Khi giao tiếp, bao giờ người ta cũng sử dụng nhiều kiểu câu, trong đó có câu nghi vấn?. Khi giao tiếp, bao giờ người ta cũng sử dụng nhiều kiểu câu, trong đó có câu nghi vấn.c. - Hình th
Trang 1Tiết 79 TV CÂU NGHI VẤN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Hiểu rõ câu nghi vấn không chỉ dùng để hỏi mà còn dùng để thể hiện các ý kiến cầu khiến, khẳng định, phủ định, đe doạ, bộc lộ cảm xúc
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Đặc điểm hình thức của câu nghi vấn
- Chức năng chính của câu nghi vấn
2 Kĩ năng:
- Nhận biết và hiểu được tác dụng của câu nghi vấn trong văn bản cụ thể
- Phân biệt câu nghi vấn với một số kiểu câu dễ lẫn
3 Các KNS cơ bản được giáo dục:
- Ra quyết định: nhận ra và biết sử dụng câu nghi vấn theo mục đích giao tiếp
cụ thể
- Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách sử dụng câu nghi vấn
III CHUẨN BỊ:
Trang 21 Giáo viên: - Xem sgk, sgv, sbt, thiết kế bài giảng.
- Soạn giáo án
2 Học sinh:- Trả lời câu hỏi Tìm hiểu bài.
- Tìm thêm các ví dụ minh hoạ
IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra vở học sinh
3 Bài mới:
HS đọc đoạn trích, sgk
(H) Trong đoạn trích trên, câu nào là câu nghi
vấn?
a Sáng nay người ta đấm u có đau lắm không?
b Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn
khoai?
c Hay là u thương chúng con đói quá?
(H) Tại sao em biết đó là các câu nghi vấn?
I Đặc điểm hình thức và chức năng chính:
1 VÝ dô:
a Sáng nay người ta đấm u có đau lắm không?
b Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn khoai?
c Hay là u thương chúng con đói quá?
Trang 3- Có dấu chấm hỏi ở cuối câu.
- Trong câu có từ nghi vấn:
a Có … không
b Thế làm sao
c Hay là
(H) Ngoài các từ nghi vấn trên, hãy tìm các từ
nghi vấn khác?
- Suy nghĩ, trả lời và đặt câu hỏi tương ứng cho
từng từ
- Dùng để hỏi, nêu thắc mắc và cần phải được trả
lời
(H) Các câu nghi vấn trong đoạn trích trên dùng
để làm gì?
- Các câu nghi vấn giữ vai trò quan trọng trong
giao tiếp Khi giao tiếp, bao giờ người ta cũng sử
dụng nhiều kiểu câu, trong đó có câu nghi vấn
(H) Hãy nêu vai trò của các câu nghi vấn trong
giao tiếp!
- Có dấu chấm hỏi ở cuối câu
- Trong câu có từ nghi vấn:
a Có … không
b Thế làm sao
c Hay là
- Các câu nghi vấn giữ vai trò quan trọng trong giao tiếp Khi giao tiếp, bao giờ người ta cũng
sử dụng nhiều kiểu câu, trong đó
có câu nghi vấn
Trang 4HS đọc ghi nhớ, sgk/11
GV: Gọi hs đọc yêu cầu của bài tập 1
(H) Xác định câu nghi vấn trong đoạn trích sau?
Những đặc điểm hình thức nào cho biết đó là câu
nghi vấn?
a Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không?
b Tại sao con người lại phải khiêm tốn như thế?
c Văn là gì? Chương là gì?
d - Chú mình muốn cùng tớ đùa vui không?
- Đùa trò gì?
- Hừ…hừ…cái gì thế?
- Chị Cốc béo xù đứng trước cửa nhà tao ấy hả?
GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập 2:
(H) Căn cứ vào đâu để xác định những câu trên
là câu nghi vấn?
2 Ghi nhí: SGK ( T11)
II Luyện tập Bài 1: Các câu nghi vấn:
a Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không?
b Tại sao con người lại phải khiêm tốn như thế?
c Văn là gì? Chương là gì?
d - Chú mình muốn cùng tớ đùa vui không?
- Đùa trò gì?
- Hừ…hừ…cái gì thế?
- Chị Cốc béo xù đứng trước cửa nhà tao ấy hả?
