Kiến thức: - Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách qua bài nghị luận sâu sắc, giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm.. Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống lu
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN LỚP 9 Tiết 91 Văn bản: BÀN VỀ ĐỌC SÁCH
( theo Chu Quang Tiềm)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Mức độ cần đạt :
Hiểu, cảm nhận được nghệ thuật lập luận, giá trị nội dung và ý nghĩa thực tiển của văn bản
1 Kiến thức:
- Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách
qua bài nghị luận sâu sắc, giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm
- Phương pháp đọc sách cho có hiệu quả
2 Kỹ năng:
- Biết cách đọc , hiểu một văn bản dịch Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ ràng trong một văn bản nghị luận
- Rèn luyện thêm cách viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội bài nghị luận
sâu sắc, sinh động, giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm
3 Thái độ :
Có ý thức chọn sách và đọc sách đạt hiệu quả cao
B CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo chuẩn kiến thức
- HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài học
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1-Ổn định tổ chức và Kiểm tra bài cũ(5’)
GV kiểm tra sách giáo khoa,việc chuẩn bị bài của HS ở nhà
Trang 22 – Giới thiệu bài mới(1’)
Cuộc sống ngày càng phát triển, nên việc đọc sách càng chiếm vị trí quan trọng Yêu cầu đọc sách để tích luỹ tri thức của mỗi con người.Vì vậy, văn bản giúp ta bàn về lợi ích của việc đọc sách
3: Bài mới(35’)
:
Học sinh đọc chú thích tác giả
? Nêu những nét chính về tác giả Chu
Quang Tiềm?
-4 HS trả lời khái quát GV bổ
sung
? Hiểu gì về xuất xứ văn bản “Bàn về
đọc sách”?
Giáo viên nhấn mạnh vai trò của văn
bản Lời bàn tâm huyết truyền cho thế
hệ sau
Giáo viên hướng dẫn đọc – Học sinh
đọc một vài đoạn GV kiểm tra việc
nắm từ ngữ khó của HS
I GIỚI THIỆU CHUNG VĂN BẢN
1 Tác giả Chu Quang Tiềm:
- Chu Quang Tiềm (1897 – 1986): nhà
mĩ học, lí luận văn học nổi tiếng Trung Quốc
2 Tác phẩm:
a Nguồn gốc, xuất xứ:
- “Bàn về đọc sách” trích “Danh nhân
Trung Quốc bàn về niềm vui nỗi buồn của việc đọc sách” xuất bản 1995
? Xác định thể loại của văn bản? Dựa
vào những yếu tố nào để xác định?
-4 HS xác định và lí giải
II- ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1 Thể loại :
- Văn bản nghị luận (lập luận giả thiết
1 vấn đề xã hội):
2- Vấn đề : Tầm quan trọng của việc
Trang 3? Xác định bố cục của văn bản?
? Dựa vào bố cục của văn bản hãy tóm
tắt các luận điểm của tác giả khi triển
khai vấn đề nghị luận ấy ?
- HS xác định bố cục và tóm tắt các
luận điểm
NhiÖm vô 3:
Học sinh đọc phần đầu
? Qua lời bàn của Chu Quang Tiềm,
em thấy sách có tầm quan trọng như
thế nào? Tìm câu chứa luận điểm mang
tính khái quát ? ( câu đầu đoạn)
? Tác giả đã đưa ra những luận cứ nào
để làm rõ ý nghĩa đó ? tìm lí lẽ ?
-HS liệt kê
? Phương thức lập luận nào được tác
giả sử dụng ở đây ?Nhận xét cách lập
luận ?
( Nêu LĐ-> p/tích-> Tổng hợp lại)
? Từ đó em thấy mối quan hệ giữa đọc
sách và học vấn ra sao ?
đọc sách và phương pháp đọc sách như thế nào để có hiệu quả
3- Bố cục : 3 phần
- Luận điểm 1(2 đoạn văn đầu): Khẳng
định tầm quan trọng và sự cần thiết của việc đọc sách
- Luận điểm 2 (đoạn văn thứ 3): Các
khó khăn, nguy hại dễ gặp của việc đọc sách trong tình hình hiện nay
- Luận điểm 3 (3 đoạn văn cuối ): Bàn
về phương pháp đọc sách
III- Phân tích:
4.1-Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách
a- Đọc sách là con đường quan trọng của học vấn
+ Sách ghi chép, cô đúc và lưu truyền mọi tri thức, mọi thành tựu mà loài người tìm tòi, tích luỹ được
+ Những sách có giá trị cột mốc trên con đường phát triển của nhân loại + Sách là kho tàng kinh nghiệm của con người nung nấu, thu lượm suốt mấy nghìn năm
b- Đọc sách là trả món nợ đối với thành quả nhân loại
- Đọc sách là con đường tích luỹ nâng
Trang 4-4 HS xác định.
