ĐỐI THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ A-MỤC TIÊU BÀI DẠY.. Giúp HS: - Hiểu thế nào là đối thoại, thế nào là độc thoại và độc thoại nội tâm, đồng thời thấy được tác dụng của
Trang 1ĐỐI THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
A-MỤC TIÊU BÀI DẠY.
Giúp HS: - Hiểu thế nào là đối thoại, thế nào là độc thoại và độc thoại nội tâm, đồng thời thấy
được tác dụng của chúng trong văn bản tự sự
- Rèn luyện kỹ năng nhận diện và tập kết hợp các yếu tố này trong khi đọc cũng như trong viết văn tự sự
B-CHUẨN BỊ.
- GV: Bảng phụ hoặc đèn chiếu
- HS : Soạn bài theo câu hỏi trong SGK
C-TIẾN TRÌNH BÀI DẠY.
*Hoạt động 1: Khởi động.
1-Tổ chức:
2-Kiểm tra: Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh.
3-Bài mới: Giới thiệu bài:
Trong văn bản tự sự ta thường gặp người đối thoại có khi là độc thoại hay độc thoại nội tâm Vậy yếu tố này có vai trò gì và khi sử dụng cần lưu ý những điểm nào? Giờ học hôm nay sẽ giúp chúng
ta hiểu được những vấn đề trên
*Hoạt động 2: Bài học
1-Ngữ liệu và phân tích ngữ liệu.
* Đoạn trích (SGK 167).
- 1HS đọc
? Trong 3 câu đầu đoạn trích , ai nói với ai Tham gia
câu chuyện có ít nhất mấy người
Hai người tản cư đang nói chuyện với nhau
(ít nhất là hai người)
? Dấu hiệu nào cho ta biết đó là một cuộc trò chuyện
trao đổi
Dấu hiệu: + Có 2 lượt người qua lại; nội dung
nói của mỗi người đều hướng tới người tiếp chuyện
(về mặt nội dung)
2- Kết luận:
- Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
Trang 2+ Về mặt hình thức: 2 gạch đầu
dòng(2 lượt lời)
? Hình thức diễn đạt trên có tác dụng như thế nào
trong việc thể hiện diễn biến của câu chuyện
và thái độ của những người tản cư
Tạo cho câu chuyện như cuộc sống thực, dẫn dắt các
tình tiết trong truyện (sự việc phát triển), thể
hiện thái độ căm giận của những người tản cư
đối với dân làng chợ Dầu
? Câu “Nắng gớm, về nào …” Ông Hai nói với ai,
đây có phải là 1 câu đối thoại không? Vì sao?
Không hướng tới 1 người tiếp chuyện cụ thể
nào cả, cũng không liên quan gì đến chủ đề mà 2
người đàn bà tản cư đang trao đổi Sau câu nói của
ông lão chẳng có ai đáp lại
Đây không phải là đối thoại, ông lão đang nói
với chính mình 1 câu bâng quơ, đánh trống lảng để
tìm cách thoái lui Đó là một độc thoại
? Đoạn trích còn có những câu kiểu này không VD:
“Ông lão … rít lên”
- Chúng bay … thế này”
? Cách diễn đạt như trên có tác dụng gì
Khắc hoạ sâu sắc tâm trạng dằn vặt , đau đớn
xấu hổ , nhục nhã khi nghe tin làng chợ Dầu theo
giặc, câu chuyện sinh động hơn
? Những câu “Chúng nó … Việt gian đấy ư?” là
những câu hỏi ai ? NX gì về hình thức của các câu
hỏi này?
Ông Hai hỏi chính mình , diễn ra trong suy
nghĩ và tình cảm của ông Hai Tâm trạng dằn vặt ,
đau đớn khi nghe tin làng mình theo giặc
- Hình thức : Không có gạch đầu dòng vì không thốt
ra thành lời độc thoại nội tâm
? Qua việc phân tích các ngữ liệu trên đây, cho biết
để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự ta có những
hình thức nào
- Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật trong văn bản tự sự
- Đối thoại hình thức đối đáp , trò chuyện giữa 2 hoặc nhiều người Mỗi lượt lời là 1 lần gạch đầu dòng
- Độc thoại: Lời của 1 người nào
đó nói với chính mình hoặc nói với ai đó trong tưởng tượng, nói thành lời thì phía trước có gạch đầu dòng
- Độc thoại nội tâm : Lời của một người nào đó nói với chính mình hoặc là nói với một ai đó trong tưởng tượng song không nói thành
Trang 3? Thế nào là đối thoại, độc thoại , độc thoại nội tâm.
-1 HS đọc ghi nhớ
lời, không có gạch đầu dòng
* Ghi nhớ ( SGK 178)
II-Luyện tập:
1 HS đọc yêu cầu bài tập
? Đoạn văn có mấy lời chào,
mấy lời đáp
? NX gì về lời đáp của ông Hai
-Tác dụng của hình thức đối
thoại
HD hs làm bài tập
1-Bài tập 1 SGK 178
- 3 lời chào (vợ ông lão)
- 2 lời đáp (ông lão) Sau lời chào 1 Không đáp mà nằm rũ …nói gì
- 2 “Khẽ nhúc nhích” “gì”
- 3 “Biết rồi”
Tâm trạng chán chường , buồn bã , đau khổ và thất vọng của ông Hai
2-Bài tập 2 SGK 179.
*Hoạt động 3: Bài tập.
HD hs làm bài tập bổ sung Bài tập bổ sung:
Cho nhân vật là 2 người bạn, tình huống là một sự hiểu nhầm đáng tiếc Viết 1 đoạn văn tự sự sử dụng hình thức đối thoại và độc thoại
*Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò.
- Hệ thống bài
- HD về nhà
- Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm
- Học bài + hoàn thành các bài tập
- Soạn “Luyện nói…”