Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: - Cảm nhận được tình yêu cuộc sống, niềm khát khao tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đang bị giam cầm trong tù ngục được thể hiện bằn
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 8 TUẦN 19 - TIẾT 78: VĂN BẢN: KHI CON TU HÚ
Tố Hữu
-I Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- Cảm nhận được tình yêu cuộc sống, niềm khát khao tự do cháy bỏng của người
chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đang bị giam cầm trong tù ngục được thể hiện bằng những
hình ảnh gợi cảm, bay bổng với thể thơ lục bát giản dị mà tha thiết
- Rèn kĩ năng đọc sáng tạo thơ lục bát, phân tích những hình ảnh lãng mạn bay
bổng trong bài thơ, sức mạnh nghệ thuật của những câu hỏi tu từ
II Chuẩn bị
- Giáo viên: Soạn bài
- Học sinh: Soạn bài
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng bài thơ “Quê hương” và cho biết qua bài thơ tác giả
bộc lộ tình cảm gì? Phân tích những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ
2 Bài mới
Giới thiệu vài nét về tác giả?
Sinh ra trong một gia đình nhà nho
4/1939, ông bị TDP bắt giam vào nhà lao
Thừa Phủ, sau đó chuyển sang nhà tù Lao
Bảo(Quảng Trị) và nhiều nhà tù ởTây
Nguyên
I Giới thiệu chung
1 Tác giả- Tác phẩm
* Tác giả(1920- 2002)
- Tên khai sinh: Nguyễn Kim Thành
- Quê: Huyện Quảng Điền, tình Thừa Thiên Huế
- Ông được giác ngộ lí tưởng CM và gia nhập Đảng cộng Đông Dương, năm
Trang 2Tháng 3/1942, Tố Hữu vượt ngục bắt liên
lạc với Đảng và đã tham gia lãnh đạo
Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 ở
Huế
Sau CMTháng Tám, TH đảm nhiệm nhiều
chức vụ quan trọng trong Đảng và chính
quyền(từng là uỷ viên Bộ chính trị, Bí thư
Ban chấp hành trung ương Đảng, Phó chủ
tịch Hội đồng bộ trưởng), đồng thời ông
vẫn sáng tác thơ
- Con đường thơ của ông gần như bắt đầu
cùng với con đường CM Thơ TH tiêu
biểu cho thơ trữ tình chính trị Thơ ông có
một giọng điệu riêng: ngọt ngào, tâm tình,
tha thiết, mang tính DT cao vì chủ yếu sử
dụng thể thơ lục bát
Giới thiệu về xuất xứ của tác phẩm?
GV:
- Bầy: đàn
- Lúa chiêm: loại lúa cấy vào tháng 11,12
gặt vào tháng 4,5
- Rây: chuyển, ngả màu
Xác định bố cục của bài thơ?
1938(18 tuổi)
- Ông là nhà thơ lớn, tiêu biểu của nền văn học CMVN suốt hơn nửa thế kỉ XX
* Tác phẩm
- Sáng tác 7/1939, khi TH bị bắt giam tại nhà lao Thừa Phủ
- Thể thơ: Lục bát
2 Chú thích
3 Bố cục
Trang 3- 6 câu đầu giọng vui, náo nức
- 4 câu sau: giọng bực bội, nhấn mạnh các
ĐT, các từ cảm thán: hè ôi, chết uất thôi,
làm sao
Tiếng chim tu hú có tác động ntn đến
người tù?
Tiếng chim tu hú đã thức dậy trong tâm
tưởng người chiến sĩ CM một khung
cảnh mùa hè ntn?
Theo em đó là một mùa hè ntn?
Nhà thơ tả cảnh mùa hè khi đang ở giữa
bốn bức tường xà lim kín mít, không hề
trông thấy gì ở bên ngoài, tiếng chim tu
hú đã thức dậy và mở ra tất cả, bắt nhịp
cho tất cả
Qua đây em có nhận xét gì về sức cảm
nhận của tác giả?
Một mùa hè tươi đẹp đang gọi mời nhà
thơ trong tiếng tu hú kêu
Bởi vậy ở trong tù lúc này diễn biến tâm
trạng của nhà thơ ra sao?
Nhận xét về cách dùng từ trong đoạn
thơ này?
Tiếng chim tu hú càng làm tăng tâm trạng
- 6 câu đầu: Bức tranh mùa hè trong tâm tưởng người tù
- 4 câu sau: tâm trạng người tù
II.Tìm hiểu văn bản
1 Đọc
2 Tìm hiểu văn bản
a Bức tranh mùa hè trong tâm tuởng người tù cách mạng
- Lúa chiêm đương chín, trái cây đượm ngọt
- Vườn dậy tiếng ve ngân
- Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào
- Bầu trời cao rộng với cánh diều chao lượn
-> Trong cảm nhận của người tù đó là một mùa hè rộn rã âm thanh, rực rỡ sắc màu, ngọt ngào hương vị, bầu trời khoáng đạt
tự do
-> Nhà thơ có một sức cảm nhận mãnh liệt, tinh tế, một tâm hồn trẻ trung, yêu đời
và khao khát tự do cháy bỏng
b Tâm trạng của người tù cách mạng
Trang 4ngột ngạt cao độ và niềm khao khát tự do
Trước đó trong bài “Tâm tư trong tù”,
viết trong những ngày mới bị giam, TH
viết:
Cô đơn thay là cảnh thân tù!
Tai mở rôngj mà lòng sôi rạo rực
Tôi lắng nghe tiếng đời lăn náo nức
ở ngoài kia vui sướng biết ao nhiêu!”
Bài thơ thể hiện nội dung gì, bằng
BPNT nào?
Khi tươi sáng khoáng đạt, khi dằn vặt, u
uất
Tập dọc diễn cảm bài thơ
- Hai đoạn, hai cảnh khác nhau mà vẫn
thống nhất trong sự phát triển lôgic
- Viết một đoạn văn tả cảnh mùa hè nơi
em ở
- Muốn đạp tan phòng, hè ôi!
- Ngột làm sao, chết uất thôi -> dùng các từ ngữ mạnh, các từ cảm thán diễn tả trực tiếp cảm giác ngột ngạt cao
độ, niềm khao khát tự do cháy bỏng
* ý nghĩa nhan đề bài thơ
Tiếng chim tu hú là tiếng gọi tha thiết của
tự do, của sự sống đầy quyến rũ với người
tù cách mạng trẻ tuổi
III Tổng kết và luyện tập
1 Tổng kết
* Nội dung
- Bài thơ thể hiện sâu sắc lòng yêu cuộc sống và niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sĩ CM trong cảnh tù đày
* Nghệ thuật
- Sử dụng thể thơ lục bát giản dị, mềm mại linh hoạt
- Giọng thơ tự nhiên
- Cảm xúc nhất quán
Trang 52 Luyện tập
IV Củng cố và hướng dẫn về nhà
1 Củng cố:
- Nắm được những nét đặc sắc về nội dung- NT của bài thơ:
Cảm nhận được tình yêu cuộc sống và niềm khao khát tự do của tác giả
2 Huớng dẫn về nhà:
- Học thuộc phần tổng kết
- Học thuộc lòng bài thơ
- Chuẩn bị bài: Câu nghi vấn(tiếp)