Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minhA/ Mục tiêu:Học xong bài này hs có được : - Được củng cố kiến thức về VBTM và VB miêu tả.. - Sử dụng có hiệu quả các yếu tố miêu tả trong
Trang 1Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
A/ Mục tiêu:Học xong bài này hs có được :
- Được củng cố kiến thức về VBTM và VB miêu tả
- Hiểu được VBTM có khi phải kết hợp với yếu tố miêu tả thì mới hay
- Sử dụng có hiệu quả các yếu tố miêu tả trong VBTM
B/ Chuẩn bị :
- GV: Bảng phụ ghi bài tập phần LT
- HS : Đọc và tìm hiểu trước nội dung tiết học
C/ Hoạt đông trên lớp :
? Sử dụng các yếu tố nghệ thuật trong VBTM có tác dụng gì ?
I) Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong
VBTM :
1) Ví dụ :
- GV yêu cầu HS đọc và tìm hiểu VB :
" Cây chuối trong đời sống Việt Nam "
2) Nhận xét:
? Nhan đề của VB có ý nghĩa gì ?
* 2 HS đọc VB, các HS khác chú ý theo dõi
* Thảo luận, trả lời : Nhan đề có ý nghĩa :
- Nhấn mạnh vai trò của cây chuối đối với đời sống vật chất và tinh thần của
ng-ời VN từ xa đến nay
- Nhấn mạnh thái độ đúng đắn của con ngời trong việc trồng, chăm sóc và sử dụng có hiệu quả các giá trị của cây chuối
* HS tìm theo 4 nhóm:
Nhóm 1: đoạn 1
Trang 2? Tìm những câu văn trong bài TM về
đặc điểm tiêu biểu của cây chuối ?
- GV gọi đại diện các nhóm khác nhận
xét và sửa chữa( nếu HS tìm cha đúng)
? Chỉ ra các câu văn có yếu tố miêu tả về
cây chuối và cho biết tác dụng của các
yếu tố miêu tả đó ?
? Theo yêu cầu chung của VBTM, bài
này có thể bổ sung những gì ?
- GV yêu cầu HS viết đoạn văn TM thêm
công dụng của các bộ phận bổ sung
- GV gọi đại diện các nhóm trình bày
đoạn văn vừa viết
Nhóm 2: đoạn 2 Nhóm 3, 4: đoạn 3
* Đại diện các nhóm đọc các câu văn TM trong các đoạn vừa tìm
* HS tiếp tục làm theo nhóm và cử đại diện trình bày:
- Đoạn 1: câu đầu
- Đoạn 3: miêu tả hơng vị của quả chuối
và chuối trứng cuốc; tả các cách ăn chuối xanh
- Tác dụng: giúp cho ngời đọc hình dung
ra đợc những đặc điểm của cây chuối và cách chế biến các món ăn về chuối
* HS phát hiện, trả lời:
Bổ sung thêm những đoạn nói về các bộ phận khác của cây chuối nh thân chuối, lá chuối, nõn chuối, bắp chuối
* HS làm theo nhóm : Nhóm 1: TM về công dụng của thân chuối
Nhóm 2: ….lá chuối Nhóm 3:….nõn chuối Nhóm 4: … bắp chuối
* Đại diện các nhóm trình bày
* HS rút ra nhận xét
Trang 3- GV nhận xét chung kết quả đạt được
của từng nhóm
? Qua việc tìm hiểu bài văn trên, em rút
ra nhận xét gì về việc sử dụng yếu tố
miêu tả trong VBTM ?
ộ GV chốt lại :
Trong bài TM có thể kết hợp sử dụng yếu
tố miêu tả ýêu tố miêu tả có tác dụng
làm cho đối tượng TM đợc cụ thể , sinh
đông, hấp dẫn
3) Kết luận : ( ghi nhớ )
- GV chỉ định 1 HS đọc chậm, rõ mục
ghi nhớ
II) Luyện tập :
1) Bài tập 1:
- GV sử dụng bảng phụ cho bài tập 1
- GV yêu cầu đại diện các nhóm lên viết
vào bảng phụ
- GV nhận xét chung kết quả đạt đợc của
từng nhóm Có thể sửa chữa, bổ sung
2) Bài tập 2:
- GV gọi 1 HS chỉ ra yếu tố miêu tả trong
đoạn văn
- GV giao bài tập 3 cho HS về nhà làm
-* HS đọc ghi nhớ:
* HS đọc yêu cầu của bài tập
* HS làm việc theo nhóm đã đợc phân công ở mục I
* Đại diện các nhóm lên trình bày Các nhóm khác theo dõi, nhận xét
* HS theo dõi và tự ghi chép vào vở
* HS đọc thầm yêu cầu của bài tập 2, suy nghĩ trả lời yêu cầu của bài tập
* 1 HS trả lời theo yêu cầu của GV Các
HS khác theo dõi, bổ sung
? Miêu tả trong văn bản TM có vai trò gì? Ngời ta thường sử dụng yếu tố miêu tả khi TM về những đối tượng nào?
