Tuần 1 Tiết 1 Tôi đi học -Thanh Tịnh-A-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp hs: 1.Kiến thức: Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu trường đầu tiên trong đờ
Trang 1Tuần 1 Tiết 1
Tôi đi học -Thanh
Tịnh-A-MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp hs:
1.Kiến thức: Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật
“tôi” ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời; thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi dư vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
2 Rèn kĩ năng đọc hiểu văn bản, phân tích tâm trạng nhân vật “tôi”, cảm nhận
được những kỉ niệm của buổi tựu trường đầu tiên
3.Thái độ : Trân trọng những kỉ niệm đẹp đẽ tuổi ấu thơ lưu giữ sâu sắc trong kí ức
mỗi con người, giáo dục tình yêu trường lớp, yêu kính thầy, mến bạn
B- CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ :
1.Thầy: Sgk, Sgv, bài soạn, thiết kế…
2.Trò: Sgk, vở ghi, soạn bài theo câu hỏi sgk
C- TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Hoạt động 1:Ổn định tổ chức :
Hoạt động 2:Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh:
Kiểm tra sgk, vở ghi, vở bài soạn
Hoạt động3:Tổ chức dạy - học bài mới:
*Giới thiệu bài :
Trong cuộc đời mỗi con người, những kỉ niệm tuổi học trò thường được lưu giữ bền lâu trong trí nhớ , đặc biệt là những kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên:
“Ngày đầu tiên đi học
Mẹ dắt tay đến trường
Em vừa đi vừa khóc
Mẹ dỗ dành yêu thương”
Truyện ngắn “Tôi đi học”đã diễn tả những kỉ niệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơ ấu ấy
Hoạt động của thầy và trò Yêu cầu cần đạt
-Gv yêu cầu hs theo dõi sgk
? Nêu hiểu biết của em về tác giả Thanh
Tịnh?
-Tác phẩm của ông toát lên một tình
cảm êm dịu, trong trẻo, văn nhẹ nhàng
mà thấm sâu mang dư vị vừa man mác ,
buồn thương vừa ngọt ngào quyến luyến
.-Gv nêu yêu cầu đọc : giọng chậm, dịu,
hơi buồn, lắng sâu, chú ý ngữ điệu của
I-Tìm hiểu chung:
1.Tác giả:
-Tên thật: Trần Văn Ninh (1911-1988) -Quê: Huế, từng dạy học, viết báo, sáng tác văn thơ
-Sáng tác mang đậm chất trữ tình
2 Đọc và tìm hiểu chú thích:
-Đọc:
Trang 2từng nhân vật, cố gắng thể hiện chất thơ
trong hình ảnh và nhịp điệu các câu văn
-Gv đọc mẫu một đoạn , gọi 3,4 hs đọc
hết bài
-Gv nhận xét cách đọc
-Hdẫn hs tìm hiểu chú thích sgk
? “Ông đốc” là danh từ riêng hay danh
từ chung?
? Nêu xuất xứ của tác phẩm?
? Văn bản có thể chia làm mấy phần?
Nội dung từng phần?
-Có thể chia làm 5 phần:
P1: từ đầu -> “tưng bừng rộn rã”
P2: tiếp-> “trên ngọn núi”
P3: tiếp-> “trong các lớp”
P4: tiếp-> “chút nào hết”
P5: còn lại
? Truyện có mấy nhân vật, ai là nhân vật
chính?
-Gv yêu cầu hs đọc thầm 4 câu đầu
? Nỗi nhớ buổi tựu trường của tác giả
được khơi nguồn từ thời điểm nào?Vì
sao ? Cảnh vật ntn?
? Tâm trạng của nhân vật “tôi”khi nhớ
lại kỉ niệm cũ ntn? Tâm trạng ấy được
thể hiện qua những chi tiết nào?
? Những cảm giác ấy có mâu thuẫn
nhau không?