? Để nâng cao học vấn thì việc đọc
sách có ý nghĩa gì ? Quan hệ giữa 2 ý
đó như thế nào ? ( Nhân qủa)
? Chứng minh rằng lập lựân của tác giả
là logic làm sáng tỏ luận điểm ?
-Học vấn không chỉ là mà là
-Sách là Nếu thì
? Trong thời đại hiện nay , để trau dồi
học vấn , ngoài con đường đọc sách
còn có những con đường nào khác ?
-4 Học sinh tự bộc lộ
GV chốt:
_ Trách nhiệm của người đọc đối với
di sản văn hóa nhân loại
-Muốn tiến lên con đường học vấn,
không thể không đọc sách
cao kiến thức
- Đọc sách là để chuẩn bị hành trang,
thực lực về mọi mặt để con người có thể tiếp tục tiến xa trên con đường học tập, phát hiện thế giới
- Đọc sách là kế thừa những thành tựu
đã qua
4 - Cũng cố: (3)
Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách
5 Dặn dò (1’ )
- Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà
- Nắm vững toàn bộ kiến thức tiết học
- Tiếp tục tìm hiểu thực trạng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách
Trang 5
Ngày soạn: /2012
Tiết:92 Văn bản: BÀN VỀ ĐỌC SÁCH (tt)
( theo Chu Quang Tiềm)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Mức độ cần đạt :
Hiểu, cảm nhận được nghệ thuật lập luận, giá trị nội dung và ý nghĩa thực tiển của văn bản
1 Kiến thức:
- Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách
qua bài nghị luận sâu sắc, giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm
- Phương pháp đọc sách cho có hiệu quả
2 Kỹ năng:
- Biết cách đọc , hiểu một văn bản dịch Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống luận điểm rõ ràng trong một văn bản nghị luận
- Rèn luyện thêm cách viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội bài nghị luận
sâu sắc, sinh động, giàu tính thuyết phục của Chu Quang Tiềm
3 Thái độ :
Có ý thức chọn sách và đọc sách đạt hiệu quả cao
B CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
- GV: Soạn bài và đọc tài liệu tham khảo;
- HS: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà; tham khảo tài liệu có liên quan đến bài học
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1-Ổn định tổ chức và Kiểm tra bài cũ(5’)
-Cho biết bố cục 3 phần của văn bản Bàn về đọc sách ?( 5đ) => tiết 91
Trang 6- Nêu những luận cứ về tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách ?(5đ) => tiết 91
2-Tổ chức dạy học bài mới
*Chuyển ý : Nhưng tác giả không tuyệt đối hoá, thần thánh hoá việc đọc sách Ông chỉ ra những khó khăn trong việc đọc sách và phương pháp đọc sách như thế nào ?
*Học sinh đọc phần 2
? Xác định câu văn mang luận điểm
trong đoạn văn ? Và tên luận điểm
chính đó là gì?
?Theo em đọc sách có dễ không?vì
sao?
? Muốn tích luỹ học vấn, đọc sách có
hiệu quả, tại sao trước tiên cần biết lựa
chọn sách mà đọc ?
- HS lí giải, phân tích được 2 luận cứ
? Đoạn văn trên tác giả đã sử dụng
phương pháp lập luận nào? ý nghĩa của
nó?
- HS chỉ và phân tích
4.2 Thực trạng của việc đọc sách
hiện nay
a-Sách nhiều khiến người ta không
chuyên sâu.(dễ sa vào lối “ăn tuơi nuốt sống”,không kịp tiêu hóa)
b-Sách nhiều dễ khiến người đọc lạc
hướng.( khó lựa chọn, lãng phí thời gian , sức lực)
- Lập luận theo cách diễn dịch: nêu luận điểm bằng câu khái quát rồi dùng
lí lẽ để phân tích (luận cứ) Sử dụng các hình ảnh so sánh cụ thể, dễ hiểu góp phần thuyết phục cho luận cứ nêu ra
4.3 Phương pháp đọc sách :
Trang 7*HS đọc phần 3
?Theo tác giả , điều quan trọng nhất
trong phương pháp đọc sách là gì ?
