Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minhA.Mục tiêu Học xong bài này hs có được : 1.. Kiến thức - kĩ năng -Hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn b
Trang 1Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
A.Mục tiêu Học xong bài này hs có được :
1 Kiến thức - kĩ năng
-Hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh làm cho văn bản thuyết minh sinh động , hấp dẫn -Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh
2 Thái độ
-Nghiêm túc học tập
- Thầy - trò : Soạn bài Ôn tập văn bản thuyết minh
C.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy-học
1 ổn định
2 Kiểm tra bài cũ :- Văn bản thuyết minh là gì, mục đích của chúng ?
- Cho biết các phương pháp thuyết minh thường dùng ?
3 Bài mới
? Đọc văn bản trong SGK và cho
biết văn bản này thuyết minh đặc
điểm của đối tượng nào ? Vấn đề
này có dễ thuyết minh không ?
?Văn bản có cung cấp được tri
thức khách quan về đối tượng
không ?
? Văn bản đã vận dụng phương
pháp thuyết minh nào là chủ yếu?
I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
1 Ôn tập văn bản thuyết minh
2 Văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
- Văn bản thuyết minh về " sự kì lạ của Hạ Long "
-> Vấn đề khó : + Đối tượng trừu tượng + Ngoài việc thuyết minh còn phải truyền được cảm xúc và sự thích thú đến người đọc
-Văn bản đã cung cấp được tri thức khách quan về đối tượng
- Phương pháp thuyết minh , liệt kê
Hạ Long có nhiều nước Nhiều đảo Nhiều hang động
Trang 2? Nếu chỉ dùng phương pháp liệt
kê đã nêu được "sự kì lạ" của Hạ
Long chưa?
?Hãy nêu câu văn khái quát sự kì
lạ của Hạ Long?
? ấn tượng của em về sự kì lạ của
Hạ Long ?
?Đọc văn bản " Ngọc Hoàng xử tội
ruồi xanh "
GV: Chia lớp thành 3 nhóm thảo
luận 3 câu hỏi a,b,c trong SGK
- Các phương pháp thuyết minh khác + Miêu tả , so sánh , nhân hoá
VD: Bắt đầu bằng miêu tả sinh động " chính nước làm cho đá sống dậy "
+Giải thích vai trò của nước
" Nước tạo lên sự di chuyển "
+ ẩn dụ : Thiên nhiên vô tri-> con người triết lí " trên thế gian này , chẳng có gì là vô tri cả Cho đến cả đá " + Liên tưởng , tưởng tượng
-Câu văn khái quát " Chính nước , tâm hồn "
+Nước tạo lên sự di chuyển và khả năng di chuyển theo mọi cách tạo lên sự thú vị của cảnh sắc
+ Tuỳ theo góc độ di chuyển của du khách , tuỳ hướng ánh sáng rọi vào các đảo đá mà thiên nhiên tạo nên thế giới sống động , biến hoá đến lạ lùng
-Các biện pháp nghệ thuật sử dụng thích hợp góp phần làm nổi bật đặc điểm của đối tượng thuyết minh và gây hứng thú cho người đọc
3 Ghi nhớ.
- Một số biện pháp nghệ thuật
- Tác dụng
- ( SGK trang 13)
II Luyện tập
BT1: Văn bản :" Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh"
a.-VB có tính chất thuyết minh giới thiệu loại ruồi , có
hệ thống : Tính chất chung về họ , giống , loài ; các tập tính sinh sống , sinh đẻ , đặc điểm cơ thể ; thức tỉnh ý thức giữ gìn vệ sinh
- Phương pháp thuyết minh + Định nghĩa : Thuộc họ côn trùng + Phân loại : Các loài ruồi
+Số liệu : Số vi khuẩn
+Liệt kê: Mắt lưới ,chân tiết ra chất dính
b.* Đặc biệt :
Trang 3GV+HS nhận xét , bổ sung.
