TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DUI -Mục tiêu bài học: 1- Kiến thức: -Nắm được những nét chủ yếu về cuộc đời,con người và sự nghiệp của Nguyễn Du.Nắm được cốt truyện, giá trị cơ bản của Truyện
Trang 1TRUYỆN KIỀU CỦA NGUYỄN DU
I -Mục tiêu bài học:
1- Kiến thức:
-Nắm được những nét chủ yếu về cuộc đời,con người và sự nghiệp của Nguyễn Du.Nắm được cốt truyện, giá trị cơ bản của Truyện Kiều, từ đó thấy rõ vai trò vị trí của Nguyễn Du và kiệt tác “Truyện Kiều” trong lịch sử văn học và đời sống tâm hồn dân tộc Việt Nam.Chuẩn bị cơ sở để học sinh học tốt các đoạn trích trong Truyện Kiều
2-Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng khái quát và trình bày nội dung dựa vào sgk để tóm tắt Truyện Kiều
3- Thái độ:
-Giáo dục ý thức trân trọng giá trị to lớn của Truyện Kiều
II -Phương tiện thực hiện:
-Thầy: giáo án, sgk, Truyện Kiều
-Trò:vở soạn, vở ghi, sgk
III -Cách thức tiến hành:
-Nêu vấn đề, thảo luận
-Giới thiệu, tóm tắt
IV -Tiến trình giờ dạy:
A-Tổ chức:
B-Kiểm tra:
?Phân tích hình ảnh Quang Trung -Nguyễn Huệ?
?Phân tích sự thất bại thảm hại của bọn cướp nước, bán nước?
C-Bài mới:
-Học sinh đọc phần 1
?Nêu vài nét chính về gia đình Nguyễn Du?
-Tên:Tố Như
-Hiệu Thanh Hiên
I-Nguyễn Du :
1-Cuộc đời:
-Nguyễn Du(1765-1820) -Quê: Hà Tĩnh
-Sinh trưởng trong gia đình quý tộc(cha là Nguyễn Nghiễm từng giữ
Trang 2?Nêu vài nét về thời đại Nguyễn Du cuối thế kỉ
18 đầu thế kỉ 19?
-Lịch sử có nhiều biến động với 2 đặc điểm nổi
bật:
+Chế độ phong kiến Việt Nam khủng hoảng
+Phong trào nông dân nổi dậy ở khắp tiêu biểu
là phong trào Tây Sơn đánh đổ tập đoàn
Lê-Trịnh và quét sạch 20 vạn quân Thanh
?Trước tình hình lịch sử đó, cuộc đời Nguyễn
Du có ảnh hưởng gì không?
-Có ảnh hưởng sâu sắc
-Sống phiêu dạt khắp trời Nam đất Bắc
?Nhận xét về cuộc đời, con người tác giả?
-Cuộc đời từng trải nên vốn sống phong phú và
niềm thông cảm sâu sắc với những đau khổ
của nhân dân
=>là thiên tài văn học
?Nguyễn Du có những sáng tác nào nổi tiếng?
-Chữ Hán, chữ Nôm;
-Truyện Kiều được coi là kiệt tác
*Thảo luận nhóm:?Nguyễn Du có hoàn toàn
sáng tạo ra Truyện Kiều không? Ông dựa vào
đâu?
chức tể tướng) nhiều đời làm quan to
và truyền thống văn học
*Lịch sử có nhiều biến động ở cuối thế
kỉ 19 đầu thế kỉ 19
*Cuối đời Nguyễn Du gắn bó sâu sắc với biến cố lịch sử
+Sống phiêu bạt khắp trời Nam đất Bắc rồi về ở ẩn tại Hà Tĩnh
+Làm quan bất đắc dĩ dưới triều Nguyễn
+Năm 1813-1814 được cử làm chánh
sứ sang Trung Quốc +Năm 1820 được cử đi lần 2 nhưng chưa kịp đi sứ thì mất
+Là người có kiến thức sâu rộng,am hiểu văn hoá dân tộc và văn chương Trung Quốc
=>là thiên tài văn học
2-Sự nghiệp sáng tác
-Gồm những sáng tác có giá trị lớn bằng chữ Hán và chữ Nôm
II-Giới thiệu Truyện Kiều 1-Nguồn gốc:
- Truyện Kiều -Tên gọi khác:Đoạn trường tân thanh
-Viết bằng chữ nôm theo thể thơ lục
Trang 3-Cốt truyện không phải của Nguyễn Du mà ông
mượn từ tiểu thuyết chương hồi văn xuôi chữ
Hán “Kim Vân Kiều truyện” Câu chuyện cuộc
đời Thuý Kiều xảy ra vào thế kỉ 16 đời nhà
Minh
? Vì vậy,Truyện Kiều có phải là tác phẩm
phiên dịch không?giá trị của nó ở đâu?
+Không phải là tác phẩm phiên dịch mà là sáng
tạo của Nguyễn Du.Bằng thiên tài nghệ thuật
và tấm lòng nhân đạo sâu xa, Nguyễn Du đã
thay máu đổi hồn làm cho nó trở thành một kiệt
tác vĩ đại
?Dựa vào phần tóm tắt sgk, em hãy tóm tắt lại
nội dung chính của Truyện Kiều?
