Về kiến thức : - Cảnh buồn mùa thu và tâm trạng của con người cũng buồn như cảnh.. Đặt vấn đề: Đỗ Phủ là nhà thơ hiện thực tiêu biể của đời Đường và của VHTQ.. Thơ ông mang âm hưởng của
Trang 1CẢM XÚC MÙA THU ( Thu hứng )
Đỗ Phủ
-I MỤC TIÊU :
1 Về kiến thức :
- Cảnh buồn mùa thu và tâm trạng của con người cũng buồn như cảnh
- Qua việc tiếp nhận văn bản, củng cố kiến thức đã học về hình thức và đặc điểm nghệ thuật của thơ Đường luật
2 Về kĩ năng:
- Đọc –hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại
- Phân tích cảm hứng nghệ thuật, hình ảnh, ngôn từ và giọng điệu thơ
3 Về thái độ :
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS: Tranh ảnh minh họa
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
a Đặt vấn đề: Đỗ Phủ là nhà thơ hiện thực tiêu biể của đời Đường và của
VHTQ Thơ ông mang âm hưởng của nỗi buồn ai oán, triền miên về những cảnh đời đau khổ bất hạnh, những bất công ngang trái trong xã hội mà chính ông cũng đẫ nếm trải trong cuộc đời của mình “cảm xúc mùa thu” thể hiện cảm xúc về nỗi nhớ quê hương, về c/s cô đơn của tác giả
b Triển khai bài:
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Hoạt động 1: đọc – hiểu tiểu dẫn
? Giới thiêu vài nét về nhà thơ Đỗ Phủ?
Loạn An Lộc Sơn( 755 - 763 ) đã kết
thúc, làm đất nước TQ bị liệt kiệt quệ,
nhiều gia đình li hương…
Hoạt động 2: đọc – hiểu văn bản
Bố cục: 2 phần, khác các bài thơ khác.
I ĐỌC –HIỂU TIỂU DẪN:
1 Tác gia:
- Đỗ Phủ (712 – 770 ), quê ở Hà Nam – TQ, xuất thân trong gia đình có truyền thống Nho học và thơ ca lâu đời; sống trong nghèo khổ, chết trong bệnh tật
- Ông là nhà thơ hiện thực vĩ đại của TQ, là danh nhân văn hóa thế giới, hiện còn 1500 bài thơ, được gọi là “ Thi thánh ”
2 Hoàn cảnh sáng tác :
Năm 766, lúc nhà thơ đưa gia đình đi lánh nạn ở Quý Châu –
Tứ Xuyên
II.ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:
1 Cảnh mùa thu (4 câu đầu):
- “ Điêu thương ”: những hạt
sương móc đang vùi dập làm điêu tàn rừng phong (đỏ → trắng)
Trang 3? Bức tranh thiên nhiên mùa thu được
miêu tả ntn trong? Gợi cảm giác gì?
? Câu 3, 4 miêu tả cảnh gì, ở đâu? Gợi
cảm giác gì?
GV: suốt cả vùng Tam giáp (Vu Giáp, Cù
Đường Giáp, Tây Lăng Giáp ) dài 700
dặm, núi liên tiếp đôi bờ, tuyệt không có
một chỗ trống Vách đá trùng điệp che
khuất cả bầu trời, chẳng thấy ánh sáng mặt
trời và cả mặt trăng…
? Qua việc niêu tả cảnh thiên nhiên, nhà
thơ còn muốn thể hiện điều gì nữa không?
? Câu 5, 6 em hiểu ntn?
? Tác giả đã dùng hình ảnh nào?
con thuyền cô quạnh là phương tiện duy
nhất đưa gia đình nhà thơ về quê, nhưng
nó lạ bị buộc chặt bởi sợi dây loạn lạc của
chiến tranh
- “Khí tiêu sâm” : cả cảnh núi và
dòng sông đều nhuốm màu bi thương, hiu hắt
- “ Lưng trời sóng rợn lòng sông
thẳm,
Mặt đất mây đùn cửa ải
xa ”
Sóng vọt lên tận trời, mây sà xuống đất Khung cảnh vừa âm
u, vừa hùng vĩ
Cảnh thu ở Quỳ Châu thật tiêu điều, hiu hắt; vừa âm u, vừa dữ dội, hùng tráng gợi cảnh đời cũng điêu tàn, loạn li trong chiến trận
2 Nỗi lòng nhà thơ ( 4 câu sau ):
- “ Tùng cúc lưỡng khai tha nhật
lệ
Cô chu nhất hệ cố viên
tâm ”
Trang 4? 2 câu cuối gợi những âm thanh và hình
ảnh gì? Chúng có tác động ntn đến tâm
hồn người xa quê?
Đỗ Phủ ước mơ trở về quê nhà; đây cũng
là mơ ước của nhiều người trong chiến
loạn bài thơ chứa chan tình đời và có
giá trị hiện thực sâu sắc
+ “ lưỡng khai tha nhật lệ ”:
khóm cúc nở hoa hai lần, cánh hoa như bằng nước mắt; cũng là nước mắt của kẻ xa quê
+ “ Cô chu ”: con thuyền lẻ loi + “ cố viên tâm”: tấm lòng nhớ
quê cũ
Có sợi dây buộc chặt con thuyền lại bến và cũng buộc luôn trái tim nhớ quê
- “ Lạnh lùng giục kẻ tay dao
thước,
Thành Bạch, chày vang bóng
ác tà”
Đây là những hình ảnh và âm
thanh quen thuộc để chuẩn bị quần áo cho mùa đông →càng làm cho khách li hương thêm não lòng, đau thương
III TỔNG KẾT :
1 Nghệ thuật :
- Kết cấu chặt chẽ
- Hình ảnh đặc trưng
Trang 5- Ngụn từ nhiều tầng nghĩa
- Giọng điệu và õm hưởng thơ thể hiện đỳng tõm trạng buồn
2 í nghĩa văn bản :
Bài thơ vựa là nỗi buồn riờng thấm thớa, vựa là tõm sự chan chứa lũng yờu nước thương đời
4 Củng cố : Thu hứng là bài thơ chứa đầy cảm xúc trăn trở về nỗi nhớ quê
h-ơng da diết, chan chứa tình đời, có giá trị nhân văn sâu sắc
5 Dặn dũ :
- Học thuộc lũn bài thơ Đối chiếu giữa bản dịch nghĩa với dịch thơ để tỡm ra những chố đạt và chưa đạt
- Chỉ ra tớnh nhất quỏn giữa yếu tố cảm xỳc và yếu tố mựa thu trong từng
dũng thơ
- Soạn bài cỏc bài đọc thờm:“ Lầu Hoàng Hạc, Nỗi oỏn gười phũng khuờ,
Khe chim kờu”.
Trang 6………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………