- Hình thức : Tường thuật một phiên toà
- Nội dung : Truyện kể về loài ruồi Yếu tố thuyết minh và nghệ thuật kết hợp chặt chẽ + Biện pháp nghệ thuật : Nhân hoá , có tình tiết ,kể chuyện ,miêu tả , ẩn dụ
c.Các biện pháp nghệ thuật có tác dụng ,vừa là truyện vui, vừa học thêm tri thức
4 Củng cố - Nắm nội dung bài
5 Hướng dẫn về nhà:- Làm bài tập cũn lại
- Soạn bài tiếp theo Phần " Chuẩn bị ở nhà " trang 15
********************************************
Trang 4Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
A Mục tiêu :Học xong bài này hs có được :
1 Kiến thức - kĩ năng :
-Biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh
2 Thái độ - Nghiêm túc học tập
- Bình tĩnh , tự tin trước tập thể
B Chuẩn bị
-Thầy : Soạn bài , nhắc nhở HS về yêu cầu của bài
-Trò : GV chia lớp thành 4 nhóm Mỗi nhóm chuẩn bị 1 đề trong SGK
C.Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy-học
1, ổn định
2 Kiểm tra : GV kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của HS.
+ Viết phần mở bài
3 Bài mới
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
GV điều hành các công việc của
lớp
Gv hướng HS khai thác được các ý
?Nêu các biện pháp nghệ thuật
thông thường có thể sử dụng cho
bài văn ?
? Các ý cần thiết phải có ?
1 Thuyết minh về cái quạt
- HS trong nhóm đã chuẩn bị đề bài này trình bày dàn
ý ,dự kiến cách sử dụng biện pháp nghệ thuật -Một số HS đọc đoạn mở bài
+ Sự vật tự thuật về mình -Sáng tạo một câu chuyện nào đó
- Phỏng vấn các loại quạt
- Thăm một nhà sưu tập các loại quạt
- Định nghĩa quạt là một dụng cụ như thế nào -Họ nhà quạt đông đúc và có nhiều loại quạt như thế nào
-Mỗi loại có công dụng và cấu tạo như thế nào ,cách bảo quản ra sao
-Gặp người biết bảo quản hoặc ở công sở thì số phận quạt như thế nào
-Quạt thóc ở nông thôn như thế nào -Quạt có vẽ tranh ,đề thơ lên để làm kỉ niệm như thế
Trang 5GV nhận xét chung
GV hướng dẫn HS lập dàn ý
GV gọi 2 học sinh đọc đoạn mở
bài
HS nhận xét , bổ sung
GV nhận xét , góp ý
nào
2 Thuyết minh chiếc nón
Dàn ý : ( HS thảo luận , xây dựng )
a.MB: Giới thiệu chung về chiếc nón b.Thân bài :
-Lịch sử chiếc nón
- Cấu tạo chiếc nón
- Quy trình làm ra chiếc nón -Giá trị kinh tế , văn hoá , nghệ thuật của chiếc nón
c Kết bài : Cảm nghĩ về chiếc nón thời hiện đại
+HS trình bày đoạn mở bài VD1 : Là người Việt Nam , ai chẳng biết chiếc nón trắng quen thuộc Mẹ đội chiếc nón ra đồng nhổ mạ , cấy lúa Chị đội nón trắng đi chợ , chèo đò Em đi học cũng luôn mang theo che mưa , che nắng Chiếc nón quen thuộc là thế Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi :
Nó ra đời từ bao giờ , được làm như thế nào , giá trị của nó ra sao?
VD2: Chiếc nón trắng Việt Nam không chỉ để che mưa , che nắng , nó là một nét duyên dáng của người
phụ nữ Việt Nam " Qua đình ngả nón trông đình , đình bao nhiêu ngói , thương mình bấy nhiêu".Vì sao
chiếc nón được yêu quí và trân trọng như vậy , xin hãy cùng tôi tìm hiểu về nó
4 Củng cố
-Bài Thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật đòi hỏi người làm phải có kiến thức
và có sáng kiến tìm cách thuyết minh cho sinh động , dí dỏm
5 Hướng dẫn về nhà:
-Về nhà : Tổ 1+2 tự hoàn thiện một đoạn thân bài " thuyết minh cái bút "
Tổ 3+4 tự hoàn thiện một đoạn thân bài " thuyết minh cái kéo "
Trang 6- Chuẩn bị bài tiếp theo: đấu tranh cho một thế giới hoà bình