Giáo án Ngữ văn 10 tuần 26 bài: Hồi trống cổ thành

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10 ĐỌC VĂN HỒI TRỐNG CỔ THÀNH Tiết 1 Trích hồi 28 –Tam quốc diễn nghĩa La Quán Trung.. Nội dung: - Hiểu được tính cách bộc trực, ngay thẳng của Trương Phi cũng như

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10 ĐỌC VĂN HỒI TRỐNG CỔ THÀNH (Tiết 1)

(Trích hồi 28 –Tam quốc diễn nghĩa) La Quán Trung.

A Yêu cầu cần đạt: Giúp học sinh hiểu được:

1 Nội dung:

- Hiểu được tính cách bộc trực, ngay thẳng của Trương Phi cũng như tình nghĩa

vườn đào cao đẹp của ba anh em kết nghĩa, một biểu hiện riêng biệt của lòng trung

nghĩa

- Đoạn trích mang màu sắc sử thi anh hùng, hồi trống đã gieo vào lòng người đọc âm

vang chiến trận hào hùng

2 Nghệ thuật:

- Chia nhiều hồi, kể chuyện hấp dẫn, bút pháp tả thực, phóng đại, khắc hoạ

tính cách

nhân vật đậm nét

B Phương tiện thực hiện:

- SGK, SGV, thiết kế bài dạy và thiết bị công nghệ PowerPoint hổ trợ

C Cách thức tiến hành:

- Trao đổi, thảo luận và trả lời các câu hỏi

D Tiến trình dạy học:

1 Ổn định lớp: 1’

2 Kiểm tra bài cũ: Không.

3 Bài mới: (Giới thiệu bài 1’ )

Ai đã từng đọc hoặc từng xem “Tam quốc diễn nghĩa” khó có thể quên được

ba anh em; Lưu Bị, Quan Công và Trương Phi Họ đã từng kết nghĩa làm anh em ở

“vườn đào” năm xưa vì lí tưởng chung, có phúc cùng hưởng, có họa cùng chia và sống chết có nhau…Vậy mà sau khi ba anh em thất lạc ở Từ Châu, mỗi người mỗi ngả Bảo vệ hai chị dâu trở về, Quan Công gặp lại Trương Phi ở Cổ Thành Tiếp đón nhị ca, Trương Phi chẳng nói chẳng rằng, mắt trợn tròn xoe, râu vểnh ngược,

hò hét như sấm, múa xà mâu chạy lại đâm Quan Công! Tình cảm anh em sao lại dùng đao kiếm? Chúng ta tìm hiểu đoạn trích hồi 28;

“Chém Sái Dương anh em đoàn tụ Hồi Cổ Thành tôi chúa đoàn viên”

Tiêu đề “Hồi trống Cổ Thành” do người soạn sách đặt tên.

Hoạt động của GV và HS Thời

gian.

Nội dung bài giảng.

*Hoạt động 1:

I Đọc- tìm hiểu:

j

I Đọc- tìm hiểu:

1 Tác giả:

+ GV: Gọi HS đọc tiểu

dẫn

- Thao tác 1: Em hãy cho

biết đôi nét về tác giả La

Quán Trung?

+GV củng cố: La Quán

Trung mơ ước tiểu thuyết

hoá toàn bộ lịch sử Trung

Quốc nên ông đã sáng tác

tất cả khoảng 17 tiểu

thuyết và đa số tác phẩm

của ông đã bị thất truyền

2 Tác phẩm “Tam quốc

diễn nghĩa”:

- Thao tác 2:

+ GV: Phần giới thiệu

chung về tác phẩm, SGK

trình bày những nội dung gì

? Tóm tắt những nội dung

đó

- Thời gian sáng tác

- Tóm tắt tác phẩm, giá

trị tác phẩm

- Ảnh hưởng của tác

5’

10’

1 Tác giả:

- La Quán Trung (1330-1400?) tên La Bản, hiệu là Hồ Hải tản nhân, người vùng Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây cũ, ông lớn lên vào cuối thời Nguyên đầu thời Minh

- Tính cô độc, lẻ loi, thích ngao du đây đó

- Ông chuyên sưu tầm và biên soạn dã sử, một số tác phẩm tiêu biểu: Tuỳ Đường lưỡng triều chí truyện, Tân Đường, Bình yêu truyện,

