MỤC TIÊU CẦN ĐẠT - Nhận ra và hiểu vai trò của các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự.. - Sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự.. 2.kĩ năng: -
Trang 1TUẦN 6: MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG VĂN BẢN TỰ
SỰ
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
- Nhận ra và hiểu vai trò của các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự
- Biết cách đưa các yếu tố miêu tả, biểu cảm vào bài văn tự sự
II.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1.Kiến thức:
- Vai trò của yếu tố kể trong văn bản tự sự
-Vai trò của các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự
- Sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự
2.kĩ năng:
- Nhận ra và phân tích được tác dụng của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một văn bản tự sự
- Sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong làm văn tự sự
III.HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
HOẠT ĐỘNG THẦY HOẠT ĐỘNG TRÒ NỘI DUNG BÀI HỌC
*Hoạt động 1:Khởi động
1 Ổn định :
2 KTBC: Thông qua.
3 Giới thiệu: Ở các lớp dưới,
văn miêu tả, kể chuyện biểu
cảm được giới thiệu tách rời
như là những phương thức
biểu đạt độc lập Nhưng trong
thực tế, ít có văn bản nào lại
chỉ dùng 1 phương thức biểu
đạt mà các yếu tố này luôn
- Hs nghe + ghi tựa bài.
Trang 2đan xen với nhau, hỗ trợ nhau
để tập trung làm rõ chủ đề
của văn bản
* Hoạt động 2: Hình thành
khái niệm
- GV yêu cầu HS tìm hiểu
đoạn văn ở mục I SGK và trả
lời câu hỏi: 1 (I)
a) Xác định các yếu tố tự sự
(sự việc lớn và nhỏ trong
đoạn văn)
- GV nhận xét, tổng hợp
b) Nêu câu hỏi b/ xác định
yếu tố miêu tả trong đoạn
văn
- GV nhận xét chung
- Hs đọc đạn văn ở mục I SGK – trả lời:
- HS bổ sung – nhận xét a) Yếu tố tự sự:
Sự việc lớn: Kể lại cuộc gặp
gỡ cảm động giữa bé Hồng với người mẹ lâu ngày cách xa
Sự việc nhỏ: mẹ tôi vẫy tôi tôi chạy theo chiếc xe chở mẹ, mẹ kéo tôi lên xe, tôi òa khóc, mẹ tôi khóc theo, tôi ngồi bên mẹ, ngả đầu vào cánh tay mẹ, quan sát gương mặt mẹ
b) HS: Yếu tố miêu tả:
- Tôi thở hồng hộc, trán đẫm
mồ hôi, ríu cả chân lại
- Mẹ tôi không còm cõi, xác xơ
- gương mặt vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da mịn, làm nổi bật màu hồng của 2 gò má
c) HS:
- Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và ôm ấp cái
I- SỰ KẾT HỢP CÁC YẾU TỐ KỂ, TẢ VÀ BIỂU LỘ TÌNH CẢM TRONG VĂN BẢN
TỰ SỰ.
-Trong văn bản tự sự, rất ít khi tác giả chỉ thuần kể người, việc (kể chuyện) mà khi kể thường đan xen các yếu
tố miêu tả và biểu cảm
- Các yếu tố miêu tả và biểu cảm làm cho việc
kể chuyện sinh động sâu sắc hơn
Trang 3c) Tìm yếu tố biểu cảm trong
đoạn văn
d) các yếu tố tự sự miêu tả và
biểu cảm đứng riêng hay dan
xen vào nhau
- GV cho Hs tìm ra 1 ví dụ
trong đoạn trích có 3 yếu tố:
tự sự, miêu tả và biểu cảm
-Gv nêu câu hỏi 2 (I)
- Bỏ hết các yếu tố miêu tả
và biểu cảm trog đoạn văn
trên -> chép lại các câu văn
kể người và việc thành 1 đoạn
đối chiếu với đoạn văn của
Nguyên Hồng để rút ra nhận
xét: Nếu không có yếu tố
miêu tả và biểu cảm đoạn văn
sẽ như thế nào?
