GIÁO ÁN NGỮ VĂN 9 CHUẨN BỊ HÀNH TRANG VÀO THẾ KỶ MỚI ---Vũ Khoan A- Mục tiêu cần đạt - Kiến thức Giúp học sinh hiểu được nội dung bài viết, những điểm mạnh, điểm yếu trong tính cách và
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 9 CHUẨN BỊ HÀNH TRANG VÀO THẾ KỶ MỚI
-Vũ Khoan A- Mục tiêu cần
đạt
- Kiến thức Giúp học sinh hiểu được nội dung bài viết, những
điểm mạnh, điểm yếu trong tính cách và thói quen của con người Việt Nam Những yêu cầu hình thành những đức tính và thói quen khi đất nước vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong thế kỷ mới
- Kỹ năng : Rèn kỹ năng phân tích tìm hiểu luận điểm, luận cứ
và cách lập luận của bài viết
- Thái độ : Có ý thức tu dưỡng bản thân.
B- Chuẩn bị :
- Nâng cao ngữ văn
- Các câu hỏi trắc nghiệm
C- Lên lớp :
1- Kiểm tra :
Kiểm tra trong giờ
2- Bài mới :
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
* HOẠT ĐỘNG 1 :
-HS đọc chú thích (*) SGK GV giới thiệu :
Vũ Khoan nhà hoạt động chính trị, nhiều năm là Thứ
I- Đọc – Tìm hiểu chung : 1- Tác giả :
Trang 2trưởng Bộ ngoại giao.
Bài viết đăng trên báo “Tia sáng” 2001 Là một bài nghị
luận với đề tài : vừa có tính cấp thiết vừa có tính lâu dài,
vừa là của đất nước, vừa là của từng người, vừa là bài xã
luận, vừa là văn bản chỉ đạo, vừa là ý kiến riêng, vừa là ý
kiến của cán bộ cấp cao, vừa có tính chất vấn đề đời sống,
vừa có tính chất vấn đề tư tưởng đạo lý Đặc biệt chứa
đựng triết lý nhân văn có giá trị muôn thuở : “Con người
quyết định tất cả”.
- HS đọc văn bản và tóm tắt từng phần ?
(1) Đặt vấn đề :
Lớp trẻ Việt Nam cần nhận ra những cái mạnh, cái yếu
của con người Việt Nam để rèn những thói quen tốt khi
bước vào nền kinh tế mới
(2) Giải quyết vấn đề :
- Luận điểm 1 : trong những hành trang ấy, có lẽ sự chuẩn
bị bản thân con người là quan trọng nhất
- Luận điểm 2 : Bối cảnh của thế giới hiện nay và những
mục tiêu nhiệm vụ nặng nề của đất nước
- Luận điểm 3 : Những điểm mạnh, yếu của con người
Việt Nam cần nhận rõ khi bước vào nền kinh tế thế kỷ
mới
(3) Kết thúc vấn đề : Yêu cầu đối với thế hệ trẻ :
“Bước vào thế kỷ mới nhỏ nhất”
- Nhận xét về bố cục bài viết ?
Bắt đầu là nêu thời điểm chuyển giao thể kỷ và yêu cầu
chuẩn bị hành trang -> Khẳng định chuẩn bị hành trang
quan trọng nhất là con người (sự chuẩn bị này đặt vào bối
cảnh thế giới và đối chiếu với mục tiêu nhiệm vụ trước
- Vũ Khoan
- Bài viết: Chuẩn bị hành trang
2- Tóm tắt bài viết :
- Đặt vấn đề :
- Giải quyết vấn đề + Luận điểm 1
+ Luận điểm 2
+ Luận điểm 3
- Kết thúc vấn đề
* Tính chặt chẽ và tính định hướng rất rõ của hệ thống luận điểm, luận cứ
II- Tìm hiểu nội dung :
Trang 3mắt của đất nước) -> từ đó nhận rõ điểm mạnh, điểm yếu
của người VN -> Kết thúc bẳng việc nêu ra yêu cầu với
thế hệ trẻ
* HOẠT ĐỘNG 2 :
- Tác giả đã đặt vấn đề như thế nào ? Vấn đề đó có ý
nghĩa như thế nào trong hoàn cảnh thực tại ?
+ Vấn đề được đặt ra ngay ở câu đầu tiên “Lớp trẻ
kinh tế mới” Nhận rõ điểm mạnh phát huy, điểm yếu
khắc phục là điều cần thiết để phát triển, nếu không muốn
tụt hậu Với dân tộc ta thì càng cần thiết vì ta đang công
cuộc xây dựng, phát triển trong xu thế hội nhập, nền kinh
tế toàn cầu hóa -> Mang tính lâu dài : quá trình đi lên của
đất nước
+ Mang tính thời sự : chuyển giao thế kỷ
+ Đối tượng được quan tâm là lớp trẻ
* HOẠT ĐỘNG 3 :
- Luận điểm 1 được tác giả phân tích như thế nào ? triển
khai bằng mấy luận cứ ?
+ Từ cổ chí kim bao giờ con người cũng là động lực
phát triển của lịch sử
+ Trong thời kỳ nền kinh tế tri thức phát triển mạnh thì
vai trò của con người càng nổi trội
- Bối cảnh thế giới hiện nay là gì ? Mục tiêu và nhiệm vụ
của chúng ta, của đất nước ?
+ Khoa học – CN phát triển như huyền thoại, sự giao
thoa và hội nhập ngày càng sâu giữa các nền kinh tế
+ Giải quyết 3 nhiệm vụ : thoát nghèo nàn lạc hậu, đẩy
mạnh CNH, HĐH, tiếp cận nền kinh tế trí thức
1- Đặt vấn đề :
- Vấn đề có ý nghĩa thời sự và lâu dài trong quá trình đi lên của đất nước
- Đối tượng là lớp trẻ
2- Giải quyết vấn đề :
a) Chuẩn bị hành trang vào thế kỷ mới thì quan trọng nhất
là sự chuẩn bị bản thân con người.
- Con người là động lực
- Nền kinh tế trí thức phát triển
b) Bối cảnh của thế giới và mục tiêu nhiệm vụ của đất nước
- KH – CN phát triển, sự giao thoa hội nhập
- 3 nhiệm vụ
c) Điểm mạnh, điểm yếu của con người Việt Nam
Trang 4- Điểm mạnh, điểm yếu của con người Việt Nam cần nhận
rõ khi bước vào thế kỷ mới là gì ?
+ Thông minh nhạy bén với cái mới nhưng thiếu kiến
thức cơ bản, kém khả năng thực hành
+ Cần cù, sáng tạo nhưng thiếu đức tính tỉ mỉ, không coi
trọng nghiêm ngặt quy trình công nghệ, chưa quen cường
độ lao động khẩn trương
+ Có tinh thần đoàn kết, đùm bọc nhất là trong chống
ngoại xâm nhưng lại thường đố kỵ nhau trong làm ăn và
cuộc sống thường ngày
+ Bản tính thích ứng nhanh nhưng lại có hạn chế trong
nếp nghĩ, kỳ thị trong kinh doanh, quen bao cấp Sùng
ngoại hoặc bài ngoại quá mức, thói khôn vặt không coi
trọng chữ tín
- Nhận xét cách triển khai luận điểm bằng các luận cứ ?
* HOẠT ĐỘNG 3 :
- Cách lập luận đối lập, so sánh song hành, dùng thành ngữ, tục ngữ tạo hình ảnh dễ hiểu
3- Kết thúc vấn đề :
- Phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu và hình thành thói quen ngay từ những việc nhỏ