Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh - Thấy được tính cách dũng cảm, kiên cường, trọng chân lý của nhân vật Ngô Tử Văn đại diện cho chính nghĩa chống lại thế lực gian tà - Hiểu được nghệ th
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10
Chuyện chức phán sự đền Tản Viên Nguyễn Dữ
( 2 tiết)
I Mục tiêu cần đạt :
Giúp học sinh
- Thấy được tính cách dũng cảm, kiên cường, trọng chân lý của nhân vật Ngô Tử Văn đại diện cho chính nghĩa chống lại thế lực gian tà
- Hiểu được nghệ thuật kể chuyện sinh động, hấp dẫn, giàu kịch tính, đặc trưng của thể loại truyền kỳ
II Chuẩn bị :
- GV : Nghiên cứu tài liệu, SGK, SGV, soạn giáo án
- HS : SGK, bài soạn ở nhà
III Phương pháp :
- Tổ chức giờ dạy theo phương pháp đọc sáng tạo, gợi tìm kết hợp với tổ chức thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi…
IV Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ (4p)
3 Bài mới :
Trang 2Ở chương trình Ngữ Văn lớp 9,các em đã được tìm hiểu thể loại truyền kỳ thông qua tác phẩm “Chuyện người con gái Nam Xương” của tác giả Nguyễn Dữ, hôm nay để hiểu thêm về đặc trưng của thể loại này chúng ta sẽ tìm hiểu thêm một tác phẩm nữa cũng nằm trong bộ “Truyền kỳ mạn lục “đó là “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”
Tiết 2
I Mục tiêu cần đạt :
Giúp học sinh
- Thấy được tính cách dũng cảm, kiên cường, trọng chân lý của nhân vật Ngô Tử Văn đại diện cho chính nghĩa chống lại thế lực gian tà
- Hiểu được nghệ thuật kể chuyện sinh động, hấp dẫn, giàu kịch tính, đặc trưng của thể loại truyền kỳ
II Chuẩn bị :
- GV : Nghiên cứu tài liệu, SGK, SGV, soạn giáo án
- HS : SGK, bài soạn ở nhà
III Phương pháp :
- Tổ chức giờ dạy theo phương pháp đọc sáng tạo, gợi tìm kết hợp với tổ chức thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi…
IV Tiến trình lên lớp:
Trang 31 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
- Nv NTV được giới thiệu là người có tính cách như thế nào ?Tính cách đó được biểu hiện qua hành động (sự việc) nào đáng chú ý
3 Bài mới :
Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về nhân vật NTV và cuộc gặp gỡ của NTV với tên bách
hộ họ Thôi và Thổ Công.Hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu diễn biến câu chuyện qua cuộc chiến đấu của NTV và các thế lực đen tối
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
-GV: Khung cảnh âm phủ được miêu tả
thông qua những chi tiết nào?Khung
cảnh ấy gây ấn tượng gì cho người đọc?
+ Những điều này chứng tỏ để dành
được công lý,NTV đã phải trải qua con
đường ntn?
4.Cuộc xử kiện dưới Minh ty :
* Khung cảnh âm phủ hiện lên một cách rùng rợn : Quỷ sứ,quỷ dạ xoa, thành sắt cao vọi, gió tanh sóng xám, hơi lạnh thấu xương… Khung cảnh khiến cho người ta ghê sợ,hồn siêu phách lạc
Con đường gian nan,khó khăn
Trang 4- Ngoài khung cảnh âm phủ ghê rợn
đó,NTV còn phải đối diện với điều gì?
+Diêm vương đóng vai trò như thế nào
trong cuộc xử kiện?
+ Với trách nhiệm đó lẽ ra Diêm vương
phải có sự phán xét công bằng nhưng
Thái độ của Diêm vương với NTV như
thế nào??Tại sao Diêm vương có thái độ
như vậy đối với NTV ?
+ Qua việc xây dựng tình huống Dv bị
lừa gạt dẫn đến sự phán quyết hồ đồ đối
với NTV và qua lời trách của DV đối với
các phán quan,tác giả muốn tố cáo điều
gì?
=>XH được phơi bày ntn?
+ Trước khung cảnh ấy,thái độ của Ngô
Tử Văn ra sao?
* NTV trong cuộc chiến đấu :
- Đối diện với Diêm Vương : + Diêm vương là bậc chí tôn ở Minh ty,là vị quan tòa xử kiện,là người cầm cán cân công lý
+Thái độ với NTV : Hiểu lầm coi thường,sỉ nhục “Tội sâu ,ác nặng”, “Bướng bính,ngoan cố”
+ Thái độ xuất phát từ việc Diêm vương bị lừa gạt,bị che mắt bởi gian thần mà trực tiếp
là tên bách hộ và các quan lại tham của đútKhông nhìn thấy lẽ phải
+ Tố cáo thánh thần quan lại ở cõi âm: Các đền miếu tham của đút bênh vực cho tên tướng giặc, Dv bị che mắt,thật giả lẫn lộn,quan lại lộn xộn rối ren ( NTV : “Sao
mà nhiều thần quá vậy
=>Thực trạng XH : Quan tham ô tiếp tay cho kẻ ác gây ra đau khổ cho người lương thiện
Trang 5-Tên bách hộ họ Thôi là thế lực thứ 2 mà
NTV phải đối diện
+GV : Tính cách gian manh,giảo trá của
tên bách hộ bộc lộ rõ rệt ở dưới âm
phủ ?Em hãy tìm những chi tiết thể hiện
tính cách đó?
=>Thể hiện con người ntn?
-GV : Trước khung cảnh âm phủ và phải
đối diện với các thế lực tàn ác đó,NTv
đã chiến đấu ntn?
+ Thái độ của NTV thể hiện qua những
chi tiết nào?Thái độ đó thể hiện tinh
thần của NTV như thế nào trong cuộc
chiến đấu?
Giá trị phê phán của tp
-Đối diện với tên bách hộ họ Thôi : + Vu oan cho NTV,cãi cọ, lăng nhục,làm lẫn lộn phải trái
+ Giả nhân giả nghĩa xin tha tội cho NTV
=>Con người thủ đoạn,giả tạo,tham sống sợ chết
Thể hiện tinh thần dân tộc sâu sắc,phê phán chiến tranh xâm lược phi nghĩa và các thế lực xâm lược tàn ác
-Thái độ của NTV + Khảng khái,hiên ngang : “ Ngô Soạn này…”
Trang 6-Kết quả của cuộc chiến đấu :
+ Đối với tên bách hộ?Kết quả đó thể
hiện điều gì?
+ Chiến thắng của NTV? Chiến thắng
đó có ý nghĩa ntn?
-Ý nghĩa lời bình kết thúc tp?
+ Dũng cảm vạch mặt quân gian ác
+ Cứng gỏi,không chịu nhún nhường + Lập luận chặt chẽ,sắc sảo
Tinh thần kiên quyết, triệt để chống gian
tà, coi thường cái chết để giành lại lẽ phải,giành lại chính nghĩa
-Kết quả : + Tên bách hộ : Nhét khẩu gỗ vào miệng,tống vào ngục Cửu U,hài cốt tan tành như cám
=>Sự trả giá của cái ác và sự chôn vùi uy danh quân xâm lược
+ NTV đã chiến thắng vẻ vang, đem lại chính nghĩa cho cuộc đời và được tiến cử giữ chức phán sự đền Tản Viên, đảm trách giữ gìn và bảo vệ công lý
Chiến thắng của chính nghĩa
Phần thưởng xứng đáng khuyến khích lòng dũng cảm, cương trực, dám hi sinh
Trang 7GV : Câu chuyện là ước mơ của tác giả,
gửi gắm niềm tin vào chính nghĩa ,ước
mơ đối với XH mà ông đang sống ( so
sánh với Chuyện người con gái Nam
Xương với kết cấu chuyện chết đi-sống
lại-hóa thành bất tử ) thể hiện sự mơ
ước
-GV : Truyện truyền kỳ sử dụng các yếu
tố kỳ ảo để thể hiện cốt lõi hiện thực.Em
hãy chỉ ra các yếu tố kỳ ảo và ý nghĩa
hiện thực của chúng?
thân mình để bảo vệ công lý
Đó còn là cách Nguyễn Dữ bất tử hoá vẻ đẹp của kẻ sĩ đất Việt
Người kẻ sĩ đất Việt dù sống hay chết đều luôn là người chính trực,tấm lòng ngay thẳng,trong sáng
-Ý nghĩa lời bình : + Nhận xét của tác giả về nv NTV và sự việc thể hiện tính cách
+Gửi gắm niềm tin,ước mơ vào chính nghĩa,thể hiện nềm tự hào đối với kẻ sĩ đất Việt
+ Lời khuyên : Không nên kiêng sợ sự cứng cỏi
* Nghệ thuật của tác phẩm : -Kết hợp thành công bút pháp hiện thực và bút pháp kỳ ảo :
+ Yếu tố kỳ ảo : Sự xuất hiện thần linh và
Trang 8mối tương giao của con người và thần linh + Ý nghĩa :
Lôi cuốn hấp dẫn người đọc
Phản ánh cốt lõi hiện thực (Phản ánh cuộc xâm lược của quân phương Bắc,phản ánh xã hội rối ren ,cái xấu,cái ác trong Xh đương thời)
-Kết cấu truyện giàu kịch tính với nhiều tình tiết lôi cuốn :
+ Tác phẩm có kết cấu thắt nút với những xung đột ngày càng căng thẳng dẫn đến cao trào,cuối cùng là mở nút
+ Tính cách nhân vật phát triển theo sự phát triển của cốt truyện tạo nên sự căng thẳng,kịch tính…
Câu chuyện có sức lôi cuốn và hấp dẫn đặc biệt,là điểm hình cho thể loại Truyền kỳ
III.Tổng Kết :
Trang 9*Ghi nhớ : SGK IV.Luyện tập:
HS tóm tắt câu chuyện
IV.Củng cố :
- Nhắc lại tính cách nhân vật Ngô Tử Văn, rút ra đặc điểm của thể loại truyền kỳ
- Dặn dò học sinh làm bài tập, chuẩn bị bài Những yêu cầu sử dụng tiếng Việt
V Đánh giá , rút kinh nghiệm:
GVHD ký duyệt
Tống Thị Hương Giang