MỤC TIÊU: 1.Kiếnthức: Nắm được khái niệm phép phân tích và tổng hợp; hiẻu và vận dụng các phép lập luận phân tích, tổng hợp trong làm văn nghị luận.. Kỹ năng: Bước đầu rèn kĩ năng sử dụn
Trang 1Tiết: 94 PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
Ngàysoạn: 14/1
Ngày dạy: 15/1
A MỤC TIÊU:
1.Kiếnthức: Nắm được khái niệm phép phân tích và tổng hợp; hiẻu và
vận dụng các phép lập luận phân tích, tổng hợp trong làm văn nghị luận
2 Kỹ năng: Bước đầu rèn kĩ năng sử dụng thao tác phân tích, tổng hợp
trong làm văn nghị luận
3 Thái độ: Giáo dục HS có ý thức vận dụng phép phân tích và tổng
hợp trong làm văn nghị luận
B PHƯƠNG
PHÁP:
Đàm thoại, thực hành
C CHUẨN BỊ:
1.Giáoviên: Soạn bài, bảng phụ, ngữ liệu
2 Họcsinh: Soạn bài, hệ thống các lập luận đã học (chứng minh, giải
thích (7)
D TIẾN TRÌNH:
I Ổnđịnh: 1’ Sĩ số: Vắng:
II Bài cũ: 2’ ? Trình bày những phép lập luận đã học ở các lớp dưới? III.Bàimới:
1.Đặtvấnđề: 1’ GV nêu yêu cầu của tiết học
Trang 2:
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức
Hoạt động 1: (20’) Hướng dẫn tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp.
* GV gọi HS đọc đoạn văn và trả lời câu
hỏi
? Thông qua một loạt dẫn chứng ở đoạn
mở bài, tác giả đã rút ra nhận xét về vấn đề
gì?
? Hai luận điểm chính trong văn bản là gì?
? Để xác lập hai luận điểm trên, tác giả đã
dùng phép lập luận nào?
? Để “chốt” lại vấn đề, tác giả đã dùng
phép lập luận nào? Phép lập luận này
I Tìm hiểu phép phân tích và tổng hợp:
1 Ví dụ: Văn bản “Trang phục”
* Vấn đề: trang phục(ăn mặc phảichỉnhtề)
* Luận điểm chính:
- Ăn mặc phải phù hợp với hoàn
cảnh (ăn cho mình, mặc cho người).
-Ăn mặc phải thể hiện nhân cách
của mình (y phục xứng kì đức).
-> Dùng phép lập luận phân tích
(nêu những hiện tượng, hình ảnh cụ thể, phổ biến để phê phán những hiện tượng ăn mặc không chỉnh tề, không hợp hoàn cảnh, không thể hiện nhân cách -> so sánh, đối chiếu)
* Để chốt lại vấn đề, tác giả dùng
phép lập luận tổng hợp bằng một
kết luận ở cuối văn bản: “Thế mới
Trang 3? Từ bài tập trên, em hiểu thế nào là phép
lập luận phân tích và tổng hợp?
? Vai trò của phép phân tích và tổng hợp
đơi với bài nghị luận như thế nào?
* HS trả lời (dựa vào SGK)
* GV nhận xét, chốt ghi nhớ, cho HS đọc
biết, trang phục hợp văn hoá, hợp đạo đức, hợp môi trường mới là trang phục đẹp”.
2 Ghi nhớ: SGK trang
Hoạt động 2: (15’) Hướng dẫn luyện tập.
? Tác giả đã phân tích như thế nào để làm
sáng tỏ luận điểm trên?
* HS lên bảng trình bày
* GV nhận xét, chốt trên bảng phụ
* GV nêu câu hỏi, HS thảo luận
? Tác giả đã phân tích những lí do phải
chọn sách để đọc như thế nào?
II Luyện tập:
1 Bài tập 1: Phân tích ý: “Đọc sách rốt cuộc là con đường của học vấn”
- Thứ nhất, học vấn là thành quả tích luỹ của nhân loại được lưu giữ
và truyền lại cho đời sau
- Thứ hai, bất kì ai muốn phát triển học thuật cũng phải bắt đầu từ “kho tàng quý báu” được lưu giữ trong sách
- Thứ ba, đọc sách là hưởng thụ thành quả về tri thức và kinh nghiệm hàng nghìn năm của nhân loại
2 Bài tập 2, 3: SGK
Trang 4? Tác giả đã phân tích tâm quan trọng của
cách đọc sách như thế nào?
* HS thảo luận, cử đại diện trình bày
* GV nhận xét, chốt trên bảng phụ
? Qua đó, em hiểu phân tích có vai trò như
thế nào trong lập luận?
* HS thảo luận, trả lời
* GV nhận xét, bổ sung
3 Bài tập 4: Vai trò của phân tích:
- Phân tích là một thao tác bắt buộc mang tính tất yếu, bởi nếu không phân tích thì không thể làm sáng tỏ được luận điểm và không thể thuyết phục được người nghe, người đọc
- Phân tích và tổng hợp giúp người nghe, người đọc nhận thức đúng, hiểu đúng vấn đề
->Do đó, phương pháp phân tích rất cần thiết trong lập luận, vì có qua
sự phân tích lợi - hại, đúng – sai, thì các kết luận mới có sức thuyết phục
IV.Củngcố: 2’ ? Thế nàp là phép phân tích và tổng hợp? Vai trò của chúng
đối với bài văn nghị luận?
V Dặn dò: 4’ - Học thuộc lòng ghi nhớ
- Hoàn thiện các bài tập ở lớp
- Chuẩn bị bài: Luyện tập phép phân tích và tổng hợp
Trang 5+ Đọc kĩ các đoạn văn và trả lời câu hỏi trong SGk trang 11,12
+ Phân tích lối học đối phó
+ Viết một đoạn văn ngắn tổng hợp những điều đã phân tích trong bài “Bàn về đọc sách”
VI Bổsung: