- Hiểu được vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh.. Hoạt động 2: Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh GV yêu cầu hs thay nhau đọc hết văn bản "cây chuối trong
Trang 1SỬ DỤNG YẾU TỐ MIÊU TẢ TRONG
VĂN BẢNTHUYẾT MINH
I.Mức độ cần đạt.
- Củng cố kiến thức về văn bản thuyết minh
- Hiểu được vai trò của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
- Biết vận dụng và có ý thức s/d tốt yếu tố miêu tả trong làm văn thuyết minh
II Trọng tâm kiến thức, kĩ năng
1 Kiến thức
- T/d của yếu tố miêu tả trong vbtm: làm cho đối tượng tm hiện lên cụ thể, gần gũi, dễ cảm nhận hoặc nổi bật,gây ấn tượng
- Vai trò của y/t mt trong vbtm: phụ trợ cho việc giới thiệu nhằm gợi lên hình ảnh cụ thể của đối tượng cần thuyết minh
2 Kĩ năng
- Quan sát các sự vật, hiện tượng
- S/d ngôn ngữ miêu tả phù hợp trong việc tạo lập vb tm
III Chuẩn bị:
1 Gv: giáo án, một số đoạn văn TM có sử dụng yếu tổ miêu tả
2 Hs: Đọc và chuẩn bị bài
IV Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học.
1Ổn định
2.Kiểm tra bài cũ: GV kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh
3.Bài mới:
Hoạt động 1: Khởi động
Trong VBTM, bên cạnh TM rõ ràng về đối tượng bằng các phương pháp TM, sử dụng bpnt thì cần s/d y/t miêu tả Đó là n/d bài học hnay.
Hoạt động 2: Tìm hiểu yếu
tố miêu tả trong văn bản
thuyết minh
GV yêu cầu hs thay nhau đọc
hết văn bản "cây chuối trong
I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh 1- Nhan đề văn bản muốn nhấn mạnh:
- Vai trò của cây chuối đối với đời sống vật chất và tinh thần của người VN từ xưa đến nay
Trang 2đời sống VN"
1- Nhan đề văn bản có ý
nghĩa gì?
2- Để nhằm mục đích cung
cấp tri thức về sự vật, bài văn
có nhiều câu thuyết minh về
đặc điểm tiêu biểu của cây
chuối Hãy tìm những câu
văn đó trong bài?
(Lưu ý hs nhìn vào từng đoạn
văn để trả lời)
3.Hãy chỉ ra những câu văn
có yếu tố miêu tả về cây
chuối
(Chú ý theo từng đoạn như
phần trên đặc biệt là đoạn
đầu, đoạn tả chuối trứng
cuốc, tả các cách ăn chuối
xanh…)
- Thái độ đúng đắn của con người trong việc nuôi trồng, chăm sóc và sử dụng có hiệu quả các giá trị của cây chuối
2- Những câu văn trong bài thuyết minh về đặc điểm của cây chuối:
- Đoạn 1:
+ Câu 1: "đi khắp VN, nơi đâu ta cũng bắt gặp những cây chuối thân mềm… núi rừng"
+ Câu 3: Cây chuối rất ưa nước nên người ta thường trồng bên hồ ao…
+ Câu 4: Chuối phát triển rất nhanh…
- Đoạn 2:
+ Cây chuối là thức ăn thức dụng từ thân đến lá, từ gốc đến hoa, quả!
- Đoạn 3: Giới thiệu quả chuối Đoạn này giới thiệu những loại chuối và các công dụng:
+Chuối chín để ăn + chuối xanh để chế biến thức ăn +chuối để thờ cúng…
Mỗi loại lại chia ra những cách dùng, cách nấu món ăn, cách thờ cúng khác nhau
=> Như vậy trước hết bài thuyết minh trên đã giới thiệu đúng đặc điểm, bản chất của cây chuối
3.Những câu văn có tính chất miêu tả về cây chuối
- T/g tả cây chuối : Thân mềm vươn lên như những trụ cột nhẵn bóng, toả ra vòm tán lá xanh mướt che rợp từ vườn tược đến núi rừng…."
