GIÁO ÁN NGỮ VĂN 10Tuần 13 - Tiết 37: TỎ LÒNG Thuật hoài Phạm Ngũ Lão -A- Mục tiêu bài học: Giúp học sinh: - Học sinh nắm được hào khí Đông A thể hiện ở bài thơ, - Vẻ đẹp của con người
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 10
Tuần 13 - Tiết 37: TỎ LÒNG
(Thuật hoài)
Phạm Ngũ Lão
-A- Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
- Học sinh nắm được hào khí Đông A thể hiện ở bài thơ,
- Vẻ đẹp của con người trong thời đại anh hùng, thời đại mang tinh thần quyết chiến quyết thắng,
- Cảm nhận vẻ đẹp ngôn ngữ cô đọng hàm xúc trong bài thơ
B- Tiến trình dạy học:
1- Ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra bài cũ:
Ngôn ngữ sinh hoạt là gì? Các dạng tồn tại của nó?
3- Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt
Học sinh tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp
của tác giả?
I- Tìm hiểu chụng:
1- Tác giả:
- Phậm Ngũ Lão (1250-1320): quê làng Phù ủng, huyện Ân Thi (nay thuộc Hưng Yên) Là con rể của Trần Hưng Đạo, người có công lớn trong việc đánh quân Mông- Nguyên
- ở đời Trần Anh Tông, ông được phong chức Điện soái tướng quân
- Là người văn võ toàn tài
2- Bài thơ:
- Là một trong hai tác phẩm còn lại của Phạm
Ngũ Lão (Cùng bài Viếng thượng tướng quốc
Trang 2Học sinh tìm hiểu về bài thơ.
Học sinh đọc và nêu cảm nhận bản thân về
bài thơ
- Vẻ đẹp con người thể hiện câu đầu trong
tư thế nào?
- Như vậy con người hiên ngang trong vẻ
đẹp của non sông thể hiện như thế nào ?
=> Hình ảnh của ba quân được so sánh với
gì?
- GV: ta gặp nhiều trong văn thơ trung đại
"Múa gươm rượu tiễn chưa tàn - chỉ ngang
ngọn giáo vào ngàn hang beo"
? Nhận xét về hình tượng tráng sĩ và “ba
quân”
công Hưng Đạo Đại Vương)
II- Đọc- hiểu:
1- Cảm nhận chung:
- Bài thơ thất ngôn tứ tuyệt Ngôn ngữ tinh tế, giàu hình ảnh
2- Phân tích:
a Hai câu đầu:
- Vẻ đẹp con người trong tư thế hành động, có tầm vóc lớn lao, kỳ vĩ
+ "Múa giáo non sông" => Tư thế hiên ngang, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ tổ quốc, lập nên chiến công huy hoàng
+ Chiến đấu không mệt mỏi:"trải mấy thu"
=> Vẻ đẹp này là sự kết tinh sức mạnh của thời đại, của dân tộc
- “Ba quân” hùng khí thời Trần mang sức mạnh vật chất và tinh thần của “Hào khí Đông A” Khí thế mạnh mẽ, oai hùng như hổ báo nuốt trôi trâu,
…
=> Lời thơ khí thế, vững trãi, thể hiện hào khí mạnh mẽ của thời đại
* Cá nhân người trai thời Trần vẻ đẹp hiên ngang vượt qua thử thách của thời gian và hùng khí dân tộc, trời đất núi sông mang tầm vóc vũ trụ Tráng trí cá nhân tìm thấy bóng dáng mìng trong hoà khí của dân tộc Đó là thời đại cao đẹp của những con người cao đẹp mang âm hưởng hào hùng ngân vang mọi thời đại -Hào khí Đông A.
b Hai câu thơ cuối:
- Thể hiện nỗi lòng của người tráng sĩ, đó là cái trí, cái tâm người anh hùng Lập công chính là sự nghiệp lớn trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc Có công thì mới được ghi tên
- Chí làm trai lập công, sự nghiệp để lại tiếng
Trang 3Học sinh tìm hiểu nội dung của hai câu thơ
cuối
- Chí làm trai trong XHPK là đem lại điều
gì?
- Bên cạnh ý chí cái tâm của người anh
hùng được thể hiện ra sao?
4- Củng cố:
Học sinh nêu giá trị nội dung và nghệ
thuật?
5- Dặn dò:
- Học thuộc lòng bài thơ
- Nắm được nội dung, tư tưởng
- Chuẩn bị “Cảnh ngày hè” theo SGK
thơm cho muôn đời Niềm khao khát để lại tên tuổi cho hậu thế là niềm khao khát chính đáng Động lực để vượt qua thử thách
- Coi công danh như là món nợ: hoàn thành nghĩa
vụ với đời, với dân, với nước
- Bên cạnh ý chí thể hiện cái tâm của người anh hùng,
+ Nỗi "thẹn" mang giá trị nhân cách Thể hiện khát vọng lớn lao, tuyệt vời của nhà thơ - nam nhi đời Trần
III- Tổng kết:
1 Nội dung:
- Bài thơ thể hiện hào khí của thời đại Đông A - thời đại hào hùng lịch sử dân tộc
2 Nghệ thuật:
- Bài thơ luật Đường ngắn gọn, bút pháp hoành tráng, tính sử thi kì vĩ Tầm vóc, tư thế con người lớn lao, cao cả