=> Sáng tác tất cả khoảng 17 tiểu thuyết và

đa số đã bị thất truyền

2 Tác phẩm “Tam quốc diễn nghĩa”:

- Tác phẩm ra đời vào đầu đời Minh (1368-1644) gồm 120 hồi

a Tóm tắt tác phẩm:

-Kể chuyện đất nước Trung Quốc chia ba, gọi là “Cát cứ phân tranh” từ năm 184 đến

phẩm với văn học thế giới

và Việt Nam

+ GV Thuyết giảng

thêm : Thế lớn trong thiên

hạ cứ hợp rồi lại tan,tan rồi

lại hợp.Cuối đời nhà Chu,

bảy nước tranh giành xâu

xé lẫn nhau rồi lại hợp về

nhà Tần, thế lớn lại tan,

Hán- Sở tranh hùng, nhà

Hán triều chính đổ nát,

lòng người náo loạn,giặc

cướp nổi lên như ong =>

Xuất hiện ba tập đoàn

phong kiến quân phiệt, cát

cứ phân tranh, chịu sự chi

phối của tư tưởng “Ủng

Lưu phản Tào”của tác giả

+ GV: Giá trị của tác

phẩm ?

năm 280 Đó là cuộc phân tranh giữa ba tập đoàn phong kiến quân phiệt: Nhà Nguỵ với Tào Tháo cát cứ phía bắc, từ Trường Giang trở lên (Bắc Ngụy), nhà Thục do Lưu Bị cát

cứ phía tây nam (Tây Thục), Nhà Ngô với Tôn Quyền cát cứ phía đông nam (Đông Ngô)

Đến năm 280, Tư Mã Viêm cướp ngôi Nguỵ, diệt Thục, Ngô và thống nhất Trung Quốc

b Giá trị tác phẩm:

-Phản ánh một thời kì lịch sử đầy biến động của giai đoạn Tam quốc, đồng thời nói lên

3 Đoạn trích “Hồi trống

Cổ Thành”:

- Thao tác 3: Đọc SGK.

+ GV: Hướng dẫn học

sinh đọc sáng tạo (Chú ý

giọng điệu Quan Công từ

tốn, bình tĩnh, giọng điệu

Trương Phi hấp tấp, nóng

17’

(Xe m phi

những chuyện xoay vần của trời đất, nêu lên cái lý hợp rồi tan của Tống nho, kêu gọi con người tôn trọng thiện đức, đề cao nghĩa khí Tác phẩm đã thể hiện quan điểm của tác giả

là ủng Lưu phản Tào, toát lên nguyện vọng thiết tha có một ông vua anh minh, một xã hội thanh bình để an cư lạc nghiệp, đồng thời tái hiện cuộc sống bằng cách hư cấu, tả thực, phóng đại…Hiện thực trong tác phẩm không trùng khít với lịch sử

- “Tam quốc diễn nghĩa” có tới hàng trăm

trận đánh, hàng trăm nhân vật nhưng người đọc không nhàm chán, bị cuốn hút từ chuyện này sang chuyện khác, từ hồi này sang hồi khác

- “Tam quốc diễn nghĩa” là tác phẩm rất

quen thuộc trong nền văn học thế giới cũng như đối với công chúng Việt Nam

3 Đoạn trích “Hồi trống Cổ Thành”:

- SGK

a Vị trí:

- Nửa sau Hồi 28.

+ GV đọc mẫu, gọi HS

đọc tiếp

+ GV giải thích từ khó

(Khi HS chưa hiểu)

+ GV cho HS xem phim

tham khảo

-Thao tác 4:

+ GV: Em hãy cho biết

nội dung của đoạn trích

Hồi 28 ?