- Gốc chuối "tròn như đầu người, lớn dần theo thời gian,
có rễ chùm nằm dưới mặt đất"
- Ở rừng, bên những khe suối hay thung lũng "chuối mọc thành rừng bạt ngàn vô tận Chuối phát triển rất nhanh, chuối mẹ đẻ chuối con, chuối con đẻ chuối cháu,
cứ phải gọi là con đàn cháu lũ"
Trang 3? Hãy cho biết tác dụng của
yếu tố miêu tả đó trong văn
bản thuyết minh về cây
chuối?
- Gọi hs đọc phần ghi
nhớ(sgk)
+Bài thuyết minh phải giới
thiệu đúng đặc điểm, bản chất
của sự vật, của cảnh vật
+ Thuyết minh kết hợp với
miêu tả sẽ tạo cho văn bản có
đường nét, màu sắc, hương
vị… đầy ấn tượng
- Miêu tả quả chuối chín:
+ Loại chuối nào khi quả đã chín cũng đều cho ta vị ngọt ngào và hương thơm hấp dẫn
"có một loại chuối được người ta rất chuộng, đấy là chuối trứng cuốc- không phải là quả tròn như trứng cuốc
mà khi chín, vỏ chuối có những vệt lốm đốm như vỏ trứng cuốc"…
+ Không thiếu những buồng chuối dài từ ngọn cây uốn trĩu xuống tận gốc cây
Những yếu tố miêu tả trên có tác dụng làm cho hình ảnh cây chuối được nổi bật, gây ấn tượng, giúp cho bài thuyết minh được cụ thể, sinh động và hấp dẫn hơn
1.Ghi nhớ.
Để thuyết minh cho cụ thể, sinh động, hấp dẫn, bài thuyết minh có thể kết hợp sử dụng yếu tố miêu tả Yếu
tố miêu tả có tác dụng làm cho đối tượng thuyết minh được nổi bật, gây ấn tượng
4: Nêu câu hỏi về tính chất hoàn chỉnh của bài
a Theo yêu cầu chung của văn bản thuyết minh, bài này có thể bổ sung thêm phần thuyết minh về thân cây chuối, lá chuối, nõn chuối, bắp chuối…
Bài1: Bổ sung yếu tố miêu tả vào các chi tiết thuyết minh sau:
a Thân cây chuối:
Cây không cao lắm, khoảng hai mét, to bằng cột nhà, thẳng đứng, càng lên trên thân càng thon nhỏ lại Thân chuối có nhiều lớp bẹ ốp chặt vào nhau, bóng loáng màu xanh nhạt, sờ tay vào thấy mát lạnh Thân chuối phần non có thể chế biến nhiều món ăn ngon, phần già cho lợn ăn
b.Lá chuối:
Trang 4Ở ngọn có nhiều tàu lá dài xoè ra như những cái quạt lớn Lá chuối dài, to bản, màu xanh đậm, chính giữa có sống màu xanh nhạt Trên ngọn, những đọt lá non nảy lên, cuộn tròn và chọc thẳng lên trời, rồi nở dần ra, nõn nà như tấm lụa xanh Lá chuối tươi được dùng để gói bánh, lá chuối khô dùng để gói hàng Ở nông thôn, ngày xưa, vào mùa rét, người ta thường lấy lá chuối khô lót chỗ nằm rất êm và ấm
c Bắp chuối, nõn chuối, quả chuối
Từ trên ngọn, mọc ra cuống trải màu xanh thẫm và một bắp chuối ở cuối màu đỏ Hoa chuối nở để
lộ những nải chuối xếp thành tầng tạo thành buồng chuối dày đặc những quả nhỏ màu xanh nhạt Buồng chuối ngày càng lớn, dài và nặng dần, kéo thân chuối ngã về một phía những nõn chuối nhỏ dần về phía dưới Mỗi nải chen chúc những quả căng mọng, to bằng bắp tay em bé một tuổi
Bài 2,3: Hs làm ở nhà.
4 Củng cố Gv củng cố n/d bài học
5 Hướng dẫn học bài Chuẩn bị bài: Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh