-AMục tiêu cần đạt: -Học sinh nắm được nội dung và ý nghĩa của đoạn trích hồi bốn vở kịch Bắc Sơn xung đột cơ bản của vở kịch được bộc lộ gay gắt và tác động đến tâm lí của nhân vật Thơm
Trang 1BẮC SƠN (Trích hồi bốn)
Nguyễn Huy Tưởng
-A)Mục tiêu cần đạt:
-Học sinh nắm được nội dung và ý nghĩa của đoạn trích hồi bốn vở kịch Bắc Sơn xung đột
cơ bản của vở kịch được bộc lộ gay gắt và tác động đến tâm lí của nhân vật Thơm khiến cô đứng hẳn về phía Cách Mạng
-Học sinh thấy rõ nghệ thuật viết kịch của TG: Tạo dựng tình huống, đối thoại, hành động thể hiện tính cách nhân vật
-Có kỹ năng phân tích thể loại kịch
B)Chuẩn bị:
-G/V: Bài soạn; Đèn chiếu ngữ liệu các tác phẩm khác của Nguyễn Huy Tưởng; chân dung TG
-H/S: Đọc trước tác phẩm
C) Tiến trình bài dạy:
*HOẠT ĐỘNG 1 KHỞI ĐỘNG.
1)Tổ chức:
2)Kiểm tra:
-Những yêu cầu của tiết tổng kết Văn Học nước ngoài
-Các vở kịch đã được học ở lớp 7,8?
3)Giới thiệu bài:
Trang 2-Kịch là một loại hình VH đồng thời thuộc loại hình nghệ thuật sân khấu.
-Các thể loại trong kịch: Ca kịch, kịch nói, hài kịch, bi kịch, chính kịch
→Vở kịch Bắc Sơn và tác giả phần chú thích (Trang 164)
*Giới thiệu: Kịch là một loại hình VH là một loại hình NT sân kháu
+Giới thiệu: Giá trị của vở kịch Bắc Sơn; vị trí của đoạn trích
*HOẠT ĐỘNG 2 ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
*G/V: Giới thiệu vị trí của những lớp
kịch được trích học:
?H/S tóm tắt ND của đoạn trích học?
(Đèn chiếu nội dung này)
?Có mấy lớp kịch trong hồi 4?
*Đây là loại hình VH học sinh được
học ít trong chương trình G/V cần nói
rõ : Phương thức thể hiện của kịch là
bằng ngôn nhữ trực tiếp và hành động
của nhân vật
Kịch phản ánh đời sống qua những
mâu thuẫn, xung đột thể hiện ra thành
hành động kịch
?Qua việc đọc và tóm tắt các lớp kịch
trong đoạn trích, xung đột cơ bản trong
vở kịch là xung đột gì?
?Xung đột đó được bộc lộ cụ thể giữa
nhân vật nào với nhân vật nào? trong
I)Tiếp xúc văn bản:
1)Đọc:
-Đọc phần chữ nhỏ trang 165 SGK -Đọc đoạn trích (Hồi bốn)
-Tóm tắt nội dung của phần trích học
2)Tìm hiểu chú thích
-Chú thích 1,2,3,4,6,8,9
3)Bố cục:
-Tóm tắt lớp I -Phần trích học lớp II và lớp III
II)Phân tích văn bản:
1)Xung đột và hành động kịch trong đoạn trích.
-Xung đột cơ bản trong vở kịch Bắc Sơn là xung đột giữa lực lượng cách mạng và kẻ thù
→Được thể hiện thành những xung đột
cụ thể giữa các nhân vật và trong nội tâm của một số nhân vật (Ví dụ THơm,
bà cụ Phương) Được thể hiện trong sự đối đầu giữa Ngọc cùng đồng bọn với Thái, Cửu
→Xung đột kịch trong hồi bốn còn
Trang 3đoạn trích?
?Trong hồi bốn có một tình huống nào
em thẩy căng thẳng bất ngờ? có bộc lộ
rõ xung đột kịch không?
?Hành động kịch được bộc lộ qua
những nhân vật nào?
?Được bộc lộ ntn?
?Nhân vật nào bộc lộ rõ nhất diễn biến
nội tâm?
thẳng bất ngờ: Thái, Cửu trong lúc chạy trốn sự truy lùng của Cửu, Ngọc, lúc đó chỉ có Thơm ở nhà Tình huống
đó buộc Thơm phải có sự lựa chọn đứng hẳn về phía CM
-Hành động kịch: Xung đột kịch diễn
ra trong chuỗi các hành động kịch có quan hệ gắn kết với nhau
→Cụ thể: Hành dộng kịch qua những lời đối thoại của Thơm với Thái, Cửu, của Thơm với Ngọc; Qua diễn biến nội tâm của nhân vật Thơm
*HOẠT ĐỘNG 3: TỔNG KẾT – GHI NHỚ (ở tiết 2) *HOẠT ĐỘNG 4: CỦNG CỐ – DẶN DÒ
*Luyện tập ở tiết 1:
-Giới thiệu về TG; giá trị của vở kịch Bắc Sơn
-Tóm tắt đoạn trích? vị trí của đoạn trích trong vở kịch
-Trình bày xung đột kịch, hành động kịch trong đoạn trích học
-Vở kịch em đã học ở lớp 8 qua đoạn trích “Ông Giuốc Đanh Mặc Lễ Phục”
(Mô - li – e) em thấy rõ xung dột kịch trong vở kịch là gì?
*G/V nêu yêu cầu luyện tập ở tiết 1 (4 yêu cầu)
+Chú ý:
-Giá trị của vở kịch?
-Tóm tắt đoạn trích học?
-Xung đột kịch?
-Hành động kịch?
*G/V nêu yêu cầu về nhà (3 yêu cầu)
*Về nhà:
Trang 4-Đọc lại đoạn trích học.
-Phân tích việc xây dựng nhân vật: Xây dựng tình huống, tổ chức đối thoại; tâm lí, tính cánh nhân vật
-Học bài theo yêu cầu ở tiết 1
+Chú ý: Việc xây dựng nhân vật qua các lớp kich trong đoạn trích của TG
: BẮC SƠN (Tiếp theo)
(Trích hồi bốn)
Nguyễn Huy Tưởng.
A)Mục tiêu cần đạt:
-Tiếp tục phân tích ở tiết 2 để học sinh hiểu được nội dung và ý nghĩa của đoạn trích Hiểu
rõ được tính cách của N/V trong hồi kịch
-H/S thấy rõ nghệ thuật viết kịch của Nguyễn Huy Tưởng
-Rèn kĩ năng phân tích kịch
B)Chuẩn bị:
-G/V: Bài soạn; Đèn chiếu ngữ liệu,chân dung TG
-H/S: Học bài ở tiết 1
Chuẩn bị cho tiết 2 như đã hướng dẫn
C) Tiến trình bài dạy:
*HOẠT ĐỘNG 1 KHỞI ĐỘNG.
Trang 51)Tổ chức:
2)Kiểm tra:
+Tóm tắt đoạn trích hồi 4 của vở kịch Bắc Sơn? Nêu vị trí của đoạn trích?
+Xung đột kịch, hành động kịch được thể hiện trong đoạn trích học?
3)Giới thiệu bài:
→Để hiểu rõ nghệ thuật viết kịch của TG; hiểu rõ về tính cách của nhân vật trong hồi kịch
đó là yêu cầu của tiết 2
*HOẠT ĐỘNG 2 ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
*Phần này G/V ghi ra giấy trong đèn
chiếu cho H/S quan sát
*G/V: Nêu những nét chính về nhân
vật Thơm: Thơm là vợ Ngọc một nho
lại trong bộ máy cai trị của TD Pháp đã
quen với cuộc sống an nhàn , được
chiều chuộng cô đứng ngoài phong
trào khởi nghĩa của ND Mặc dù cha và
em trai là những người tích cực tham
gia K/N cả khi lực lượng CM bị đàn
áp, cả cha và em trai đều hi sinh, Thơm
vô cùng ân hận và càng bị dày vò khi
biết Ngọc làm tay sai cho địch
?Qua hai lớp kịch thể hiện rõ Thơm đối
thoại với những nhân vật nào?
?Khi có tình huống xảy ra, tâm trạng
của Thơm ntn?
?Cuối cùng cô đã quyết định thế nào?
?Thơm là con người có phẩm chất gì
II)Phân tích văn bản:
2)Tâm trạng và hành động của nhân vật Thơm.
-Thơm: Chết nỗi, hai ông bị chúng nó đuổi phải không?
