Kiến thức: - Nắm được đặc điểm của thành phần gọi – đáp và thành phần phụ chú.. - Công dụng của thành phần gọi – đáp và thành phần phụ chú.. Kĩ năng: - Nhận biết thành phần gọi – đáp v
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 9 Tiết 103: CÁC THÀNH PHẦN BIỆT LẬP
A MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nắm được đặc điểm của thành phần gọi – đáp và thành phần phụ chú
- Công dụng của thành phần gọi – đáp và thành phần phụ chú
2 Kĩ năng:
- Nhận biết thành phần gọi – đáp và thành phần phụ chú trong câu
- Đặt câu có sử dụng thành phần gọi – đáp, thành phần phụ chú
B CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: bảng phụ
2 Học sinh: học bài cũ, chuẩn bị bài mới.
C HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ, soạn bài mới:
+ Nêu các thành phần biệt lập đã học, cho ví dụ? ( 10đ)
- GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS.
3 Bài mới:
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ
TRÒ
KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN ĐẠT
Hoạt động 1
- GV treo bảng phụ ghi ví dụ
sgk/31
+ Trong các ví dụ trên từ in đậm
nào dùng để gọi? Từ nào dùng để
đáp?
+ Các từ in đậm có tham gia diễn
đạt nghĩa của sự việc trong câu
không?
+ Từ ngữ nào dùng để tạo lập cuộc
thoại, từ nào dùng để duy trì cuộc
thoại?
+ Vậy thành phần gọi - đáp có tác
dụng gì?
- GV chốt ghi nhớ 1
Hoạt động 2
- GV treo bảng phụ ghi ví dụ 31,
32
+ Nếu lược bỏ các từ ngữ in đậm,
nghĩa của sự việc mỗi câu trên có
thay đổi không? Vì sao?
I TÌM HIỂU BÀI
1 Thành phần gọi - đáp.
* Ví dụ: sgk/31.
- Này → gọi, tạo lập cuộc thoại.
- Thưa ông → đáp, duy trì cuộc
thoại
Không tham gia diễn đạt nội dung của câu
* Ghi nhớ 1 sgk/32
Ví dụ:
Chào ông, ông có khoẻ không?
2 Thành phần phụ chú
* Ví dụ sgk /31, 32.
a.– Và cũng là đứa con duy nhất của anh → BS Đứa con gái đầu lòng.
Trang 3- Nếu lược bỏ phần in đậm, nghĩa
của các câu không thay đổi.
+ Ở câu a, từ ngữ in đậm chú thích
cho cụm từ nào?
- Đứa con gái đầu lòng.
+ Ở câu b chú thích điều gì?
- Cụm c-v2 tôi nghĩ vậy chú thích
cụm c-v1, và là lí do cho cụm c-v3
chỉ việc diễn ra trong trí của riêng
tác giả
+ Vậy thành phần phụ chú có tác
dụng như thế nào?
- Cách viết thành phần phụ chú
trong câu?
- HS cho ví dụ
Hoạt động 3
Bài 1: HS làm cá nhân, xung phong
trình bày
Bài 2: GV cho HS thảo luận - trả lời
b - Tôi nghĩ vậy → c-v 1 , c-v 3.
Bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu
* Ghi nhớ 2 sgk/32.
* Ví dụ:
- Hắn làm việc một năm, mười hai tháng, không hề nghỉ ngơi.
II LUYỆN TẬP
1 Tìm thành phần gọi-đáp và cho biết quan hệ giữa người gọi và người đáp.
- Này: dùng để gọi.
- Vâng: dùng để đáp.} qh trên dưới.
2 Tìm thành phần gọi-đáp
- Bầu ơi: không hướng tới riêng ai
mà mang tính chất chung chung
Trang 4Bài 3, 4: Thảo luận nhóm, cử đại
diện trình bày
Bài 5 hướng dẫn HS về nhà làm
Hoạt động 3
3 Tìm thành phần phụ chú.
a Kể cả anh.
b Các thầy những người mẹ.
c Những người chủ thế kỷ tới.
d Có ai ngờ; thương thương quá đi thôi.
4 Các thành phần phụ chú ở bài tập
3 có liên quan đến từ ngữ trước đó:
a Chúng tôi, mọi người.
b Những người giữ chìa khoá.
c Lớp trẻ.
d Cô bé nhà bên.
4 Củng cố:
+ Thế nào là thành phần gọi - đáp? Thế nào là thành phần phụ chú? Cho ví dụ?
5 Dặn dò:
- Học ghi nhớ, làm bài tập 5
- Viết đoạn văn có sử dụng phần phụ chú
- Chuẩn bị viết bài TLV số 5 nghị luận xã hội – các vấn đề có liên quan đến môi trường