- Nhận xét về vấn đề đọc sách trong tình hình hiện nay và giới thiệu tác phẩm Bàn về đọc sách của tác giả Chu Quang Tiềm... - GV nhận xét và nêu một vài nét chính: ông là người bàn về đọ
Trang 1Tiết 91,92 Văn bản: BÀN VỀ ĐỌC SÁCH
- Chu Quang Tiềm –
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách
- Phương pháp đọc sách có hiệu quả
2 Kĩ năng:
- Biết cách đọc - hiểu một văn bản dịch
- Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ ràng trong một văn bản nghị luận
- Rèn luyện thêm cách viết một văn bản nghị luận
3 Thái độ:
- Tự ý thức về việc đọc sách nâng cao kiến thức
II Chuẩn bị:
- GV: tư liệu về tác giả, tác phẩm
- HS: soạn bài theo yêu cầu
III Tiến trình dạy học:
1 Ổn định lớp
2 KTBC: Kiểm tra vở soạn của học sinh
3 Bài mới
- Em thường đọc những loại sách nào Mục đích của việc đọc những cuốn sách ấy?
- Nhận xét về vấn đề đọc sách trong tình hình hiện nay và giới thiệu tác phẩm Bàn
về đọc sách của tác giả Chu Quang Tiềm.
Trang 2HĐ của thầy và trò ND ghi bảng Tiết 1
HĐ1: Giúp HS tìm hiểu những nét chính về
tác giả, tác phẩm
? Hãy cho biết vài nét về tác giả Chu Quang
Tiềm
- GV nhận xét và nêu một vài nét chính: ông
là người bàn về đọc sách rất nhiều lần, là nhà
mỹ học và lý luận văn học nổi tiếng ở Trung
Quốc Bài viết là kết quả của quá trình tích lũy
kinh nghiệm của người từng trải muốn truyền
lại cho các thế hệ đi sau
? Nêu xuất xứ của văn bản Bàn về đọc sách.
- Trích trong cuốn “Danh nhân Trung Quốc
bàn về niềm vui, nỗi buồn của việc đọc sách”
HĐ2: Hướng dẫn HS tìm hiểu thể loại văn
bản, cách đọc và tìm bố cục
- Cách đọc: rõ ràng, mạch lạc, giọng tâm tình,
nhẹ nhàng
- GV đọc mẫu từ đầu -> nhằm phát hiện thế
giới mới.
- Yêu cầu 2HS đọc tiếp theo đến hết
? Văn bản trên thuộc thể loại nào
- Giới thiệu đây là kiểu VB nghị luận (lập luận
giải thích một vấn đề)
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
- Chu Quang Tiềm ( 1897- 1986)-nhà mĩ học và lí luận văn học nổi tiếng của Trung Quốc
2 Tác phẩm:
- Bàn về đọc sách trích trong Danh nhân Trung Quốc bàn về niềm vui và nỗi buồn của việc đọc sách
II Đọc và tìm hiểu thể loại văn bản và xác định bố cục:
1 Đọc:
2 Thể loại: Văn nghị luận
Trang 3? Văn bản trên được chia làm mấy phần Nêu
nội dung từng phần
- GV nhận xét và giới thiệu bố cục của bài
gồm:
+ Phần I: từ đầu -> nhằm phát hiện thế giới
mới
(Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc
sách).
+ Phần II: tiếp theo -> tiêu hao lực lượng
(Những khó khăn, nguy hại của việc đọc sách
trong tình hình hiện nay).
+ Phần III: còn lại (Phương pháp chọn sách
và đọc sách)
? Em có nhận xét gì về cách bố cục trên (chặt
chẽ, hợp lý)
HĐ3: Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết về
văn bản.
- Gọi HS đọc lại đoạn đầu
- Mở đầu tác phẩm, tác giả viết : Học vấn
không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách
vẫn là một con đường quan trọng của học vấn
Em hiểu “học vấn” là gì?
? Theo tác giả, sách có tầm quan trọng như thế
nào
? Tác giả đã đưa ra những lí lẽ nào để làm rõ
2 Bố cục: gồm ba phần.
3 Tìm hiểu chi tiết về văn bản
a Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách:
- Sách ghi chép, lưu trữ mọi tri thức, thành tựu mà loài người tìm tòi, tích lũy được
- Là kho tàng quý báu mà loài người thu lượm, suy ngẫm mấy nghìn năm
- Là cột mốc trên con đường phát triển học thuật của nhân loại
-> Đọc sách là con đường tích lũy, nâng cao vốn tri thức
Trang 4tầm quan trọng đó.
? Em hiểu “học thuật” là gì.
? Trong thời đại ngày nay, để trau dồi học vấn,
ngoài con đường đọc sách còn có con đường
nào khác? Cho ví dụ minh họa
- Gợi ý HS so sánh con đường văn hóa
nghe-nhìn với con đường đọc sách, từ đó rút ra ý
nghĩa của việc đọc sách trong tình hình hiện
nay
? Qua trên, em thấy đọc sách có ý nghĩa như
thế nào
- Kết lại vấn đề trên, tác giả nói: “Có được sự
chuẩn bị nhằm phát hiện thế giới mới” Em
hiểu như thế nào về câu nói trên
- Gợi ý HS hiểu nghĩa cụm từ “trường chinh
vạn dặm” -> đọc sách là để chuẩn bị hành
trang, thực lực về mọi mặt để con người có thể
tiếp tục tiến xa hơn trên con đường học vấn,
phát hiện thế giới mới
? Em có nhận xét gì về cách lập luận trên của
tác giả (chặt chẽ, hợp lý)
* Củng cố: Nêu ý nghĩa và sự cần thiết của
việc đọc sách?
