Kiến thức : giúp HS nhận biết 2 thành phàn biệt lập: tình thái và cảm thán.. Nắm được công dụng của mỗi thành phần trong câu.. Biết đặt câu có thành phần tình thái và cảm thán.. Kĩ năng
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 9 CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức : giúp HS nhận biết 2 thành phàn biệt lập: tình thái và cảm thán Nắm được công dụng của mỗi thành phần trong câu Biết đặt câu có thành phần tình thái và cảm thán
2 Kĩ năng : Rén kĩ năng sử dụng thành phần biệt lập trong nói, viết
3 Thái độ : Giáo dục HS ý thức sử dụng thành phần biệt lập tốt
II/ Chuẩn bị:
1. Giáo viên : Ví dụ về thành phần biệt lập
2. Học sinh : Đọc trước bài Tìm hiểu kĩ về thành phần tình thái và cảm thán
III/ Phương pháp: Đọc sáng tạo, tái hiện, phát vấn, gợi tìm, nêu vấn đề
IV/ Tiến trình dạy học:
1 Ổn định lớp : Điểm danh: 9A1: / ; 9A2: /
2 Kiểm tra bài cũ :
_ Khởi ngữ là gì? Cho ví dụ? Khởi ngữ có đặc điểm như thế nào? (7đ)
_ Là thành phần câu, đứng trước chủ ngữ, nêu đề tài được nói đến trong câu Trước khởi ngữ có thể thêm: về, đối với…
_ Câu nào sau đây không có khởi ngữ? (3đ)
A Tôi thì tôi xin chịu
B Cá này rán thì ngon
C Miệng ông, ông nói, đình làng, ông ngồi
D Nam Bắc hai miền ta có nhau
_ Câu văn nào sau đây không có khởi ngữ? (3đ)
Trang 2A.Về trí thông minh thì nó lă nhất C Nó lă một học sinh thông minh.
B Nó thông minh nhưng hơi cẩu thả D Người thông minh nhất lớp lă nó
_ Nhận xĩt Chấm điểm
3 Băi mới:
a) Giới thiệu băi:
b) Hướng dẫn băi mới:
Hoạt động của GV vă HS Nội dung băi học
Hđ1: Hướng dẫn HS tìm hiểu thănh phần tình thâi
_ GV ghi ví dụ trong bảng phụ Treo bảng Gọi HS
đọc ví dụ
_ Những từ in đậm lă nhận định của người nói đối
với sự việc hay lă bản thđn chúng diễn đạt sự việc?
_ Lă nhận định của người nói đối với sự việc Chúng
không tham gia văo diễn đạt sự việc “Chắc”: thể hiện thâi
độ tin cậđy cao “Có lẽ”: việc nói đến chưa thật đẫng tin
cậy, có thể không phải lă như vậy
_ Nếu không có những từ in đậm đó thì nghĩa sự
việc của cđu như thế năo?
_ Không thay đổi
_ Những từ in đậm đó gọi lă thănh phần tình thâi
Vậy theo em thănh phần tình thâi trong cđu có ý nghĩa gì?
_ Ghi nhớ - ý 1
_Gọi HS đọc ý 1 trong phần ghi nhớ
_ Níu ví dụ về cđu có thănh phần tình thâi?
I/ Thănh phần tình thâi:
VD:
a) Chắc b) Có lẽ Diễn đạt thâi độ của người nói
Trang 3_ Chắc ngày mai trời sẽ lạnh hơn …
_ Đặt câu với những từ: hình như, dường như, chắc
là, theo ý tôi, có vẻ như …
_ Theo ý tôi chiều nay chúng ta đến thăm bạn ấy thì
hơn, …
Hđ2: Hướng dẫn HS tìm hiểu thành phần cảm thán
_ GV ghi ví dụ trong bảng phụ Treo bảng Gọi HS
đọc ví dụ
_ Những từ “ồ”, “trời ơi” trong câu trên có chỉ sự vật
hay sự việc gì không?
_ Không
_ Nhờ những từ nào mà chúng ta có thể hiểu được
tại sao người nói kêu lên như vậy?
_ Nhờ thành phần phía sau có thể giải thiùch cho ta
biết
_ Vây những từ in đậm đó thể hiện điều gì?
_ Bộc lộ tình cảm cảm xúc
_ Những từ ngữ bộc lộ tình cảm cảm xúc được gọi là
thành phần gì?
_ Thành phần cảm thán
_ Gọi HS đọc ý 2 trong phần ghi nhớ
_ Qua việc tìm hiểu những thàn phần câu trên, em có
thể cho biết vì sao chúng được gọi là thành phần biệt lập?
_ Vì chúng không tham gia vào nghĩa sự việc của
II/ Thành phần cảm thán:
VD:
Oâi, trời ơi: bộc lộ tình cảm, cảm xúc
Trang 4_ Gọi HS đọc ghi nhớ
GV nhấn mạnh 3 ý trong ghi nhớ
_ Giáo dục HS sử dụng tốt các thành phần biệt lập
Hđ3: Hướng dẫn luyện tập
_ Gọi HS đọc bài tập 1
_ Cho HS thảo luận nhóm trong 5 phút
Nhóm 1- 2: bài tập 2
Nhóm 3- 4: bài tập 3
_ Gọi đại diện nhóm trình bày
Gọi nhóm khác nhận xét
GV nhận xét chấm điểm
_ Nhắc HS làm bài vào vở bài tập
Ghi nhớ : SGK – 18
III/ Luyện tập:
Bài 1:
- Tình thái: có lẽ, hình như, chả lẽ
- Thành phần cảm thán:Chao ôi
Bài 2: Sắp xếp:
Dường như – hình như; có vẻ như –
có lẽ – chắc là; chắc hẳn – chắc chắn
Trang 5Bài 3:
- Chắc chắn: Độ tin cậy cao nhất
- Hình như: Độ tin cậy thấp nhất
- Chắc: Độ tin cậy trung bình Tác giả chọn từ “chắc” thể hiện người kể cũng chỉ dự đoán theo lô gic chưa biết chuyện gì sẽ sảy ra
4/ Củng cố và luyện tập:
_ Hãy điền từ thích hợp vào dấu “…” để hoàn thiện khái niệm sau:
1… … … … là thành phần biệt lập được dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu
2 … … … … là thành phần biệt lập được dùng để bộc lộ tâm lí của người nói (vui, buồn, mừng, giận, …)
_ 1 Thành phần cảm thán 2 Thành phần tình thái
_ Câu “trời ơi, chỉ còn có 5 phút” bộc lộ tâm lí gì của người nói?
A Ngạc nhiên B Buồn chán
C Thất vọng D Giận giữ
_ Câu nào sau đây không chứa thành phần biệt lập cảm thán?
A Chao ôi, bông hoa đẹp quá C Oà, ngày mai đã là chủ nhật
B Kìa, trời mưa D Có lẽ ngày mai mình sẽ đi píc- níc
5/ Hướng dẫn tự học ở nhà:
- Học thuộc phần ghi nhớ SGK trang 18
Trang 6- Làm bài tập 4 SGK trang 19.
- Chuẩn bị bài tiết sau: “ Nghị luận về một sự việc hiện tượng đời sống” Tìm hiểu kĩ mục I Tìm hiểu bài nghị luâïn về một sự việc hiện tượng đời sống Xem trước bài tập trong phần luyện tập
V/ Rút kinh nghiệm tiết dạy: