Kiến thức: Giúp học sinh cảm nhận được: - Lòng yêu cuộc sống, niềm khát khao tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi đang bị giam cầm được thể hiện bằng hình ảnh gợi cả
Trang 1TiÕt 78 - V ă n b ả n:
KHI CON TU HÚ
-Tố
Hữu-1 Mục tiêu:
a Kiến thức: Giúp học sinh cảm nhận được:
- Lòng yêu cuộc sống, niềm khát khao tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách
mạng trẻ tuổi đang bị giam cầm được thể hiện bằng hình ảnh gợi cảm
- Nghệ thuật khắc họa hình ảnh
b Kỹ năng:
- Cảm thụ thơ lục bát
- Nhận ra và phân tích được sự nhất quán về cảm xúc giữa hai phần của bài thơ
- Rèn KN tự nhận thức, KN tư duy sáng tạo…
c Thái độ: Yêu thích tự do, lòng say mê vẻ đẹp thiên nhiên và kính trọng các chiến sĩ
cách mạng
2 Chuẩn bị:
- Gv: Giáo án , thông tin về một số tập thơ của Tố Hữu.
- Hs: Đọc và tìm hiểu kỹ bài thơ.
3 Các hoạt động dạy và học: (5p)
a Kiểm tra: Đọc thuộc bài thơ “Quê hương” Tác giả? Nghệ thuật nội dung chính.
b Bài mới: Giới thiệu bài
Nhà thơ Tố Hữu đang say mê lí tưởng, yêu đời và hoạt động cách mạng
với niềm vui phơi phới thì bị bắt giam trong nhà lao Thừa phủ Tố Hữu đã viết:
Trang 2“Cô đơn thay là cảnh thân tù – Tai mở rộng và lòng nghe rạo rực – Tôi lắng nghe tiếng đời lăn náo nức – ở ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu!” (“Tâm tư trong tù”) Bài thơ “Khi con tu hú” cũng viết trong giai đoạn này (1939)
HĐ1: Giới thiệu tác giả - tác phẩm (5p)
Gọi học sinh đọc chỳ thớch * SGK
? Trỡnh bày những nột cơ bản về
nhà thơ Tố Hữu?
? Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ?
GV bổ sung: Diễn giảng mở
rộng: Con đường thơ của Tố Hữu
hầu như bắt đầu cùng với con
đường cách mạng Thơ của ông
đã đem lại sức mạnh tinh thần cho
thế hệ trẻ
“ồ, vui quá! Rộn ràng trên vạn
nẻo.
Bốn phương trời và sau dấu
muôn chân.
Cũng như tôi tất cả tuổi đang
xuân.
Chen gió nhẹ trong gió đầy ánh
sáng”.
1 học sinh đọc
Suy nghĩ Trả lời
Suy nghĩ Trả lời
I Giới thiệu tác giả - tác phẩm.
( SGK)
Trang 3(“Hy vọng”)
HĐ 2 Đọc hiểu văn bản (10p)
Gv hướng dẫn học sinh giọng
đọc :có sự thay đổi 6 câu thơ đầu
giọng vui,náo nức, phấn chấn 4
câu sau đọc với giọng bực bội
GV đọc mẫu
Gọi học sinh đọc
Yêu cầu học sinh giải thích chú
thích 1,3,4
? Bài thơ được sáng tác theo thể
loại thơ nào?
? Dựa vào nội dung hãy chia bố
cục của bài thơ?
nghe
2 học sinh đọc tiếp đến hết bài thơ
học sinh giải thích
Suy nghĩ Trả lời
Suy nghĩ
II Đọc – hiểu văn bản.
1 Đọc.
2.Tìm hiểu chú thích.
3 Thể loại: Thơ lục bát
4 Bố cục:
+ 6 câu đầu: Cảnh đất trời vào hè trong tâm tưởng người
tu cách mạng
Trang 4Trả lời + 4 câu cuối: Tâm trạng
người tù cách mạng
HĐ3: Tìm hiểu chi tiết (15p)
? Vì sao tiếng chim tu hú tác
động mạnh mẽ đến tâm hồn nhà
thơ như vậy?
? Qua 6 câu thơ đầu, em thấy
mùa hè như thế nào? (âm thanh,
màu sắc, hình ảnh…)
? Câu thơ nào miêu tả cảnh mùa
hè?
? Cảnh sắc mùa hè có phải là
cảnh nhìn trực tiếp không? Câu
thơ nào thể hiện điều đó? (Ta
nghe hè dậy…)
Suy nghĩ Trả lời
Suy nghĩ Trả lời
III.Tìm hiểu chi tiết.
1 Cảnh đất trời vào hè trong hồn người tù cách mạng: (6 câu đầu)
Tiếng chim tu hú là tín hiệu của mùa hè rực rỡ, sự sống tưng bừng, trời cao lồng lộng,
tự do Tiếng chim đã tác động mạnh mẽ đến tâm hồn người tù
Sáu câu thơ lục bát mở ra một thế giới rộn ràng tràn trề nhựa sống (nhiều hình ảnh tiêu biểu của mùa hè được đưa vào bài thơ) Tiếng chim
tu hú đã mở ra tất cả, bắt nhịp tất cả: mùa hè rộn ràng âm thanh, rực rỡ màu sắc, ngọt ngào hương vị, bầu trời khoáng đạt, tự do… trong cảm nhận của người tù
2 Tâm trạng của người tù cách mạng: (4 câu thơ cuối)
Đoạn thơ với cách ngắt nhịp bất thường, cách dùng những
từ ngữ mạnh, từ ngữ cảm
Trang 5? Phân tích tâm trạng của người tù
cách mạng trong phòng giam
? Hãy so sánh 2 câu thơ miêu tả
tiếng chim tu hú ở đầu và cuối bài
thơ (“gọi bầy” khác với “kêu”)
Suy nghĩ Trả lời Suy nghĩ Trả lời
Suy nghĩ Trả lời
Suy nghĩ
thán, tất cả như truyền đến đọc giả cái cảm giác ngột ngạt cao độ, niềm khao khát cháy bỏng muốn thoát ra khỏi cảnh ngục tù, trở về với cuộc sống bên ngoài
-> ở câu thơ đầu tiếng chim
tu hú gọi bầy gợi nên cảnh tượng trời đất vào hè bao la rộng mở, câu kết tiếng chim kêu làm người tù thấy bực bội, uất ức, đau khổ ở cả hai câu tiếng chim tu hú là tiếng gọi tha thiết của tự do
-> từ tiếng gọi bầy trở thành tiếng kêu, tiếng chim tu hú như khoan vào lòng người những cảm giác ngột ngạt, tù túng Niềm khao khát càng lúc càng dâng cao như tiếng đòi tự do mãnh liệt
Trang 6Trả lời
H®4 :Tæng kÕt (5p)
? Nêu những nét đặc sắc về nghệ
thuật của bài thơ?
Gọi học sinh đọc ghi nhớ
Suy nghÜ Tr¶ lêi
IV Tổng kết.
Thể thơ lục bát mềm mại, uyển chuyển linh hoạt Bài thơ liền mạch, giọng điệu tự nhiên khi tươi sáng, khoáng đạt, khi dằn vặt u uất, rất phù hợp với cảm xúc thơ
*) Ghi nhớ : SGK/18
Trang 7c Củng cố: (3p)
?Tâm trạng người tù được thể hiện như thế nào trong bài thơ ?
d Dặn dò: (2p)
- Học bài
- Chuẩn bị bài “Câu nghi Vấn”giờ sau học