* 3 phần:
+Thân thế và tài sắc chị em Thuý Kiều
+Cảnh chơi hội đạp thanh và gặp gỡ Kim
Trọng
+Kim-Kiều chủ động đính ước và thề nguyền
+Kim Trọng về Liêu Dương chịu tang chú
+Gia đình mắc oan, bán mình chuộc cha và em
+Kiều theo MSG đến Lâm Tri, biết bị lừa rút
dao định tự tử
+Kiều ở lầu Ngưng Bích ,mắc lưâ Sở Khanh,
buộc làm kĩ nữ tiếp khách
+Kiều được Thúc Sinh cứu ra khỏi lầu xanh
nhưng lại bị Hoạn Thư hành hạ
+Kiều tu ở quan âm các trong vườn nhà Hoạn
Thư rồi bỏ trốn đến nương nhờ Am chiêu Ẩn
của vãi Giác Duyên +Kiều lại bị rơi vào lầu
xanh lần thứ hai của Bạc Bà ở Châu Thai
+Kiều được Từ Hải cứu,lấy làm vợ
+Từ Hải nổi dậy chống triều đình 5 năm thành
bát
-Dài 3254 câu lục bát -Mượn cốt truyện Trung Quốc “Kim Vân Kiều truyện”của Thanh Tâm Tài Nhân
2- Tóm tắt:
a-Phần I: gặp gỡ và đính ước.
- Giới thiệu Thuý Kiều, Thuý Vân, Vương Quan, Kim Trọng
- Trong cuộc đi chơi xuân gặp Kim Trọng ,hai người đính ước thề nguyền
b-Phần II:Gia biến và lưu lạc.
-Gia đình mắc oan, Kiều bán mình chuộc cha và em rồi bị rơi vào lầu xanh lần 1, được Thúc sinh cứu,làm vợ
lẽ ,bị Hoạn Thư hành hạ, tu ở quan âm các rồi rơi vào lầu xanh lần thứ 2 ,được
Từ Hải cứu, Kiều báo ân báo oán, mắc lừa Hồ Tôn Hiến,Kiều nhảy xuống sông Tiền đường tự vẫn nhưng được cứu vớt
Trang 4đại vương, giúp Kiều báo ân báo oán nhưng lại
mắc lừa Hồ Tôn Hiến và bị giết
+Kiều bị làm nhục, nhảy xuống sông Tiền
Đường tự vẫn nhưng lại được Giác Duyên cứu
và nương nhờ cửa phật lần 2
+Kim Trọng trở lại Bắc kinh,biết tin dữ,vô
cùng đau khổ, theo lời dặn chàng kết hôn với
Thuý Vân nhưng vẫn khôn nguôi nhớ Kiều
+Chàng cất công đi tìm.Tình cờ gặp vãi Giác
Duyên nên gặp lại Kiều
+chiều ý mọi người trong gia đình,Kiều nối lại
duyên xưa với Kim Trọng, nhưng cả 2 quyết
định đổi tình vợ chồng thành tình bạn bè
-Thảo luận nhóm:
?Nêu giá trị của Truyện Kiều?
-Giá trị nhân đạo
-Giá trị hiện thực
-Giá trị nghệ thuật
c- Phần III: đoàn tụ
-Kim Trọng cất công đi tìm Thuý Kiều
để nối lại duyên xưa
3-Giá trị nội dung và nghệ thuật.
a- Giá trị nhân đạo
-Đề cao tình yêu tự do,khát vọng công
lí và ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của con người
-Truyện Kiều là tuyên ngôn về quyền sống của con người
b-Giá trị hiện thực
-Lên án chế độ phong kiến tàn bạo
- Tố cáo sự thống trị của đồng tiền c- Giá trị nghệ thuật
-Ngôn ngữ:Tiếng Việt văn học trở nên giàu có và đẹp với khả năng miêu tả, biểu cảm vô cùng phong phú
- Thể loại: thơ lục bát đạt tới đỉnh cao điệu luyện
- Nghệ thuật kể chuyện,miêu tả cảnh thiên nhiên, tả cảnh ngụ tình, đặc biệt
là phân tích tâm lí nhân vật thành công
Trang 5? Hãy chọn phương án cho nhận định sau?
vượt bậc
III-Luyện tập:
- Làm bài tập trắc nghiệm(bảng phụ)
?Nhận định nào nói đầy đủ nhất về giá trị nội dung của Truyện Kiều?
A-Truyện Kiều có giá trị hiện thực B-Truyện Kiều có giá trị nhân đạo C-Truyện Kiều thể hiện lòng yêu nước D-Kết hợp A và B
D- Củng cố:
-Nêu giá trị Truyện Kiều?
+Giá trị nhân đạo
+Giá trị hiện thực
+Giá trị nghệ thuật
E- Hướng dẫn học bài
- Giới thiệu tác giả Nguyễn Du
- Tóm tắt Truyện Kiều
-Soạn Chị em Thuý Kiều
-Tìm đọc thêm Truyện Kiều