Vì sao?
? Để bàn về PP đọc sách, tác giả đưa ra
mấy luận điểm phụ ? (3)
? LĐiểm phụ thứ nhất ? Tìm luận cứ ?
?Cách lập luận ? ( Tổng –phân- hợp)
? Cách phân tích ? ( Nêu giả thiết, so
sánh, dẫn chứng thực tế và thơ văn,
dùng lí lẽ giải thích việc đọc )
? Tại sao đọc nhiều không thể coi là
vinh dự?
?LĐiểm phụ thứ hai là gì ? tìm luận
cứ?
? Cách lập luận ? ( Tổng –phân-hợp)
? Cách phân tích ? (Dẫn chứng số
liệu)
? L Điểm phụ thứ ba là gì ?
GV bình: Tác giả đã khẳng định " Trên
đời không có học vấn nào là cô lập ,
tách rời học vấn khác" Vì thế " Không
biết rộng thì không thể chuyên, không
thông thái thì không thể nắm gọn" -
a-Phải chọn cho tinh , đọc kĩ những quyển nào thực sự có giá trị cho mình
Vì đọc sách ngoài việc học tập tri thức còn là chuyện rèn luyện tính cách, chuyện làm người
b-Phải biết lựa chọn sách kiến thức phổ thông và sách chuyên môn để có cách đọc cho phù hợp Vì thiếu sự lựa
chọn thì không thu lợi ích thật sự
c-Phải chú ý đến mối quan hệ hữu cơ giữa kiến thức phổ thông và chuyên sâu.Vì trên đời không có học vấn nào
là cô lập, tách rời các học vấn khác Không biết rộng thì không thể biết sâu, không thông thái thì không nắm gọn
- Cách lập luận của từng luận cứ:
+ Sử dụng các hình ảnh so sánh thành
ngữ (cưỡi ngựa qua chợ, trọc phú khoe của, chuột chui vào rừng sâu ) về đọc
sách rất cụ thể, sinh động
+ Sử dụng các số liệu để hạn định cách chọn sách tạo nên cách khuyên răn thiết thực
Trang 8lớn ? Tác giả phân tích đọc sâu và đọc
rộng phải như thế nào ? và đánh giá
ntn về mối quan hệ ấy ?
- HS nhận xét
? Luận điểm này được tác giả triển
khai bằng phép lập luận nào? ( quy
nạp)
+ Sử dụng lí lẽ thấu tình , đạt lí (Nêu vấn đề rồi phân tích và tổng hợp)
? Bài viết này có tính thuyết phục cao
Theo em điều ấy được tạo nên từ
những yếu tố cơ bản nào?
Học sinh thảo luận, tóm tắt lại:
-Bố cục :
-Cách lập luận, phân tích:
- Cách viết :
? Nội dung của văn bản đã xác lập cho
người đọc những tư tưởng, quan điểm
nào ?
GV bổ sung Học sinh đọc ghi nhớ
GV cho HS làm việc theo nhóm: Qua
văn bản " Bàn về đọc sách " em thu
hoạch thấm thía nhất ở điểm nào? Vì
sao?
Đại diện nhóm trả lời GV khuyến
khích những suy nghĩ có tính thiết thực
gắn với từng ca nhân
III TỔNG KẾT – LUYỆN TẬP 1-Nội dung :
Đọc sách là con đường quan trọng để tích lũy nâng cao học vấn Cần phải biết lựa chọc sách để đọc và có phương pháp đọc sách để có hiệu qủa cao.ù- N
2-Nghệ thuật
+ Trình bày ý kiến xác đáng, lí lẽ thấu tình đạt lí
+ Bố cục chặt chẽ hợp lí, ý kiến dẫn dắt
tự nhiên
+ Cách viết giàu hình ảnh, dùng cách
ví von , cụ thể
3-Luyện tập :
Phát biểu điều mà em thấm thía sau khi học bài Bàn về đọc sách
4- Cũng cố :
Trang 9Phương pháp đọc sách, nghệ thuật của văn
bảặn-5-Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà
- Nắm vững toàn bộ kiến thức bài học; đọc thuộc ghi nhớ
- BTVN: Làm hoàn chỉnh bài tập vào vở BT: Viết thành một đoạn văn ngắn
- Chuẩn bị: Khởi ngữ.