SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬTTRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH I -Mục tiêu bài học: 1-Kiến thức: -Giúp hs hiểu được việc sử dụng1số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh làm cho v
Trang 1SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
I -Mục tiêu bài học:
1-Kiến thức:
-Giúp hs hiểu được việc sử dụng1số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh làm cho văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn.Củng cố về văn bản thuyết minh
2- Kĩ năng:
-Rèn kĩ năng sử dụng 1số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh cho hs
3- Thái độ:
- Giáo dục ý thức viết văn bản thuyết minh một cách sáng tạo
II- Phương tiện thực hiện:
- Thầy: giáo án, SGK,TLTK, bảng phụ
- Trò: vở bài tập, SGK
III -Cách thức tiến hành:
- Nêu vấn đề, thảo luận nhóm
- Quy nạp
IV -Tiến trình bài dạy:
A-Tổ chức: sĩ số:
B -Kiểm tra bài cũ: kiểm tra việc chuẩn bị bài của hs
C -Bài mới:
?Thế nào là văn bản thuyết minh?
+Là kiểu bài thông dụng trong mọi lĩnh vực
đời sống nhằm cung cấp tri thức về đặc
I-Tìm hiểu việc sử dụng một số biện
pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.
1- Ôn tập văn bản thuyết minh.
* Khái niệm:
- Văn bản thuyết minh: trình bày, giới thiệu, giải thích
Trang 2điểm,tính chất,nguyên nhân của các hiện
tượng và sự vật trong tự nhiên, xã hội bằng
phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích
? Văn bản thuyết minh có tính chất như thế
nào?
+ Chính xác, rõ ràng, khách quan, hấp dẫn, có
ích cho con người
?Mục đích của văn bản thuyết minh?
+Cung cấp tri thức khách quan về những sự
vật, hiện tượng, vấn đề được chọn làm đôí
tượng để thuyết minh
?Nêu các phương pháp thuyết minh?
+Ví dụ, liệt kê, dùng số liệu, phân loại, so
sánh, định nghĩa
?Thảo luận nhóm: Ngoài 6 phương pháp
thuyết minh, văn bản thuyết minh còn sử
dụng những nghệ thuật nào nữa chúng ta sang
phần 2
-Các nhóm trả lời
-GV treo bảng phụ: 6 phương pháp thuyết
minh
- Gọi hs đọc văn bản SKG /12
?Văn bản này thuyết minh vấn đề gì?
+Sự kì lạ của Hạ Long: đây là vấn đề rất khó
thuyết minh
-Đối tượng thuyết minh trừu tượng(giống như
trí tuệ, tâm hồn,tình cảm)
- Ngoài việc thuyết minh về đối tượng còn
phải truyền được cảm xúc và sự thích thú đối
với người đọc
?Văn bản có cung cấp tri thức khách quan về
đối tượng không?
+Cung cấp tri thức khách quan về sự kì lạ của
Hạ Long
*Tính chất: khách quan, chính xác
*Mục đích: cung cấp tri thức khách quan
*Các phương pháp thuyết minh
2-Văn bản thuyết minh có sử dụng 1
một số biện pháp nghệ thuật.
*Văn bản: Hạ Long-Đá và nước +Đối tượng thuyết minh
+Truyền được cảm xúc tới người đọc
Trang 3?Văn bản đã sử dụng phương pháp thuyết
minh nào là chủ yếu?
+So sánh, liệt kê
?Để cho văn bản sinh đông, hấp dẫn, tác giả
còn dùng biện pháp nào?
+Miêu tả, so sánh
“chính nước làm cho đá sống dậy có tâm
hồn”
+Giải thích vai trò của nước “nước tạo
nên mọi cách”
+Phân tích nghịch lí trong thiên nhiên
+Triết lí “thế gian đá”
+Trí tưởng tượng rất phong phú của tác giả
mang tính thuyết phục./
?Từ bài tập trên, hãy cho biết những nghệ
thuật nào được sử dụng trong văn bản thuyết
minh này?