Bài 2:
- Căn cứ vào sự có mặt của từ
hay nên ta biết được đó là những
câu nghi vấn
Trang 5- Căn cứ vào sự có mặt của từ hay nên ta biết
được đó là những câu nghi vấn
(H) Trong các câu đó có thể thay từ hay bằng từ
hoặc được không? vì sao?
- Không thay từ hay bằng từ hoặc được vì nó dễ
lẫn với câu ghép mà các vế câu có quan hệ lựa
chọn
GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập 3
(H) Có thể đặt dấu chấm hỏi ở cuối những câu
sau được không?vì sao?
Không thể đặt dấu chấm hỏi sau các câu vì cả 4
câu đều không phải là câu nghi vấn
GV: Gọi hs đọc yêu cầu của bài tập 4
(H) Phân biệt hình thức và ý nghĩa của hai câu
sau?
a Anh có khoẻ không?
- Hình thức: câu nghi vấn sử dụng cặp từ có…
không
- Ý nghĩa: hỏi thăm sức khoẻ vào thời điểm hiện
tại, không biết tình trạng sức khoẻ của người
được hỏi trước đó như thế nào
b Anh đã khoẻ chưa?
- Không thay từ hay bằng từ
hoặc được vì nó dễ lẫn với câu
ghép mà các vế câu có quan hệ lựa chọn
Bài 3:Không thể đặt dấu chấm
hỏi sau các câu vì cả 4 câu đều không phải là câu nghi vấn
Bài 4:
a Anh có khoẻ không?
- Hình thức: câu nghi vấn sử
dụng cặp từ có…không
- Ý nghĩa: hỏi thăm sức khoẻ vào thời điểm hiện tại, không biết tình trạng sức khoẻ của người được hỏi trước đó như thế nào
Trang 6- Hình thức: câu nghi vấn sử dụng cặp từ đã…
chưa.
- Ý nghĩa: hỏi thăm sức khoẻ vào thời điểm hiện
tại nhưng biết tình trạng sức khoẻ của người
đươc hỏi trước đó không tốt
GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập 5
(H) Hãy cho biết sự khác nhau về hình thức và ý
nghĩa của hai câu sau?
a Bao giờ anh đi Hà Nội?
Bao giờ đứng ở đầu câu: hỏi về thời điểm sẽ
thực hiện hành động đi
b Anh đi Hà Nội bao giờ?
Bao giờ đứng ở cuối câu: hỏi về thời gian đã
diễn ra hành động đi
GV: Gọi học sinh đọc yêu cầu của bài tập 6
(H) Cho biết hai câu nghi vấn sau đúng hay sai?
vì sao?
a Chiếc xe này bao nhiêu ki-lô-gam mà nặng
thế?
Câu nghi vấn này đúng và người hỏi đã tiếp xúc
với sự vật, hỏi để biết trọng lượng chĩnh xác của
sự vật đó
b Anh đã khoẻ chưa?
- Hình thức: câu nghi vấn sử
dụng cặp từ đã… chưa.
- Ý nghĩa: hỏi thăm sức khoẻ vào thời điểm hiện tại nhưng biết tình trạng sức khoẻ của người đươc hỏi trước đó không tốt
Bài 5:
a Bao giờ anh đi Hà Nội?
Bao giờ đứng ở đầu câu: hỏi
về thời điểm sẽ thực hiện hành động đi
b Anh đi Hà Nội bao giờ?
Bao giờ đứng ở cuối câu: hỏi
về thời gian đã diễn ra hành động đi
Bài 6:
a Chiếc xe này bao nhiêu ki-lô-gam mà nặng thế?
Câu nghi vấn này đúng và người hỏi đã tiếp xúc với sự vật, hỏi để biết trọng lượng chĩnh xác của
Trang 7b Chiếc xe này giá bao nhiêu mà rẻ thế?
Câu nghi vấn này sai vì người hỏi chưa biết giá
chính xác của chiếc xe thì sẽ không phân biệt
được mắc hay rẻ được
sự vật đó
b Chiếc xe này giá bao nhiêu
mà rẻ thế?
Câu nghi vấn này sai vì người hỏi chưa biết giá chính xác của chiếc xe thì sẽ không phân biệt được mắc hay rẻ được
4 Củng cố, dặn dò:
a Củng cố:
- Gọi HS đọc lại các ghi nhớ
- Lưu ý lại cho HS nắm bắt kĩ hơn nội dung của bài tập 4 và 6
b Dặn dò:
- Học bài, làm bài tập sgk, sbt
- Chuẩn bị bài: Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh.