Đặt vấn đề: ND- nhà thơ đã dành một t/c ưu ái, một sự cảm thông chia sẽ sâu sắc của mình đối với những người phụ nữ bất hạnh trong xã hội.. Tiểu Thanh một người con gái Trung Quốc cũng l
Trang 1ĐỌC TIỂU THANH KÍ - Nguyễn Du
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức :
- Tiếng khóc cho số phận người PH tài sắc bạc mệnh đồng thời là tiếng nói khao khát tri âm của nhà thơ
- Hình ảnh thơ mang ý nghĩa biểu trưng sâu sắc
2 Kĩ năng : Đọc – hiểu thơ Đường luật theo đặc trưng thể loại
3 Thái độ : Trân trọng, yêu quý cái tài, cái đẹp (KNS : tư duy phê phán,
thể hiện sự cảm thông, lắng nghe tích cực )
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS: tư liệu về Tiểu Thanh, thơ chữ Hán của ND III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
a Đặt vấn đề: ND- nhà thơ đã dành một t/c ưu ái, một sự cảm thông chia sẽ
sâu sắc của mình đối với những người phụ nữ bất hạnh trong xã hội Tiểu Thanh một người con gái Trung Quốc cũng là một trong những người phụ
nữ Ta tìm hiểu qua bài thơ “ Đọc Tiểu Thanh ký”.
b Triển khai bài:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Trang 2Hoạt động 1: hướng dẫn đọc –hiểu tiểu dẫn
? Dựa vào kiến thức đã học ở THCS, nêu nhận
xét khái quát về ND và nội dung thơ văn của
ông?
Tiểu Thanh là cô gái tài sắc người Trung Hoa,
sống vào khoảng đầu thời Minh 16 tuổi lấy lẽ
người họ Phùng, bị vợ cả ghen ghét, phải ở Cô
Sơn Đau buồn , làm thơ, vẽ chân dug mình,
sinh bệnh chết ở tuối 18 để lại bức chân dung va
12 bài thơ còn sót lại sau khi bị người vợ cả tàn
bạo đốt dở dang Mộ nàng hiện còn ở Cô Sơn,
tỉnh Triết Giang – TQ
GV: lưu ý đến nhan đề của bài thơ [ đọc tập thơ
của nàng Tiểu Thanh và đọc về cuộc đời nàng]
Hoạt động 2: hướng dẫn đọc –hiểu văn bản
? Thể thơ và bố cục? (đề- thực –luận –kết)
? Cảm nhận ý 2 câu đề ?
[ tẫn: thay đổi hoàn toàn, không còn dấu vết ]
I Đọc – hiểu tiểu dẫn:
- ND (1765 – 1820 ) là đại thi hào của dân tộc VN Thơ văn của ông thường quan tâm tới số phận bất hạnh của những người phụ
nữ tài sắc
- Phùng Tiểu Thanh (1594- 1612)
II Đọc –hiểu văn bản
1 Hai câu đề :
- Câu 1: tiếng thở dài của
t/g trước sự biến thiên dâu
bể của cuộc đời lòng
ngậm ngùi, luyến tiếc trước cái đẹp bị tàn phai
Trang 3? Chi phấn và Văn chương là vấn đề gì? Câu
thơ có ý nghĩa gì? [ nhiều ý nghĩa: chủ thể tự
hận, tự thương; đối tượng thương cảm của thi
nhân và người đời ]
? Câu thơ 5 được hiểu ntn? [ đối chiếu giữa “
hận ” và “ hờn ” ]
? - Một vừa hai phải ai ơi
Tài tình chi lắm cho trời đất ghen (ca dao)
- Chữ tài liền với chữ tai một vần (Tr.K)
mình ): một mình viếng người đã khuất qua việc đọc tập sách còn sót lại( phần dư ) người chết
cô đơn mà người viếng cũng đơn côi (sự hòa hợp tâm hồn )
2 Hai câu thực :
+ Chi phấn (son phấn): sắc đẹp của Tiểu Thanh
+ Văn chương (tập thơ): tài hoa của nàng
TT tài hoa, nhan sắc hơn người nên bị đố kị, phải làm lẽ và bị đày ải đến chết vẫn không buông tha
cuộc đời thật phi lí, XH bất công, ngang trái đã để cho tài sắc bị chà đạp phũ phàng
3 Hai câu luận :
- Niềm cảm thông đối với những kiếp hồng nhan, những người tài hoa bạc
Trang 4? Nghĩa rộng của từ “ khấp ” là gì? “ Ba trăm
năm lẻ nữa ” là con số có giá trị ntn?
? Ý nghĩa của hai câu thơ cuối?
THẢO LUẬN:
Đặt trong thi pháp VHTĐ, việc ND hai lần tự
xưng (ngã và Tố Như ) đã thể hiện điều gì? [ sự
cô đơn đến tột độ, một cái tôi tự đau, tự thương
(thương cho người xưa, thương cho chính mình
trong hiện tại và cả mai sau ) ]
- Xưng là Tố Như: tư cách là một nghệ sĩ
Tìm các nét đặc sắc NT của tp
Nêu ý nghĩa văn bản?
mệnh
- Từ số phận TT → khái quát về quy luật nghiệt ngã “tài mệnh tương đố”,
“hồng nhan bạc phận”
- Tự coi mình là người cùng hội cùng thuyền với
TT, là nạn nhân của nỗi oan khiên lạ lùng, bộc lộ mối đồng cảm sâu xa
4 Hai câu kết :
+ “ Khấp ”: khóc
sự cảm thông, chia sẻ
+ “ Ba trăm năm lẻ nữa ”: con số ước lệ, tượng trưng
Tiếng lòng khao khát tri
âm Khóc TT, ND “trông người lại nghĩ đến ta”,
hướng về hậu thế tỏ bày nỗi khát khao với mọi kiếp người tài hoa mà phải chịu đau khổ
Trang 5III Tổng kết :
a Nghệ thuật :
- Sử dụng tài tình phép đối và khả năng thống nhất những mặt đối lập trong hình ảnh, ngôn từ
- Ngôn ngữ trữ tình đậm chất triết lí
b Ý nghĩa văn bản :
Niềm cảm thương mà ND dành cho TT và tâm sự khao khát tri âm hướng về hậu thế ; vẻ đẹp của chủ nghĩa nhân đạo ND
4 Củng cố: Sự cô đơn trong thực tại của ND -> thương cảm trước những
người cùng hội cùng thuyền -> tấm lòng nhân đạo
5 Dặn dò:
- Học thuộc lòng bản dịch thơ
- Dựa vào nội dung tp, cho biết vì sao ND lại có sự đồng cảm, tri âm sâu sắc với TT
- Soạn bài “PCNN Sinh hoạt”.
Trang 6………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………