- Học thuộc ( ghi nhớ )
Trang 4- Làm bài tập 3( SGK) và bài tập bổ sung( SBT)
- Xem trước nội dung của tiết: " LT …TM"
********************************************
Trang 5Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
A/ Mục tiêu :Học xong bài này hs có được :
- Tiếp tục ôn tập , củng cố về VBTM; có nâng cao thông qua việc kết hợp với miêu tả
- Rèn luyện kĩ năng tổng hợp về VBTM
B/ Chuẩn bị :
- GV: đề bài để HS luyện tập
Bảng phụ có đoạn văn TM làm mẫu
- HS : Đọc kĩ mục 1, 2 phần I
C/ Hoạt động trên lớp :
2) KT bài cũ: ( Kết hợp khi luyện tập )
- GV ghi đề bài LT lên bảng và nêu yêu
cầu
Đề bài : Con trâu ở làng quê Việt Nam
Yêu cầu: Hãy vận dụng yếu tố miêu tả
trong việc giới thiệu con trâu ở làng quê
Viêt Nam ( Con trâu trên đồng ruộng,
làng quê VN)
1) Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý.
a) Tìm hiểu đề :
? Đề bài yêu cầu trình bày vấn đề gì ?
?Cụm từ:"Con trâu ở làng quê Việt Nam"
bao gồm những ý gì ?
b) Tìm ý và lập dàn ý:
- GV nêu câu hỏi và gợi ý để HS nêu ra
* HS ghi đề bài luyện tập vào vở
* HS xác định :
Vấn đề: Con trâu ở làng quê Việt Nam.
- Con trâu trong việc làm ruộng
- Con trâu trong một số lễ hội
- Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn
Vai trò, vị trí của con trâu trong đời sống ngời nông dân
Trang 6thật nhiều ý và lập dàn ý theo bố cục 3
phần của bài văn TM
? Với vấn đề này, cần trình bày những ý
gì ?
? Hãy xác định các ý trong từng phần
của dàn bài ?
Viết các đoạn văn có kết hợp TM với
miêu tả
1) Xây dựng đoạn mở bài, vừa có nội
dung TM vừ có yếu tố miêu tả con trâu ở
làng quê VN.
? Nội dung cần TM trong phần mở bài là
gì ? yếu tố miêu tả cần sử dụng là gì ?
* GV nhận xét và chốt lại :
- Có thể mở bài bằng cách giới thiệu
- Mở bài bằng cách nêu mấy câu tục ngữ,
ca dao về con trâu
- Hoặc bắt đầu bằng tả cảnh trẻ em chăn
trâu, cho trâu tắm
Từ đó dẫn ra vị trí của con trâu trong
đời sống nông thôn VN
- GV yêu cầu tất cả HS làm vào vở Sau
đố gọi một số em đọc và phân tích đánh
giá
* HS thảo luận, lần lợt phát biểu :
- Con trâu trong nghề làm ruộng
- Con trâu trong lễ hội đình đám
- Con trâu đối với việc cung cấp thực phẩm và chế biến đồ mĩ nghệ
- Con trâu là tài sản của ngời nông dân
- Con trâu đối với tuổi thơ
* HS xác định:
ộ Mở bài:
- Giới thiệu chung về con trâu trên đồng ruộng Việt Nam
ộ Thân bài: Các ý vừa tìm đợc
ộ Kết bài:
- Con trâu trong tình cảm của ngời nông dân…
* HS thảo luận theo nhóm nhỏ và phát biểu
Trang 72) Xây dựng các đoạn thân bài :
- GV chia lớp làm các nhóm, giao nhiệm
vụ cho từng nhóm
Nhóm 1: Viết đoạn con trâu trong việc
làm ruộng
Nhóm 2: Giới thiệu con trâu trong một số
lễ hội
Nhóm 3: Giới thiệu con trâu với tuổi thơ
ở nông thôn
Nhóm 4: Giới thiệu con trâu là tài sản của
ngời nông dân
- Gv nhận xét kết quả đạt đợc của từng
nhóm
3) Viết đoạn kết bài:
? Kết thúc phần thân bài cần nêu ý gì ?
Yếu tố miêu tả sử dụng nh thế nào ?
- GV cho cả lớp tập viết đoạn kết bài
Sau đó gọi một vài em trình bày
* HS cả lớp làm vào vở Một số em trình bày
* HS làm việc theo nhóm, viết ra vở nháp, sau đó cử đại diện trình bày
* HS xác định
- Con trâu trong tình cảm của ngời nông dân
- Miêu tả sự gắn bó giữa ngời nông dân
và con trâu
HS viết đoạn và trình bày
- GV sử dụng bảng phụ có ghi sẵn các đoạn văn( 1 đoạn mở bài, 1 đoạn phần thân bài và 1 đoạn kết bài) của bài tập phần LT cho HS quan sát, học tập
Trang 8- Ôn lại vai trò của yếu tố miêu tả và các biện pháp nghệ thuật trong VBTM
- Xem trớc một số đề bài tham khảo ở tiết: Viết bài TLV số 1 để tuần sau viết bài
Viết thành bài văn hoàn chỉnh cho đề bài vừa luyện tập