* Giúp HS: + Củng cố và nâng cao kiến thức về hai phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ.. + Có kĩ năng phân tích và sử dụng hai phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ.. Thực hành làm các bài tập sgk.. Hoạt đ
Trang 1Tuần 15/ HKI - Tiết PPCT: 45
THỰC HÀNH PHÉP TU TỪ ẨN DỤ VÀ HOÁN DỤ.
I Mục tiêu bài dạy.
* Giúp HS:
+ Củng cố và nâng cao kiến thức về hai phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ
+ Có kĩ năng phân tích và sử dụng hai phép tu từ ẩn dụ và hoán dụ
+ Bồi dưỡng cảm xúc thẫm mĩ qua bài thực hành ở lớp
II Phương tiện dạy học.
* Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học
III Cách thức tiến hành.
* HS chuẩn bị bài ở nhà phần lý thuyết đã học ở cấp hai Thực hành làm các bài tập sgk
IV Tiến trình dạy học.
1 Ổn định – bài cũ:
2 Giới thiệu bài mới.
Hoạt động 1: HS thực hành làm các bài tập
sgk.
Hệ thống câu hỏi dựa vào sgk.
1 Ôn lại lý thuyết cơ bản.
2 Thực hành về phép ẩn dụ.
* Câu 1: Hình ảnh ẩn dụ: thuyền = chàng,
thiếp = bến, hình ảnh có những đặc điểm tương đồng và quan hệ tương đồng
* Câu 2:
+ Hình ảnh ận dụ “lửa lựu lập lòe” = cảnh sắc mùa hè sinh động, cảnh vật hiện lên như có hồn
và sống động trước mắt người đọc
+ Những từ ngữ “thứ văn nghệ ngòn ngọt, sự phè phỡn thỏa thuê, tình cảm gầy gò…” = thứ văn chương nghèo, không vì mục đích con người
+ Những từ ngữ như: “giọt, thác, thuyền, phù
Trang 2Lập bảng so sánh ẩn dụ và hoán dụ.
du, phù sa”…
3 Thực hành về phép hoán dụ.
* Câu 1 “Đầu xanh đã tội tình gì,
Má hồng đến quá nửa thì chưa thôi” + Từ hoán dụ: đầu xanh = tuổi trẻ, tuổi thơ, thanh niên, thời con gái … má hồng = người
con gái đẹp, mĩ nhân, tố nữ, nàng Kiều … và chỉ những người con gái lầu xanh
=> Như vậy Ng Du dùng những cái nhỏ bộ phận để chỉ cái toàn thể Cách diễn đạt này gợi những ý nghĩa sâu xa, miêu tả sinh động hơn những cách khác
* Câu 2 “Thôn Đoài ngồi … trầu không thôn nào”
+ Thôn Đoài = người Thôn Đoài, Thôn Đông
= người Thôn Đông và hình ảnh “cau Thôn Đoài nhớ … thôn nào” = những người đang
yêu, bởi vì những người đang yêu nhau có những quan hệ tương đồng khăng khít như trầu với cau Điều đáng chú ý là cách nói hướng tới đích nhưng lại nói lấp lửng
* Câu 3 Bài tập gợi ý thêm.
=> Bảng so sánh tu từ ẩn dụ và hoán dụ
Dựa trên sự liên tưởng giống nhau của hai đối tượng bằng so sánh ngầm.
Thường có sự chuyển trường nghĩa
Dựa trên sự liên tưởng gần giũ (kế cận) của hai đối tượng mà không so sánh.
Không chuyển trường mà trong cùng một trường.
Trang 33 Hướng dẫn học sinh cũng cố bài, thực hành luyện tập, soạn bài.
* Làm lại các bài tập vào vở tập một cách hoàn chỉnh, đầy đủ
* Giờ sau Trả bài viết số 3.