-Thao tác 5:

+ GV: Em hãy giải thích ý

nghĩa nhan đề “Hồi trống

Cổ Thành” ?

m5’)

b Nội dung :

- Sau khi ba anh em thất tán ở Từ Châu mỗi người mỗi ngả, Trương Phi chạy về núi Mang Đăng, tập hợp quân sĩ và qua huyện

Tể Thánh vay lương thực, quan huyện không cho vay, Trương Phi cướp ấn tín, đuổi quan huyện đi Thời gian này Quan Vũ cùng hai chị dâu nương nhờ đất Tào Nghe tin Lưu Bị đang ở Hà Bắc, Quan Vũ bỏ Tào Tháo đưa hai chị dâu qua 5 ải chém 6 tướng Tào ngăn trở, về tới Cổ Thành gặp Trương Phi Đoạn trích này bắt đầu từ đó

c Nhan đề :

- Gợi không khí chiến trận: Mâu thuẫn giữa Quan Công- Trương Phi và mâu thuẫn giữa Quan Công- Sái Dương

- Hồi trống còn là điều kiện phán xét lòng

+ Củng cố: Hoạt động 1.

( Bằng các câu hỏi trắc

nghiệm khách quan ở Giáo

án Powerpoint).

+ Định hướng Đọc- hiểu:

-Thao tác 6:

+ GV: Để đọc-hiểu ,theo

các em đoạn trích này

chúng ta nên bổ ngang

(chia đoạn) hay bổ dọc?

+ GV Nhận xét và định

hướng:

+ GV: Nếu bổ dọc, chúng

ta theo dõi sự phát triển

tính cách nhân vật Trương

3’

trung thành hay phản bội của Quan Công, phải chém được đầu Sái Dương, tướng giỏi của Tào Tháo Hồi trống Cổ Thành khác trống trận thông thường, nó là biểu tượng của lòng trung nghĩa, thẳng thắn, mạnh mẽ

và lòng dũng cảm phi thường

Phi trong quan hệ đối sánh

với Quan Công, kết hợp

bình giảng các chi tiết nghệ

thuật rồi tổng kết

- Nếu bổ ngang, ta thấy

kịch tính đoạn trích cao

trào khi “Trương Phi trỏ tay

đằng xa…” ta cũng chọn

các chi tiết nghệ thuật để

bình giảng, rồi tổng kết

=>Ta nên bổ dọc để hiểu

được ý nghĩa của hồi trống:

Ca ngợi tình nghĩa vườn

đào của ba anh em, ca ngợi

cuộc đoàn tụ giữa các anh

hùng và theo dõi tính cách

nhân vật Trương Phi, Quan

Công,

*Hoạt động 2:

II Đọc- hiểu:

1 Hồi trống ca ngợi tình

nghĩa vườn đào giữa ba

anh em kết nghĩa:

- Thao tác 7:

+ GV: Sống phải có thiện

đức, nghĩa khí, nhất lại là

II Đọc- hiểu:

1 Hồi trống ca ngợi tình nghĩa vườn đào giữa ba anh em kết nghĩa:

-Tình nghĩa cao đẹp của ba anh em Lưu Bị, Quan Công, Trương Phi, vua tôi cũng là anh

những anh hùng hào kiệt

muốn làm việc lớn.Em hãy

cho biết vì lý do gì mà họ

kết nghĩa làm anh em?

- Thao tác 8:

+ GV: Lý tưởng, trách

nhiệm chung đó, cụ thể là

gì?

+ GV: Nhắc nhở HS chuẩn

bị bài cho tiết 2 ở giờ sau

2 Hồi trống ca ngợi cuộc

đoàn tụ giữa các anh

hùng:

3 Tính cách nhân vật

Quan Công và Trương

Phi:

a.Quan Công:

b.Trương Phi:

4 Màn kịch sinh động:

*Hoạt động 3:

II Tổng kết:

1 Nội dung:

2 Nghệ thuật:

8’

Hết tiết 1.

em, không phân biệt đẳng cấp

-Kết nghĩa vì lý tưởng, trách nhiệm chung của đấng hào kiệt- anh hùng:

+Trên báo đáp quốc gia

+Dưới giúp yên bá tánh

=>Liên kết tạo sức mạnh hợp nhất, chống giặc “Khăn vàng” tàn khốc, khôi phục nhà Hán

=>Liên kết tạo sức mạnh hợp nhất, chống các lãnh chúa, quan lại thối nát,…

2 Hồi trống ca ngợi cuộc đoàn tụ giữa các anh hùng:

3 Tính cách nhân vật Quan Công và Trương Phi:

a Quan Công:

b Trương Phi:

4 Màn kịch sinh động:

II Tổng kết:

1 Nội dung:

2 Nghệ thuật: