Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: - HIểu rõ câu nghi vấn không chỉ dùng để hỏi mà còn có những chức năng khác: biểu cảm, phủ định, khẳng định, đe doạ.... Kiểm tra bài cũ: Cho biết đặc điể
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 8 TUẦN 19 - TIẾT 79: CÂU NGHI VẤN (TIẾP)
I Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- HIểu rõ câu nghi vấn không chỉ dùng để hỏi mà còn có những chức năng khác: biểu cảm, phủ định, khẳng định, đe doạ
- Biết sử dụng câu nghi vấn
II Chuẩn bị
- Giáo viên: Soạn bài
- Học sinh: Soạn bài
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ: Cho biết đặc điểm về hình thức và chức năng của câu nghi vấn? Lấy
VD minh hoạ?
2 Bài mới
HS đọc VD
Xác định câu nghi vấn trong đoạn trích
trên?
Cho biết các câu nghi vấn trên có dùng
để hỏi không hay dùng để làm gì?
III Các chức năng khác
1 Ví dụ
a “Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ”
-> Bộc lộ tình cảm, cảm xúc(sự hoài niệm, tiếc nuối)
b “Mày định nói cho cha mày nghe đấy
à?”
-> đe doạ
c “Có biết không?”, “Lính đâu?”; “Sao
bay dám để cho nó chạy xồng xộc vào đây
Trang 2Nhận xét về dấu kết thúc câu nghi vấn
trong những VD trên?
Ngoài chức năng để hỏi câu nghi vấn
còn những chức năng gì khác? Hình
thức của những câu nghi vấn này có gì
cần lưu ý?
GV hướng dẫn HS làm-> gọi lên bảng
chữa
-> GV nhận xét
như vậy?”; “Không còn phép tắc gì nữa à?”
- > đe doạ
d Cả đoạn trích này là một câu nghi vấn -> khẳng định
e “Con gái tôi vẽ đây ư?”; “Chả lẽ lại
đúng là nó, cái con moè hay lục lọi ấy!”
-> Bộc lô cảm xúc(sự ngạc nhiên)
=> Có những câu nghi vấn không kết thức bằng dấu ? mà kết thức bằng dấu !, dấu chấm lửng, dấu chấm
2 Kết luận(ghi nhớ SGK tr 22)
IV Luyện tập
Bài 1
a “Con người có ăn ư?”
-> Bộc lộ cảm xúc(sự ngạc nhiên)
b Cả khổ thơ là câu nghi vấn(trừ câu
Than ôi!)
-> Bộc lộ cảm xúc(sự nuối tiếc)
c “Sao ta nhẹ nhàng rơi?”
-> Bộc lộ cảm xúc, thái độ cầu khiến
d Ôi, nếu bóng bay?”
-> Phủ định, bộc lộ cảm xúc
Bài 2
* ý 1:
a Sao cụ thế?”; “Tội gì để lại?”;
Trang 3GV gợi ý cho hs sinh cách thay thế để
HS tự làm
GV làm mẫu 1,2 câu để HS làm theo
Yêu cầu HS dựa vào gtình huống giao
tiếp trong thực tế để rút ra nhận xét
“Ăn mãi lo liệu?” -> phủ định
b “Cả đàn làm sao?” -> bộc lộ cảm xúc(sự băn khoăn, ngần ngại)
c Ai dám mẫu tử?” -> Khẳng định
d “Thằng bé việc gì?”; “Sao lại mà khóc?” -> để hỏi
* ý 3: Những câu có thể thay thế bằng những câu không phải câu nghi vấn mà vân có ý nghĩa tương đương là:
a “Cụ không phải lo xa quá thế.”;
“Không nên nhịn đói mà để tiền lại.”; “ăn hết thì lúc chết không có tiền để mà lo liệu.”
b “Không chắc là thằng bé có thể chăn dắt được đàn bò hay không.”
c “Thảo mộc tự nhiên có tình mẫu tử.”
Bài 3
Mẫu:
- Bạn có thể kể cho mình nghe nội dung của bộ phim “Cánh đồng hoang” được không?
- Lão hạc ơi! Sao đời lão khốn cùng đến thế?
Bài 4
- Trong nhiều trường hợp giao tiếp, những câu như vậy dùng để chào Người nghe không nhất thiết phải trả lời mà có thể đáp lại bằng một lời chào khác(có thể cũng là câu nghi vấn)
Trang 4- Người nói và người nghe có QH thân mật
IV Củng cố và hướng dẫn về nhà
1 Củng cố:
- Nắm được những chức năng khác của câu nghi vấn
- Nhận biết và biết đặt câu nghi vấn
2 Huớng dẫn về nhà:
- Học thuộc phần ghi nhớ
- BTVN: 3,4 SGK tr.24