Trong bài thơ này, Đỗ Phủ thể hiện nỗi lo vì dân, nỗi buồn nhớ quê hương, đất nước và nỗi ngậm ngùi cho thân phận mình.. + Bài thơ tiêu biểu cho nghệ thuật thơ Đường: đối cảnh sinh tình,
Trang 1Tuần 16/ HKI - Tiết PPCT: 47
CẢM XÚC MÙA THU – ĐỖ PHỦ
I Mục tiêu bài dạy.
* Giúp HS:
+ Cảm thông với tấm lòng của Đỗ Phủ Ông từng bày tỏ nỗi niềm “quanh năm lo vì dân”,
suốt đời lo vì dân Trong bài thơ này, Đỗ Phủ thể hiện nỗi lo vì dân, nỗi buồn nhớ quê hương, đất nước và nỗi ngậm ngùi cho thân phận mình
+ Bài thơ tiêu biểu cho nghệ thuật thơ Đường: đối cảnh sinh tình, thu cảnh cũng chính là th tâm
II Phương tiện dạy học.
* Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học
III Cách thức tiến hành.
* HS chuẩn bị bài ở nhà, so sánh phần dịch thơ, phiên âm…
* GV kết hợp giảng bài thơ với việc đặt những câu hỏi phát vấn, câu hỏi thảo luận kích thích hứng thú học tập của học sinh
IV Tiến trình dạy học.
1 Ổn định – bài cũ:
2 Giới thiệu bài mới.
I Tiểu dẫn
* Đỗ Phủ là nhà thơ hiện thực, nhà thơ nhân đạo vĩ đại Thơ Đỗ Phủ, dẫu là trong cảm xúc riêng tư như ở bài thơ này vẫn chan chứa tình yêu nước thương đời
* Thơ ông hiện còn khoảng 1500 bài
II Đọc – hiểu
1 4 câu đầu: cảnh thu
* Cảnh thu được thể hiện từ sự “điêu thương” của rừng phong nhuốm đỏ, cảnh đặc trưng của
Trang 2mùa thu TQ.
* Cảnh thu hiu hắt bao trùm cả Vu Sơn, Vu Giáp
* “Sóng dữ dội” để thấy cái đặc trưng của mùa thu trên sông Trường Giang
* Mây đùn của ải là cảnh mà cũng thể hiện ý: không gian bị mùa thu dồn nén đồng thời ngầm thể hiện nỗi lo âu biên giới
=> Như vậy 4 câu đầu là không gian trong tầm
nhìn xa, là cảnh thu ngậm tình thu.
2 4 câu sau: tình thu
* “Tùng cúc … cố viên tâm” cặp thơ đối ngẫu này là cảnh thu mà cũng chính là tình thu Đây
là hai câu thơ hay nhất của bài thơ cả nguyên văn lẫn dịch thơ
* Từ không gian xa rút về không gian cận kề: khóm cúc, con thuyền, tình nhà
* Hình ảnh “con thuyền” được dùng để chở tâm tình mong được trở về quê hương của nhà thơ
* Hai câu cuối “Lạnh lùng …ác tà” đột ngột dồn âm thanh của mùa thu vì bỗng rộn lên tiếng thước, tiếng dao, tiếng chày đập vải may áo rét gửi người chinh thú đang trấn thủ biên cương bởi mùa thu lạnh lẻo đang về Âm thanh may áo vừa kết lại, bài thơ mở ra nỗi buồn nhớ người thân, nhớ quê nhà “ngôn tận nhi ý bất tận”
3 Hướng dẫn học sinh học bài, soạn bài.
* Đọc kĩ phần ghi nhớ sgk, đọc thuộc lòng bài thơ: phiên âm, dịch thơ
* Làm bài tập phần luyện tập
Trang 3* Về nhà xem trước các bài đọc thêm: Lầu Hoàng Hạc (Thôi Hiệu), Nỗi oán của người phòng khuê (Vương Duy), Khe chim kêu (Vương Xương Linh)