Tỏ lòng Thuật hoài Phạm Ngũ Lão -A- Mục tiêu bài học: Giúp học sinh: - Học sinh nắm được hào khí Đông A thể hiện ở bài thơ, - Vẻ đẹp của con người trong thời đại anh hùng, thời đại mang
Trang 1Tỏ lòng (Thuật hoài)
Phạm Ngũ Lão
-A- Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
- Học sinh nắm được hào khí Đông A thể hiện ở bài thơ,
- Vẻ đẹp của con người trong thời đại anh hùng, thời đại mang tinh thần quyết chiến quyết thắng,
- Cảm nhận vẻ đẹp ngôn ngữ cô đọng hàm xúc trong bài thơ
B- Tiến trình dạy học:
1- ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra bài cũ:
Ngôn ngữ sinh hoạt là gì? Các dạng tồn tại của nó?
3- Giới thiệu bài mới:
Trang 2Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
Học sinh tìm hiểu về cuộc đời và sự
nghiệp của tác giả?
I- Tìm hiểu chụng:
1- Tác giả:
- Phậm Ngũ Lão (1250-1320): quê làng Phù ủng, huyện Ân Thi (nay thuộc Hưng Yên)
Là con rể của Trần Hưng Đạo, người có công lớn trong việc đánh quân Mông-Nguyên
- ở đời Trần Anh Tông, ông được phong chức Điện soái tướng quân
- Là người văn võ toàn tài
2- Bài thơ:
- Là một trong hai tác phẩm còn lại của
Phạm Ngũ Lão (Cùng bài Viếng thượng tướng quốc công Hưng Đạo Đại Vương)
II- Đọc- hiểu:
Trang 3Học sinh tìm hiểu về bài thơ.
Học sinh đọc và nêu cảm nhận bản
thân về bài thơ
- Vẻ đẹp con người thể hiện câu đầu
trong tư thế nào?
- Như vậy con người hiên ngang
trong vẻ đẹp của non sông thể hiện
như thế nào ?
1- Cảm nhận chung:
- Bài thơ thất ngôn tứ tuyệt Ngôn ngữ tinh
tế, giàu hình ảnh
2- Phân tích:
a Hai câu đầu:
- Vẻ đẹp con người trong tư thế hành động,
có tầm vóc lớn lao, kỳ vĩ
+ "Múa giáo non sông" => Tư thế hiên ngang, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ tổ quốc, lập nên chiến công huy hoàng
+ Chiến đấu không mệt mỏi:"trải mấy thu"
=> Vẻ đẹp này là sự kết tinh sức mạnh của thời đại, của dân tộc
- “Ba quân” hùng khí thời Trần mang sức mạnh vật chất và tinh thần của “Hào khí Đông A” Khí thế mạnh mẽ, oai hùng như
hổ báo nuốt trôi trâu,…
=> Lời thơ khí thế, vững trãi, thể hiện hào khí mạnh mẽ của thời đại
Trang 4sánh với gì?
- GV: ta gặp nhiều trong văn thơ
trung đại "Múa gươm rượu tiễn chưa
tàn - chỉ ngang ngọn giáo vào ngàn
hang beo"
? Nhận xét về hình tượng tráng sĩ và
“ba quân”
Học sinh tìm hiểu nội dung của hai
câu thơ cuối
ngang vượt qua thử thách của thời gian và hùng khí dân tộc, trời đất núi sông mang tầm vóc vũ trụ Tráng trí cá nhân tìm thấy bóng dáng mìng trong hoà khí của dân tộc.
Đó là thời đại cao đẹp của những con người cao đẹp mang âm hưởng hào hùng ngân vang mọi thời đại -Hào khí Đông A.
b Hai câu thơ cuối:
- Thể hiện nỗi lòng của người tráng sĩ, đó là cái trí, cái tâm người anh hùng Lập công chính là sự nghiệp lớn trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc Có công thì mới được ghi tên
- Chí làm trai lập công, sự nghiệp để lại tiếng thơm cho muôn đời Niềm khao khát
để lại tên tuổi cho hậu thế là niềm khao khát chính đáng Động lực để vượt qua thử thách
- Coi công danh như là món nợ: hoàn thành nghĩa vụ với đời, với dân, với nước
- Bên cạnh ý chí thể hiện cái tâm của người anh hùng,
Trang 5- Chí làm trai trong XHPK là đem lại
điều gì?
- Bên cạnh ý chí cái tâm của người
anh hùng được thể hiện ra sao?
4- Củng cố:
Học sinh nêu giá trị nội dung và
nghệ thuật?
+ Nỗi "thẹn" mang giá trị nhân cách Thể hiện khát vọng lớn lao, tuyệt vời của nhà thơ - nam nhi đời Trần
III- Tổng kết:
1 Nội dung:
- Bài thơ thể hiện hào khí của thời đại Đông
A - thời đại hào hùng lịch sử dân tộc
2 Nghệ thuật:
- Bài thơ luật Đường ngắn gọn, bút pháp hoành tráng, tính sử thi kì vĩ Tầm vóc, tư thế con người lớn lao, cao cả
Trang 65- Dặn dò:
- Học thuộc lòng bài thơ
- Nắm được nội dung, tư tưởng
- Chuẩn bị “Cảnh ngày hè” theo
SGK