Giáo án Ngữ văn 10 tuần 26 bài: Hồi trống cổ thành

Bài mới: Khi rơi vào hoàn cảnh ngoạt nghèo,thúc bách,để chứng minh cho tấm lòng kiên trinh,nàng Xita trong sử thi Ramayana đã phải lựa chọn hành động bước lên giàn hỏa thiêu.Khi bị Trươn

GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 10 HỒI TRỐNG CỔ THÀNH

(La Quán Trung)

A Mục tiêu cần đạt: Giúp HS

1 Kiến thức:

- Hiểu được tính cách bộc trực , ngay thẳng của Trương Phi và tình cảm keo sơn giữa ba an hem kết nghĩa vườn đào

- Thấy được nhệ thuật khắc họa tính cách nhân vật và không khí chiến trận qua đoạn trích

2 Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu văn bản theo đúng đặc trưng thể loại

3 Thái độ

- Giáo dục cho HS lòng trung nghĩa, tình an hem sống thủy chung

B Phương tiện thực hiện

1 Giáo viên

- Sgk,sgv

- Giáo án

- Phiếu học tập

2 Học sinh

- Vở soạn, vở ghi

- Sgk

C Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức lớp

2 Kiểm tra bài cũ

3 Bài mới:

Khi rơi vào hoàn cảnh ngoạt nghèo,thúc bách,để chứng minh cho tấm lòng kiên trinh,nàng Xita trong sử thi Ramayana đã phải lựa chọn hành động bước lên giàn hỏa thiêu.Khi bị Trương Phi nghi kị bậc anh hung Quan Công cũng phải lấy cái sống và csai chết để làm tin Để hiểu rõ về hành động của Quan Công và Trương Phi chúng ta cùng đi tìm hiểu đoạn trích “Hồi trông

Cổ Thành”

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt

Gv gọi Hs đọc phần tiểu dẫn

Các em hãy giới thiệu vài nét về tác

giả La Quán Trung?

Cuộc đời La Quán Trung có điểm

gì đáng chú ý?

I.Tìm hiểu chung

1 Tác giả:

a cuộc đời

- La Quán Trung(1330-1400) Tên: La Bản;

Tự : Quán Trung ; Hiệu : Hồ Hải -Quê: Người vùng Thái NGuyên Thuộc tỉnh

Sự nghiệp văn học của La Quán

Trung có đặc điểm gì?

Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh

nào?

Sơn Tây cũ

-Tính tình lẻ loi cô độc, thích một mình ngao

Du đây đó

b.Sự nghiệp

- Tác phẩm chính: Tam quốc diễn nghĩa, Tùy đường chí truyện

- Có đóng góp xuất sắc cho trường phái tiểu thuyết lịch sử thời Minh Thanh

2 Tác phẩm Tam quốc diễn Nghĩa

- Tác phẩm được La Quán Trung sưu tầm lại

từ tài liệu lịch sử và tiểu thuyết dân gian

- Thể loại:tiểu thuyết chương hồi:gồm 120 hồi kể lại sự việc theo trình tự thời gian không theo diến biến tâm lí nhân vật Tính các các nhân vật thường thể hiện thông qua hành động và đối thoại là chính

-Ra đời vào đầu thời Minh(1368-1644) tong

âm hưởng của cuộc chiến tranh chống nền

Tác phẩm Tam quốc diễn nghĩa có

giá trị và ý nghĩa như thế nào?

Đoạn trích thuộc vị trí nào của tác

phẩm? Tóm tắt đoạn trích?

