TỔNG KẾT VĂN HỌCTiết 1 AMục tiêu cần đạt: -Học sinh hệ thống các VB tác phẩm VH đã học, đã đọc thêm trong chương trình ngữ văn toàn cấp THCS.. Hình thành những hiểu biết ban đấu về nền V
Trang 1TỔNG KẾT VĂN HỌC
(Tiết 1)
A)Mục tiêu cần đạt:
-Học sinh hệ thống các VB tác phẩm VH đã học, đã đọc thêm trong chương trình ngữ văn toàn cấp THCS
Hình thành những hiểu biết ban đấu về nền VHVN: Các bộ phận VH, các thời kì lớn những đặc sắc về ND và NT
-Củng cố về thể loại VH, tiến trình vận động của VH; vận dụng để đọc, hiểu đúng các TP trong chương trình
B)Chuẩn bị:
-G/V: Bài soạn; ngữ liệu minh hoạ bằng bảng phụ, đèn chiếu
-H/S: Đọc và tìm hiểu các câu hỏi bài TKVH Các ngữ liệu minh hoạ
C) Tiến trình bài dạy:
*HOẠT ĐỘNG 1 KHỞI ĐỘNG.
1)Tổ chức:
2)Kiểm tra:
-Việc chuẩn bị cho bài TK VH đã yêu cầu ở những tiết trước
-Phân tích NT viết kịch đặc sắc của TG qua đoạn trích cảnh ba của vở kịch Tôi và Chúng Ta
Trang 23)Giới thiệu bài:
Đây là bài TK VH với nội dung rất rộng của toàn cấp THCS về phần VB của 2 tiết TK
*HOẠT ĐỘNG 2 - BÀI MỚI
Trên cơ sở H/S đã chuẩn bị ở nhà
?H/S nêu rõ y/c của 4 câu hỏi và trả lời
được theo sự chuẩn bị của mình?
*G/V kiểm tra việc trả lời câu hỏi, việc
thống kê của H/S ở câu 1 (Trang 181)
?Nhìn vào bảng thống kê đã chuẩn bị
VHVN tạo thành từ những bộ phận
nào?
(VH dân gian và VH Viết)
?Cho VD từ những TP mà em đã học?
*G/V y/c đọc SGK trang 187 và chốt
lại được những ý chính
?VH dg được hình thành và phát triển
ntn?
?Là tiếng nói cuả ai? được lưu truyền
ntn?
?Vai trò của VH DG?
?Thể loại của VH DG?
?Kể tên các TP VH DG (theo thể loại)
Phần A: Nhìn chung về nền văn học Việt Nam.
*Nền VHVN ra đời, tồn tại phát triển cùng với sự vận động của lịch sử dân tộc; phản ánh tâm hồn tư tưởng, tính cách của con người VN
-Phong phú về số lượng TP, đa dạng về thể loại
1)Các bộ phận hợp thành nền VH Việt Nam.
VHVN được tạo thành từ hai bộ phận lớn: Văn học dân gian, VH viết
a)Văn học dân gian:
-Được hình thành từ thời xa xưa và tiếp tục được bổ sung phát triển trong các thời kỳ lịch sử tiếp theo; nằm trong tổng thể văn hoá dân gian
-Là sản phẩm của ND được lưu truyền bằng miệng
-Có vai trò nuôi dưỡng tâm hồn trí tuệ của ND là kho tàng cho VH viết khai thác, phát triển
-Tiếp tục phát triển trong suốt thời kì trung đại khi VH viết đã ra đời
-Về thể loại: Phong phú
b)Văn học viết (VH trung đại)
Trang 3mà em đã được học?
?Học sinh đọc mục 2 trang 188?
?VH viết (VH trung đại) được phân
chia thời gian ntn?
?Các TP VH được viết bằng chữ Hán?
(VD: Thơ chữ Hán của Nguyễn Trãi)
(VD: Nam Quốc Sơn Hà)
?Nhận xét của em về các TPVH chữ
Hán, chữ Nôm trong VH viết?
?Cho VD các TP cụ thể?
H/S đọc mục II trang 189?
?VHVN được chia mấy thời kỳ lớn (3
thời kì)? cụ thể về thời gian và nội
dung phản ánh?
?Lấy VD cụ thể các tác phẩm?
