Trình tự sự việc trong đoạn trích : Từ thời gian và không khí của ngày tựu trường ở thời điểm hiện tại, nhân vật “tôi” hồi tưởng về kỷ niệm ngày đầu tiên đi học.. Từ những biến chuyển củ
Trang 1Phân tích Truyện ngắn Tôi đi học của Thanh Tịnh
I Giới thiệu tác giả- tác phẩm
1 Tác giả:
Thanh Tịnh quê ở Huế, từng dạy học, viết văn Ông có mặt trên khá nhiều lĩnh vực truyện ngắn, truyện dài, thơ, ca,….Văn ông nhẹ nhàng mà thấm sâu,mang dư vị vừa man mác buồn …
– Thanh Tịnh là nhà văn có sáng tác từ trước cách mạng Tháng tám, sáng tác của ông thường toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm êm dịu trong trẻo
2 Tác phẩm:
Xuất xứ: Tôi đi học được in trong tập “Quê mẹ”, xuất bản năm 1941
Trình tự sự việc trong đoạn trích : Từ thời gian và không khí của ngày tựu trường ở thời điểm hiện tại, nhân vật “tôi” hồi tưởng về kỷ niệm ngày đầu tiên đi học
Thể loại : truyện ngắn
Phương thức biểu đạt: Tự sự – miêu tả – biểu cảm
Bố cục (trình tự kể): Theo trình tự thời gian và không gian
Trang 2+ Từ hiện tại nhớ về dĩ vãng: (Từ đầu “lòng tôi lại tưng bừng rộn rã….”
+ Cảm nhận của “tôi” trên con đường tới trường: (Từ “Buổi mai hôm ấy” … trên ngọn núi”
+ Cảm nhận của “tôi” lúc ở sân trường: (Tiếp “… được nghỉ cả ngày nữa” )
+ Cảm nhận của nhân vật “tôi” trong lớp học (đoạn còn lại)
Từ những biến chuyển của đất trời vào dịp cuối thu và hình ảnh những em nhỏ rụt
rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên tới trường gọi cho nhân vật “ tôi” nhớ lại mình ngày ấy với những kỷ niệm trong sáng, được tái hiện theo trình tự thời gian Kỷ niệm ấy đã sống dậy ào ạt trong lòng tác giả để thành truyện ngắn này
III Đọc – hiểu văn bản
1 Những sự việc khiến nhân vật “tôi” có những liên tưởng về ngày đầu tiên đi học của mình
+ Biến chuyển của cảnh vật sang thu
+ Hình ảnh những em bé núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, …
+ Từ hiện tại tác giả tưởng nhớ về quá khứ, đến thời điểm khai trường từ những sự việc và hình ảnh
2 Những hồi tưởng của nhân vật “tôi” :
Không khí của ngày hội tựu trường : náo nức, vui vẻ nhưng cũng rất trang trọng
Trang 3– Cảm giác lạ lùng xen lẫn niềm tự hào hồn nhiên và trong sáng.
+ Trình tự sự việc dẫn đến tâm trạng từng thời điểm
+ Trên đường: Cảm thấy lạ vì có sự thay đôi trong lòng
+ Trân sân trường: ngỡ ngàng vì thấy trang nghiêm, lo sợ, hồi hộp chờ đọc tên, lo
sợ thêm vì phải rời tay mẹ, như bước vào thế giới khác, cảm thấy vừa xa lạ, vừa gần gũi cuối cùng vừa ngỡ ngàng, vừa tự tin bước vào giờ học đầu tiên
3 Thái độ ,cử chỉ của người lớn đối với những em bé lần đầu tiên đến trường:
+ Phụ huynh: Chuẩn bị chu đáo, trân trọng buổi lễ, hồi hộp lo lắng cho con
+ Ông đốc: Từ tốn bao dung
+ Thầy giáo: vui vẻ, giàu tình yêu thương
Trong mỗi chúng ta ai cũng có gia đình, ai cũng nhận được tình yêu thương, sự chăm sóc chu đáo ân cần của cha mẹ Cha mẹ cho chúng ta hình hài, nuôi dưỡng chúng ta khôn lớn Nhà trường là nơi cho ta biết chữ, biết được điều hay ,lẽ phải
Có sự kết hợp giữa gia đình-nhà trường và xã hội sẽ là điều kiện tốt và đầy đủ cho tương lai của chúng ta
Tóm lại: Quan tâm, lo lắng, ân cần đó chính là trách nhiệm, tấm lòng của gia đình, nhà trường và xã hội đối với thế hệ tương lai
IV Tổng kết:
Trang 4Nghệ thuật truyện được viết theo dòng hồi tưởng Kết hợp hài hòa giữa kể, tả và bộc lộ cảm xúc Văn bản có sử dụng nghệ thuật so sánh giàu sức gợi cảm, thể hiện tình cảm ấm áp, trìu mến của người lớn đối với em nhỏ lần đầu tiên đến trường -Miêu tả tinh tế, chân thực diễn biến tâm trạng của ngày đầu tiên đi học
-Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so sánh độc đáo ghi lại dòng liên tưởng, hồi tưởng
-Giọng điệu trữ tình trong sáng
2 Ý nghĩa văn bản :
Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi không thể nào quên trong ký ức của nhà văn Thanh Tịnh
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
+ Đọc các văn bản viết về chủ đề gia đình và nhà trường được học
+ Ghi lại những ấn tượng , cảm xúc của bản thân các em về một ngày tựu trường
mà em nhớ nhất