hình hài sung túc? (suy nghĩ)
- tôi thấy những cảm giác thơm tho lạ thường (cảm nhận)
- phải bé lại êm dịu vô cùng (PBCN)
d) HS: Các yếu tố này không đứng riêng mà đan xen vào nhau
- HS tìm ví dụ:
“Tôi ngồi trên đệm xe thơm tho lạ thường”
+ Yếu tố tự sự: Tôi ngồi trên đệm xe
+ Miêu tả: đùi áp đùi mẹ tôi + Biểu cảm: những cảm giác
ấm áp đã lạ thường”
- HS bỏ các yếu tố miêu tả và biểu cảm, chép lại các câu kể sực việc, nhân vật thành 1 đoạn văn dực vào câu 1 (I) sau
đó HS so sánh với đoạn văn của Nguyên Hồng => rút ra nhận xét: giúp việc kể lại cuộc gặp gỡ giữa 2 mẹ con thêm sinh động vàlàm cho ý nghĩa truyện thêm sâu sắc
- HS: thảo luận,trao đổi rút ra nhận xét Nếu bỏ các yếu yếu
tố tự sự thì đoạn văn không thành chuyện vì không có nhân
Trang 4=> rút ra kết luận tác dụng
của yếu tố miêu tả và biểu
cảm trong văn kể chuyện
- GV nhận xét chung
- GV nêu câu hỏi 3 (I) ngược
lại với câu 2 (I) SGK
- Qua các bài tập trên em hãy
cho biết sự kết hợp giữa các
yếu tố: miêu tả và biểu cảm
trong văn tự sự như thế nào?
Và ngược lại?
vật và sự việc
- HS suy nghĩ – nêu ý kiến
* Hoạt động 3: Luyện tập.
- Tìm một số đoạn văn tự sự
có sử dụng yếu tố miêu tả và
biểu cảm trong các văn bản
đã học như:
* Tôi đi học (Thanh Tịnh)
- Phân tích giá trị các yếu tố
đó
Gv tổ chức hs nhận xét, sửa
chữa
Gv yêu cầu hs về thực hiện
các văn bản còn lại
- Hs thực hiện
- Hs nhận xét, sửa chữa
- Hs về nhà thực hiện
II- LUYỆN TẬP.
Bài tập 1:Tôi Đi Học:
Sau một hồi trống vang dội cả lòng tôi, mấy người học trò cũ đến sắp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp, cảm thấy mình chơ vơ lúc này Vì chung quanh là những cậu bé vụng về, lúng túng như tôi cả Các cậu không đi Các cậu chỉ theo sức mạnh kéo dìu các cậu tới trước Nói các cậu không đứng lại càng đúng hơn nữa, hai chân các cậu cứ dềnh dàng mãi Hết co lên 1
Trang 5Bài tập 2: Hãy viết 1 đoạn
văn kể về những giây phút
đầu tiên khi em gặp lại bà (bà
nội hoặc bà ngoại)
chân cáccậu lại duỗi mạnh như đá 1 quả ban tưởng tượng Chính lúc này toàn thân các cậu cũng đang run run theo nhịp bước rộn ràng trong các lớp
+ Miêu tả: Sau 1 hồi trống thúc, sắp hàng đi vào lớp, không đi không đứng lại, co lên 1 chân duỗi mạnh như
đá 1 quả ban tưởng tượng
+ Biểu cảm: Vang dội
cả lòng tôi cảm thấy mình chơ vơ, vụng về, lúng túng, run run theo nhịp bước rộn ràng trong các lớp
Bài tập 2: Yêu cầu (Gợi
ý)
- Không gian: từ xa đến gần (vóc người, dáng đi, mái tóc, gương mặt, nụ cười, quần áo
- Hành động: lời nói, cử chỉ, ngôn ngữ
* Hoạt động 4: Củng cố- Dặn
dò
1 Củng cố:
Trang 6- Sự kết hợp giữa các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn
tự sự phải như thế nào?
2 Dặn dò:
- Về học bài, chuẩn bị bài
“Đánh nhau với cối xay gió” + Nhân vật Đôn kihôtê có những ưu điểm và nhược điểm gì?
+ Phân tích sự tượng phản
về mọi mặt giữa 2 nhân vật Đônkihôtê và Xanchôpanxa ?
3 Hướng dẫn tự học:
- Vận dụng kiến thức trong bài học để đọc- hiểu, cảm thụ tác phẩm tự sự có sử dụng kết hợp các yếu tố kể, tả, biểu cảm
- Tập viết đoạn văn tự sự có
sử dụng các yếu tố miêu tả, biểu cảm