+NT: tự sự, tự thuật, đối thoại
+Phải sử dụng các biện pháp nghệ thuật đúng
chỗ đúng lúc mới gây sự chú ý cho người đọc
*Gọi hs đọc ghi nhớ SKG/13
-Gọi hs đọc văn bản SGK/14
-Thảo luận nhóm nhỏ:trả lời các câu hỏi SGK
-Gọi đại diện trả lời
?Văn bản có tính chất thuyết minh không?
+Có
?Tính chất thể hiện ở những điểm nào?
+Cung cấp tri thức khách quan về Hạ Long
- Phương pháp so sánh, liệt kê
- Nghệ thuật: miêu tả, so sánh
- Giải thích vai trò của nước
- Phân tích những nghịch lí trong thiên nhiên: sự sống của đá và nước, sự thông minh của thiên nhiên
-Cuối cùng là một triết lí
-Trí tưởng tượng phong phú
=>Văn bản mang tính thuyết phục cao
3- Kết luận:
- Muốn cho văn bản thuyết minh được sinh động, hấp dẫn, người ta vận dụng thêm một số biện pháp nghệ thuật như:
kể chuyện, tự thuật, đối thuật theo lối ẩn
dụ, nhân hoá
- Các biện pháp nghệ thuật được sử dụng thích hợp, góp phần làm nổi bật đặc điểm của đối tượng thuyết minh và gây hứng thú cho người đọc
II- Luyện tập:
Trang 4+Con ruồi xanh ruồi giấm.
?Những phương pháp thuyết minh nào đã
được sử dụng?
+ Giải thích, nêu số liệu
?Bài thuyết minh này có gì đặc biệt?
+Có hình thức như một văn bản tường thuật
+Có cấu trúc như một biên bản một cuộc
tranh luận
+Có nội dung như kể về loài vật
?Tác giả sử dụng những nghệ thuật nào?
+Kể chuyện, miêu tả, ẩn dụ
?Các biện pháp nghệ thuật ở đây có tác dụng
gì?
+Hấp dẫn, thú vị
* Văn bản: “Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh”
- Văn bản có tính chất thuyết minh vì đã cung cấp cho loài người những tri thức khách quan về loài ruồi
-Tính chất ấy được thể hiện ở chỗ:
+ “Con ruồi xanh ruồi giấm”
+Bên ngoài con ruồi
+Một mắt trượt chân
-Những phương pháp thuyết minh: giải thích, nêu số liệu, so sánh
-Văn bản đặc biệt ở chỗ: hình thức, cấu trúc, nội dung
Tác giả dùng nghệ thuật:tự sự, miêu tả,
ẩn dụ =>văn bản sinh động, hấp dẫn, thú vị gây hứng thú cho người đọc
D -Củng cố:
?Nêu các phương pháp thuyết minh?
+Nêu định nghĩa, ví dụ, liệt kê, dùng số liệu, phân loại, so sánh
?Nêu những được sử dụng trong văn bản thuyết minh?
+Kể chuyện
+Tự thuật
+Đối thoại theo lối ẩn dụ
+Nhân hoá
?Bất kì thuyết minh sự vật nào cũng dùng nghệ thuật Đúng hay sai?
Trang 5+Sai Tuỳ từng trường hợp thuyết minh mà dùng nghệ thuật nhằm thu hút sự chú ý của người nghe
E- Hướng dẫn học bài ở nhà:
-Học bài cũ
-Làm bài tập 2 SGK/15:tìm được nghệ thuật dùng trong văn bản
- Thuyết minh, một đồ dùng trong gia đình: có thể là cái quạt, cái bút, cái nón
+Gợi ý: chú ý về hình thức thuyết minh; xác định yêu cầu đề bài, lập dàn ý cụ thể