Cuộc hội ngộ được đặt trong tình

thống trị Mông- Nguyên khôi phục nhà Hán -ND: Kể lại sự suy vong của nhà Hán và cuộc cát cứ phân tranh gồm 100 năm (184-280)giữa 3 tập đoàn phong kiến: Ngụy(Tào Tháo);Thục(Lưu Bị);Ngô(Tôn Quyền)

- Giá trị và ý nghĩa tác phẩm + Phơi bày cục diện chiến tranh +Phản ánh nguyện vọng của nhân dân mong muốn hòa bình,ổn địng thống nhất

+Ca ngợi tấm gương anh hung thời loạn -Nghệ thuật kể truyện

+NT kể truyện đặc sắc +NT xây dựng nhân vật +NT miêu tả chiến tranh 3.Đoạn trích

-Vị trí: thuộc hồi 28

- ND đoạn trích:Kể lại cuộc hội ngộ của

huống như thế

Hành động của Trương Phi trước

và khi gặp Quan Công như thế

nào?

Lời lẽ xưng hô thì như thế nào?

Trương Phi và Quan Công ở Cổ Thành

II Đọc-hiểu văn bản 1.Cuộc hội ngộ của Trương Phi và Quan Công

a Nhân vật Trương Phi -Trương Phi hiểu nhầm Quan Công phản bội lời thề, hàng Tào Tháo->mối quan hệ an hem kết nghĩa bị đẩy tới quan hệ thù địch

*Hành động -Nghe tin Quan Công đến: “ chẳng nói chẳng rằng, lập tức mặc áo giáp, vác mâu,lên ngựa,dẫn một nhìn quân,đi tắt ra cửa bắc ” -Khi gặp Quan Công: “ mắt trợn tròn xoe,râu hùm vểnh ngược,hò hét như sấm,múa xà mâu chạy lại đâm Quan Công ->Hành động dứt khoát, mạnh mẽ sử dụng nhiều nhiều động từ mạnh->hành đọng không bình thường

Trương Phi có nghe lời thanh minh

của Quan Công, hai chị dâu,Tôn

Càn hay không?

Trương Phi đòi ra điều kiện gì để

thử thách lòng trung nghĩa của

Quan Công?

Thông qua nét vẽ về Trương Phi

em có nhận xét gì về nghệ thuật

xây dựng tính cách nhân vật

Trương Phi?

*Lời lẽ -Xưng hô: tao(3 lần) mày( 5 lần)

Nó (3 lần) Thằng (1 lần) ->xưng hô không tuân thủ thứ bậc trước sau,lời lẽ bực tức,phẫn nộ

- Kết tội Quan Công +mày đã bội nghĩa ->kẻ bất nghĩa +trung thần lại thờ hai chủ->kẻ bất trung phản bội ljai vua không còn là bề tôi

+nó lại đây là để bắt ta đó:kẻ bất nghĩa xem

em như kẻ thù

=>Ngôn ngữ bộc trưc, nóng nảy -Gạt phắt lời thanh minh của Quan Công và hai chị dâu ,Tôn Càn->không tin vào lời nói của bất kì ai

*Ứng xử,thái độ -Đưa ra thử thách: đánh 3 hồi trống phải

Quan Công đang lầm vào tình thế

như thế nào?

Thái đội của Quan Công trước và

khi gặp Trương Phi Như thế nào?

Trước thái độ nóng nảy bộc trực

của Trương Phi Quan Công đã xử

sự như thế nào?

Quan Công đã dùng lời lẽ như thế

nào để thanh minh cho mình?

chém được đầu tên tướng giặc->buộc Quan Công phải chứng minh lòng trung nghĩa bằng hành động của mình

-Khi đầu Sái Dương rơi xuống đất ,tên lính cầm cờ hiệu kể rỡ sự tình-> mọi mâu thuẫn nghi ngờ được làm sáng tỏ Trương Phi khóc,thụp lạy Vân Trường-> biết lỗi, nhận ra lỗi lầm và sai trái của mình

=>Với NT khắc họa tính cách nhân vật sinh động,chân thực, điển hình tác giả đã làm nổi bật tính cách Trương Phi: một người anh hung tuyệt dũng,thẳng thắn, nóng nảy, cương trực.một con người trung nghĩa, có lỗi nhận lỗi và sửa sai

b Nhân vật Quan Công

- Quan Công bị đặt vào một tình huống đặc biệt : bị hiểu nhầm bởi chính người em kết nghĩa của mình

*Thái độ

Quan Công có chấp nhận thử thách

của Trương Phi không?