-Không mâu thuẫn mà bổ sung nhau, rút
ngắn khoảng cách thời gian giữa quá
khứ và hiện tại khiến cho câu chuyện
xảy ra bao năm rồi mà như mới vừa xảy
ra hôm qua, hôm kia thôi
-Chú thích:2,3,4,5,7 “Ông đốc”: danh từ chung
3.Tác phẩm:
-In trong tập “Quê mẹ”, xuất bản năm 1941
-Bố cục: 2 phần Phần 1: từ đầu -> “tưng bừng rộn rã” : Khơi nguồn nỗi nhớ
.Phần 2: còn lại: Tâm trạng của nhân vật “tôi” trong ngày đầu tiên đi học
II-Phân tích:
-Nhân vật “tôi”
1.Khơi nguồn kỉ niệm :
-Thời điểm: cuối thu (tháng 9) - thời điểm ngày khai trường
-Cảnh thiên nhiên: lá rụng nhiều, mây bành bạc
-Cảnh sinh hoạt: mấy em nhỏ rụt rè cùng
mẹ đến trường -> Sự liên tưởng tương đồng, tự nhiên giữa hiện tại và quá khứ
-Tâm trạng náo nức, mơn man, tưng bừng rộn rã (từ láy)->Cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng, kỉ niệm đẹp khắc sâu vào kí ức không thể quên được
Hoạt động 4:Luyện tập - củng cố:
-Đọc diễn cảm đoạn 1 truyện
Trang 3Hoạt động 5: HDVN :
-Đọc diễn cảm toàn bộ truyện ngắn-Tìm hiểu tâm trạng nhân vật ‘tôi” qua từng thời điểm, thời gian trong ngày đầu tiên tới trường
Trang 4
-Tuần 1 Tiết 2
Tôi đi học -Thanh
Tịnh-A- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Tiếp tục giúp hs:
1.Kiến thức: Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật
“tôi” ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời; thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất
thơ, gợi dư vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
2 Rèn kĩ năng đọc hiểu văn bản, phân tích tâm trạng nhân vật “tôi” 3.Thái độ: Trân trọng những kỉ niệm đẹp đẽ tuổi ấu thơ lưu giữ sâu sắc trong kí ức
mỗi con người
B- CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:
1.Thầy: Sgk, Sgv, bài soạn, thiết kế…
2.Trò: Sgk, vở ghi, soạn bài theo câu hỏi sgk
C- TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Hoạt động1: Ổn định tổ chức:
Hoạt động2: Kiểm tra bài cũ :
? Tâm trạng nhân vật “tôi” khi nhớ lại những kỉ niệm cũ ntn?
-Hs trả lời, nhận xét, gv đánh giá
Hoạt động3:Tổ chức dạy - học bài mới:
*Giới thiệu bài:
Tâm trạng náo nức, mơn man, tưng bừng, rộn rã là những cảm giác trong sáng nảy
nở trong lòng nhân vật “tôi” khi nhớ lại những kỉ niệm đẹp khó quên trong đời khi được mẹ đưa tới trường Vậy từng khoảnh khắc, thời gian ấy in đậm trong nhân vật
ra sao, chúng ta cùng tìm hiểu tiếp truyện
Hoạt động của thầy và trò Yêu cầu cần đạt
? Tâm trạng đó của nhân vật được miêu
tả qua những thời điểm nào trong ngày
đầu tiên đến trường của nhân vật?
? Tâm trạng và cảm giác của nhân vật
khi cùng mẹ đến trường buổi đầu tiên?
(hành động, lời nói nào của nhân vật
khiến em chú ý, vì sao?)
? Nhận xét cách sử dụng từ ngữ của tác
giả?
II-Phân tích: (tiếp)
2.Tâm trạng nhân vật “tôi” trong ngày đầu tiên đi học:
a.Khi cùng mẹ đến trường:
-Cảm thấy trang trọng và đứng đắn , thèm được tự nhiên, nhí nhảnh…
-Cố bặm tay ghì chặt, phải xóc lên… -Những động từ: thèm, bặm, ghì,xệch, chúi, muốn…được sử dụng đúng chỗ-> hình dung được tư thế ngộ nghĩnh, ngây thơ, đáng yêu
->Tâm trạng háo hức, hăm hở, tự nhiên
Trang 5-Yêu cầu hs theo dõi sgk
? Khi đến trường nhân vật “tôi’ nhìn
thấy gì?