Tôi chết thì chết, chứ tôi không báo hai ông đâu
-Thơm (hốt hoảng chạy vào) làm thế nào, hai ông? (cuống quýt gần như khóc)
-Thơm: Hai ông đừng đi đâu, hãy tạm vào đây
→Đặt nhân vật vào một xung đột có tình huống, bộc lộ rõ tâm trạng và hành động của nhân vật
→Nổi rõ tính cách của nhân vật Thơm:
Hành động dứt khoát đứng hẳn về phía
CM
Trang 6đáng quý?
?Nhận xét cách xây dựng tình huống
và tổ chức đối thoại của TG?
Tâm trạng và thái độ của Thơm đối với
Ngọc (chồng)?
?Cô có sự chuyển biến như thế nào
trong hai lớp kịch mà TG xây dựng?
?Thơm đã nhận ra Ngọc là người ntn?
?Sự quyết định của cô, em thấy ntn?
?TG muốn gửi gắm 1 điều gì qua nhân
vật Thơm(trong những lúc CM bị đàn
áp khốc liệt, CM vẫn không bị tiêu diệt
và thức tỉnh được cả quần chúng)
?Qua việc phân tích từ 2 lớp kịch:
Thơm, Thái, Cửu
Thơm, Ngọc
Em có nhận xét gì về nhân vật Ngọc,
Thái, Cửu?
?Vì sao em hiểu rõ được các nhân vật
như vậy?
?Học sinh đưa ra VD cụ thể về:
+Tình huống kịch
+Ngôn ngữ đối thoại
+Bộc lộ nội tâm nhân vật
*Thơm, Ngọc:
-Thơm: rũ rượi, buồn bã -Thơm: Vui vẻ
-Thơm (Nhìn trộm chồng, sốt ruột) Thế nào có đi không?
→Sự nghi ngờ Ngọc khiến cô luôn dò xét ý nghĩ và hành động của chồng để tìm hiểu sự thật
→Cô nhận ra bộ mặt thật của Ngọc là bán nước hại dân, cô sốt ruột muốn bảo toàn những người CM trong ngôi nhà của mình
→Nhân vật Thơm đã có sự chuyển biết trong hai lớp kịch: Từ nhận thứuc, đến hành động đứng hẳn về phía CM
3)Các nhân vật Ngọc, Thái, Cửu.
*Ngọc: Thể hiện rõ bản chất việt gian bán nước Nuôi tham vọng ngoi lên địa
vị, tiền tài Cố tình che giấu bộ mặt thật với Thơm
*Thái, Cửu: Bình tỉnh, sáng suốt, củng
cố được lòng tin cho Thơm, là những người CM kiên trung
⇒Qua nghệ thuật: Thể hiện xung đột, xây dựng tình huống, ngôn ngữ đối thoại, tổ chức các lời thoại, với những nhịp điệu, giọng điệu khác nhau→bộc
lộ rõ nội tâm và tính cách nhân vật
Trang 7*HOẠT ĐỘNG 3 TỔNG KẾT – GHI NHỚ
?Học sinh nói rõ nghệ thuật viết kịch
của TG qua các lớp kịch đã học?
?Vẽ đẹp về tính cách của N/V Thơm?
?TG khẳng định rõ ý nghĩa tư tưởng
của vở kịch là gì?
Trang 167 (SGK) +Nghệ thuật viết kịch của TG +Vẽ đẹp của N/V Thơm +Giá trị tư tưởng của vở kịch
*HOẠT ĐỘNG 4 CỦNG CỐ – DẶN DÒ
*G/V nêu 4 yêu cầu phần luyện tập
+Chú ý giá trị nghệ thuật, nội dung của
các lớp kịch?
*G/V nêu yêu cầu về nhà
(3 yêu cầu)
+Chú ý: Hướng dẫn yêu cầu 2
những ví dụ cụ thể
*Luyện tập ở tiết 2:
-Phân tích N/V Thơm
-Nghệ thuật viết kịch của TG?
-Giá trị nội dung của đoạn trích học
-Những hiểu biêt của em về TG Nguyễn Huy Tưởng
*Về nhà:
-Học bài theo yêu cầu đã luyện tạp -Đưa ra được những lời thoại giữa các N/V do nghệ thuật tổ chức đối thoại đặc sắc của TG
-Đọc: Tôi và chúng ta, chuẩn bị các câu hỏi SGK