Nhận xét về nghệ thuật xây dựng

tính cách nhân vật Quan Công?

-Được tin của Lưu Bị, Quan Công từ biệt Tào Tháo đi tìm anh em về tới Cổ Thành +Biết Trương Phi ở đó: Quan Công mừng rỡ,sai Tôn Càn vào thành báo tin

+Gặp Trương Phi:Quan Công mừng rỡ vô cùng,giao long đao cho Châu Thương cầm,tế ngựa ra đón

->Thái độ vui mừng khôn xiết khi gặp ljai anh em

*Hành động:Trước hành động nóng nảy của Trương Phi

-Quan Công “giật mình, tránh mũi mâu,vừa

đỡ vừa can”->ngạc nhiên, né tránh,không phản kích

-Nhắc lại nghĩa vườn đào:nhắc lại lời thề tình nghĩa an hem

-Thanh minh cho mình:

+Thế nào là bội nghĩa:hỏi lại để khẳng định

Em hãy nêu lên ý nghĩa của hồi

trống Cổ Thành?

Rút ra nội dung và nghệ thuật của

đoạn trích?

mình không bội nghĩa + “Hiền đệ nói vậy oan uổng quá”

+ “nếu ta bắt em tất phải đem theo quân mã chứ”

->xưng hô anh, em, hiên đệ, thân mật

=>Thái đội: bình tĩnh,độ lượng từ tốn,lời lẽ xưng hô nhẹ nhàng thân mật anh,em, hiên đệ.Nhún nhường trước thằng em ngỗ ngược -Cầu cứu hai chị dâu và Tôn Càn làm nhân chứng để thanh minh cho mình->xử sự khéo léo

-Chấp nhận điều kiện thử thách của Trương Phi: “chẳng nói một lời,múa long đao xô ljai,chưa dứt một hồi đầu Sái Dương đã lăn xuống đất->mâu thuẫn đã được giải quyeeeat bằng gươm dao và cái đầu của tên tướng giặc-> Quan Công đã minh oan bằng tfai nghệ và khí phách của mình

=>Đặt nhân vật trong tình huống đầy thử

thách tác giả đã làm nổi bật tính cách nhân vật Quan Công

+một con người tuyệt nghĩa,sống tình nghĩa (một lòng bảo vệ hai chị dâu và vui mừng khi gặp lại em)

+Khiêm nhường, độ lượng(2 lần Trương Phi phóng xà mâu đâm Quan Công không hề tức giận mà chỉ né tránh và giải thích sự tình) +Trung nghĩa, tài đức vẹn toàn (dùng hành động để minh oan để chưng minh lòng trùn nghĩa)

2.Ý nghĩa của hồi trống Cổ Thành

-Hồi trống Cổ Thành là một biểu tượng nghệ thuật được xây dựng bằng cảm hứng anh hung, đẫm màu sắc sử thi, mang ý vị chiến trận

- Thể hiện nội dung,tư tưởng của đoạn trích: +Đó là hồi trống thách thức,minh oan vad

đoàn tụ

+Hồi trống biểu dương tính cương trực của Trương Phi,lòng trung nghĩa của Quan Công.Ca ngợi tình nghĩa anh em,bạn bè trong sáng của ba anh em.Đồng thời ca ngợi cuộc đoàn tụ giữa các anh hung

III.Tổng kết

1.Nội dung

-Đề cao lòng trung nghĩa của các anh hùng -Ca ngợi phong cách cao đẹp của con người anh hung thời loạn

2Nghệ thuật:

-Xây dựng nhân vật điển hình, nhất quán -Xung đột giàu kịch tính,lối kể chuyện lôi cuốn hấp dẫn