? Trước cảnh đó tâm trạng nhân vật ra
sao?
-Gv:chuyển biến tâm trạng phù hợp với
tâm lí trẻ em:hồi hộp
? Vì sao lại có tâm trạng đó?
-Vì trường xinh xắn, oai nghiêm, người
đông, ai cũng vui tươi sáng sủa nhất là
mấy cậu học trò cũng mới như mình
-Yêu cầu hs theo dõi sgk
? Tâm trạng n/v khi nghe ông Đốc gọi
tên … ntn?
? Vì sao n/v bất giác giúi đầu vào lòng
mẹ nức nở khóc khi chuẩn bị rời mẹ vào
lớp?
? Khi bước vào lớp, nhvật thấy gì,có
cảm giác, tâm trạng gì?
? Hình ảnh “một con chim non liệng đến
bên cửa sổ hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ
cánh bay cao” có ý nghĩa gì?
? Có điểm gì thay đổi khi so với ở sân
trường?
? “Tôi đi học” kết thúc truyện có ý
nghĩa gì?
-Mở ra một thế giới mới, hồi nhớ lại kỉ
niệm cuộc đời của nhân vật
? Văn bản đem lại cho em những hiểu
biết gì?
? Nêu chủ đề của văn bản?
của đứa trẻ ngày đầu tiên đến trường
b.Khi đến trường:
-Thấy: cảnh dày đặc người, đặc biệt là các bạn học trò cũ vào lớp
->Tâm trạng : lo sợ vẩn vơ vừa bỡ ngỡ, vừa ước ao thầm vụng…cảm thấy chơ
vơ, vụng về,lúng túng, muốn bước nhanh
mà toàn thân cứ run run, cứ dềnh dàng
c.Khi nghe ông đốc gọi tên và rời tay
mẹ bước vào lớp:
-Tâm trạng: lúng túng lại càng lúng túng hơn…
-Òa khóc khi rời bàn tay mẹ -> Cảm giác nhất thời của đứa bé nông thôn rụt rè khi tiếp xúc với đám đông ,
lạ lùng thấy xa mẹ, xa nhà
d.Khi vào lớp:
-Nhìn cái gì cũng mới lạ và hay hay, cảm giác lạm nhận chỗ ngồi là của riêng mình, nhìn bạn mới chưa quen mà thấy quyến luyến
-Hình ảnh so sánh gợi nhớ tiếc những ngày trẻ thơ chuyển sang giai đoạn mới, giai đoạn tập làm người lớn
-> Hình ảnh có ý nghĩa tượng trưng -Từ chỗ lúng túng, rụt rè…-> Thấy tự tin, quyến luyến, chủ động (nhìn thầy và chủ động đánh vần)
III- Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
-Văn bản tự sự kết hợp các yếu tố miêu
tả và biểu cảm -Truyện giàu chất thơ
2 Nội dung: Văn bản “Tôi đi học” tô
Trang 6-Gọi hs đọc ghi nhớ
? Trong vb tác giả đã sử dụng nghệ thuật
so sánh rất hiệu quả, đó là những hình
ảnh so sánh nào?
đậm những cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng nhân vật “tôi” ở buổi tựu trường đầu tiên
*Ghi nhớ: SgkT9 IV-Luyện tập:
Hs thảo luận
Hoạt động 4: Củng cố:
? Phân tích tâm trạng nhân vật “tôi” trong ngày đầu tiên đi học?
Hoạt động 5: HDVN:
-Học bài, nắm chắc nội dung, nghệ thuật
-Viết bài văn ngắn ghi lại ấn tượng của em trong buổi đến trường đầu tiên?
-Chuẩn bị bài “Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ”