữ liệu 1,2 (97- 98)
- Giống: tả cảnh rừng xà nu, tập trung làm nổi bật chủ đề tphẩm=> cách kết cấu vòng tròn: mở – kết hô ứng vừa có tdụng đảm bảo tính chặt chẽ của bố cục, vừa góp phần thể hiện chủ đề, gợi mở suy nghĩ , cảm xúc của người đọc
- Khác: + Các đoạn mở đầu mtả cảnh rừng
xà nu cụ thể , chi tiết, giàu tính tạo hình nhằm tạo ko khí để mở đầu câu chuyện và lôi cuốn người đọc
+, Đoạn kết thúc tả cô đọng hơn, tập trung vào sức sống mãnh liệt của cây xà nu,… xuất hiện hình ảnh con người
- Nhận xét chung
Trang 4? Em học tập được gì qua bài viết của bạn?
? Qua VD hãy nêu cách viết đvăn trong bài văn
tự sự?
? Những điểm cần ghi nhớ qua bài học?
-> H đọc ghi nhớ (99)
G hướng dẫn hs trả lời các câu hỏi trong Sgk
Hướng dẫn hs viết đoạn theo đơn vị tổ
->gọi 1 số hs trình bày -> hs khác nxét -> G sửa
chữa , bổ sung
- Kinh nghiệm viết đoạn:
+, Dự kiến đoạn mở bài, kết bài
+, Đoạn mở bài, kết bài có thể giống hoặc khác về đối tượng nhưng phải có sự hô ứng, làm nổi bật chủ đề
+, Vận dụng các yếu tố mtả, bcảm, liên tưởng, tưởng tượng
+, Sử dụng các phương tiện liên kết
* Cách viết đoạn văn
- Hình dung sự việc xảy ra
- Viết đvăn kể lại diễn biến của sự việc
- Sử dụng các phương tiện liên kết
2 Ghi nhớ(ý 2): SGK
B Luyện tập
BT1(99)
- Đoạn trích thuộc vbản “ Những ngôi sao
xa xôi” ( Lê Minh Khuê)
- Kể sviệc: cô thanh niên xung phong ( Phương Định) đang phá bom để mở đường
ra trận
- Thuộc phần thân truyện
- Nhầm lẫn ngôi kể -> sửa “ tôi”
-> kinh nghiệm: cần nhất quán về ngôi kể
BT2: Viết đoạn ( mở, thân , kết)
- Tổ 1: Hãy tưởng tượng câu chuyện “ Quả thị ( trong truyện Tấm Cám) kể chuyện mình trở thành chốn nương thân của Tấm,
để từ đó Tấm được gặp lại nhà vua”
- Tổ 2: Sau khi tự tử ở giếng Loa Thành,
Trang 5xuống thủy cung TThủy đã tìm gặp lại MChâu Hãy tưởng tượng và kể lại Tổ3: Kể lại câu chuyện em giúp 1 bà cụ qua đường vào lúc đông người và nhiều xe cộ qua lại
4 Củng cố:
- Các loại đoạn văn trong văn bản tự sự
- Cách viết đoạn văn tự sự
5 Hư ớng dẫn học và chuẩn bị bài
- Học bài và hoàn thiện bài tập
- Chuẩn bị ôn lại kiến thức về văn học dân gian đã học để tiết sau Ôn tập văn học dân gian
E RÚT KINH NGHIỆM