*G/V: Hướng dẫn
+Thời kì 1: Các TP VH trung đại:
+Thời kì 2: Văn thơ yêu nước và CM;
văn học 30/45?
+Thời kì 3: Văn học hiện đại chống
Pháp, chống Mỹ, xây dựng đất nước và
sau 1975?
?H/S đọc mục III trang 191 SGK
?Về nội dung qua các TP VHVN đã
phản ánh lên ND lớn là gì? VD cụ thể
qua các tác phẩm?
*G/V hướng dẫn: Lấy VD qua những
thời kỳ, giai đoạn VH những TP tiêu
-Xuất hiện từ TK X – hết TK XIX -Bao gồm: VH chữ Hán, VH chữ Nôm,
VH chữ quốc ngữ
+Ví dụ: Nam quốc Sơn Hà (chữ Hán) +Ví dụ: Truyện Kiều (Nguyễn Du), thơ
Hồ Xuân Hương (chữ Nôm)
-Các TP chữ Hán: chứa chan tinh thần dân tộc, cốt cách của người VN
-Các TP chữ Nôm: Phát triển phong phú kết tinh thành tựu nghệ thuật và giá trị tư tưởng
-Các TP chữ quốc ngữ xuất hiện từ cuối TK XIX
2)Tiến trình lịch sử VHVN
-VHVN phát triển trong sự gắn bó mật thiết với LS dân tộc
-VHVN (chủ yếu nói về VH viết) Trải qua 3 thời kì lớn:
+Từ đầu TK X →Cuối TK XIX +Từ TK XX →1945
+Từ sau CMT8/1945 → nay
Thời kì thứ ba chia làm 2 giai đoạn +Giai đoạn 1945→1975
+Từ sau 1975→nay
III.Mấy nét đặc săc nổi bật của văn học Việt Nam
1)Về nội dung
-Tinh thần yêu nước, ý thức cộng đồng
là một nội dung tư tưởng đậm nét, xuyên suốt
-Tinh thần nhân đạo
-Sức sống bền bỉ và tinh thần lạc quan
Trang 4?Về nghệ thuật có gì đặc sắc?
+Chú ý: Về vẻ đẹp giản dị, tinh tế qua
cách thể hiện?
+Tên cụ thể cảu các TP?
(Bảng phụ các TP cụ thể ở các thời kì
VH) Các TP tiêu biểu
2)Về nghệ thuật:
-Các TPVH không phải là hướng tới sự
bề thế đồ sộ phi thường mà là vẻ đẹp tinh tế, hài hoà, giản dị, vẻ đẹp ở ngôn
từ trong thơ và văn xuôi
-Thơ Nôm kết tinh cao nhất là Truyện Kiều
-Văn xuôi truyện ngắn phong phú và đặc sắc hơn
*HOẠT ĐỘNG 3 TỔNG KẾT (Ghi nhớ)
?Nội dung của phần TK ghi nhớ ở
tiết 1?
(Đèn chiếu phần ghi nhớ)
Ghi nhớ SGK Trang 194
*HOẠT ĐỘNG 4 CỦNG CỐ – DẶN DÒ
*G/V nêu y/c luyện tập ở tiết 1 (5 câu
hỏi) trả lời vào vở
+G/V: Hướng dẫn câu 3 vì có một số
điểm khó
+Có bảng phụ minh hoạ ở BT3
(Bảng phụ các TP ở BT3)
*Luyện tập ở tiết 1:
-Y/C trả lời 5 bài tập trang 193, 194 +Chú ý ở BT: Có 1 số điểm khó sự ảnh hưởng trên nhiều phương diện: Thể loại, chủ đề, cốt chuyện , nhân vật , hình ảnh, chi tiết
VD: Truyện Kiều, thơ HXH; bài thơ Con Cò (Chế lan Viên); thơ Nguyễn Du
*Về nhà:
Trang 5*G/V nêu y/c về nhà
(3 yêu cầu)
+Chú ý y/c 3 cho tiết 2
-Học bài theo các nội dung đã tổng kết
ở tiết 1, học phần ghi nhớ
-Hoàn thành 5 bài tập luyện tập
-Chuẩn bị cho tiết 2 Nội dung phần B trang 194 SGK; lấy VD các TP