* Hướng dẫn tự học
- Học bài, đọc các phần còn lại và trả lời câu
hỏi SGK
b Những nguy hại thường gặp khi đọc sách:
Trang 5- Cho biết những nguy hại thưòng gặp khi đọc
sách là gì?
- Nêu phương pháp chọn sách và đọc sách?
TIẾT 2
HĐ1: Hướng dẫn HS phân tích những nguy
hại thường gặp khi đọc sách
- Yêu cầu HS đọc lại nội dung phần 2.
- GV chuyển ý: Tác giả không tuyệt đối hóa,
không thần thánh hóa việc đọc sách Ông đã
đưa ra hạn chế trong sự phát triển, những trở
ngại trong nghiên cứu, trau dồi học vấn, trong
đọc sách
? Theo em, tác giả đưa ra mấy cái hại thường
gặp khi đọc sách (HS phát hiện: một là , hai
là ).
? Cái hại đầu tiên trong việc đọc sách là gì Để
chứng minh cho cái hại đó, tác giả đã biện
luận như thế nào
- HS tìm dẫn chứng (Các học giả Trung Hoa
thời cổ đại , so sánh việc đọc nhiều giống
như ăn uống, dễ sa vào lối “ăn tươi nuốt
sống” )
? Trong tình hình hiện nay, sách nhiều vô kể
thì việc lựa chọn sách gặp phải khó khăn gì?
Tác hại của nó ra sao
? Em có tán thành với luận chứng trên của tác
- Sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu
- Sách nhiều -> khó lựa chọn, lãng phí thời gian và sức lực với những cuốn sách không có ích
=> Lời bàn thật sâu sắc và chí lý
c Cách chọn và đọc sách:
* Cách chọn sách:
- Không tham đọc nhiều mà phải chọn cho tinh, đọc cho kĩ
Trang 6giả không Em có nhận xét gì về cách viết của
tác giả
- Cách viết chặt chẽ, so sánh sinh động, lời
bàn thật sâu sắc và chí lí
HĐ2: Hướng dẫn HS phân tích cách chọn
sách và đọc sách
? Từ thực tế trên, tác giả đưa ra lời khuyên gì
? Tác giả khuyên chúng ta chọn sách như thế
nào
? Em hiểu thế nào là sách chuyên môn với
sách phổ thông Cho ví dụ
- Sách phổ thông : là loại sách cung cấp kiến
thức cho mọi người, chẳng hạn những cuốn
sách dành cho học sinh bậc trung học và năm
đầu đại học
- Sách chuyên môn: là loại sách dành cho
những những chuyên sâu vào lĩnh vực nào
đó
? Nếu được chọn sách chuyên môn, em yêu
thích và chọn sách chuyên môn nào
GV định hướng: cách chọn nên hướng vào 2
loại:
+ loại phổ thông: chọn lấy 50 cuốn để đọc
trong thời gian phổ thông và đại học là đủ
+ loại chuyên môn: đọc suốt đời
- Cần đọc những cuốn sách thuộc lĩnh vực chuyên môn
- Nên đọc thêm những cuốn sách thường thức hoặc gần gũi với chuyên môn
* Phương pháp đọc sách:
- Không nên đọc lướt qua mà phải vừa đọc, vừa suy ngẫm
- Không nên đọc tràn lan, tùy hứng mà cần đọc có hệ thống, có
kế hoạch
=> Vừa học tập tri thức, vừa rèn luyện tính cách, học làm người
* Nghệ thuật:
- Bố cục chặt chẽ, hợp lí
- Cách dẫn dắt tự nhiên, xác đáng
- Lựa chọn ngôn ngữ giàu hình ảnh, cách ví von cụ thể, sinh động
Trang 7? Khi đã chọn cho mình những cuốn sách cần
thiết rồi, cần phải đọc như thế nào cho đúng
? Cái hại của việc đọc sách hời hợt được tác
giả phản ánh ra sao
? Theo em, đọc sách có phải chỉ để trau dồi tri
thức hay không
- GV lấy ví dụ minh họa
? Bố cục bài viết, cách trình bày có gì đáng
chú ý Sức thuyết phục của văn bản đối với
người đọc ở chỗ nào
+ Nội dung và cách trình bày các luận điểm
vừa đạt lí vừa thấu tình
+ Bố cục chặt chẽ, hợp lí
+ Cách viết giàu hình ảnh
HĐ4: Hướng dẫn HS khái quát bài học
? Bài viết cung cấp cho người đọc những nội
dung gì
Tầm quan trọng, ý nghĩa của việc đọc sách
cách lựa chọn sách, đọc sách có hiệu quả
- Khái quát và gọi HS đọc ghi nhớ
III Tổng kết:
4 Hướng dẫn tự học
- Học bài, làm bài tập phần Luyện tập
- Lập lại hệ thống toàn bài
Trang 8- Soạn bài Khởi ngữ:
+ Đọc kỹ các ví dụ SGK và trả lời câu hỏi
+ Làm một số bài tập trong SGK (phần Luyện tập)
***************************************************************