MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: - Nhận ra và hiểu vai trũ của cỏc yếu tố miờu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự.. - Sự kết hợp cỏc yếu tố miờu tả và biểu lộ tỡnh cảm trong văn bản tự sự.. Kĩ năng: - Nh
Trang 1Tiết 24: Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự
sự
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Nhận ra và hiểu vai trũ của cỏc yếu tố miờu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự
- Biết cỏch đưa cỏc yếu tố miờu tả, biểu cảm vào bài văn tự sự
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Vai trũ của yếu tố kể trong văn bản tự sự
- Vai trũ của yếu tố miờu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự
- Sự kết hợp cỏc yếu tố miờu tả và biểu lộ tỡnh cảm trong văn bản tự sự
2 Kĩ năng:
- Nhận ra và phõn tớch được tỏc dụng của cỏc yếu tố miờu tả và biểu cảm trong một văn bản tự sự
- Sử dụng kết hợp cỏc yếu tố miờu tả và biểu cảm trong làm văn tự sự
III.CHUẨN BỊ:
1 Giỏo viờn:
- Sỏch giỏo khoa, sỏch giỏo viờn, sỏch bài tập, thiết kế bài giảng.bảng phụ
2 Học sinh:
-Đọc sỏch, tỡm hiểu bài
-Xem lại nội dung cỏc bài về văn bản ở chương trỡnh lớp 7
IV.Phương phỏp: nờu và giải quyết vấn đề, thảo luận nhúm…
V.CÁC BƯỚC LấN LỚP: :
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở học sinh
3.Bài mới:
HĐ của GV&HS Nội dung
Gv: Gọi hs đọc đoạn văn trong SGK.
Hs đọc bài
? Trong đoạn trích trên, tác giả kể lại những việc
gì?
I.Sự kết hợp các yếu tố kể, tả
và biểu lộ tình cảm:
1 Đoạn văn
Trang 2Sự việc bao trùm lên đoạn trích trên là kể lại cuộc
gặp gỡ đầy cảm động của nhân vật tôi với ngời mẹ
lâu ngày xa cách
?Tìm các yếu tố miêu tả trong đoạn văn trên?
? Xác định các yếu tố biểu cảm trong đoạn văn
trên?
?Hóy nhận xột về vị trớ của những yếu tố miờu tả,
biểu cảm, tự sự trong đoạn văn?
? Hóy bỏ tất cả cỏc yếu tố miờu tả và biểu cảm, chỉ
chộp lại cỏc cõu văn kể sự việc, nhõn vật thành
một đoạn văn ?
''Mẹ tụi vẫy tụi Tụi chạy theo chiếc xe chở mẹ
Mẹ kộo tụi lờn xe Tụi oà khúc Mẹ tụi khúc theo
Tụi ngồi bờn mẹ, ngả đầu vào cỏnh tay mẹ, quan
sỏt gương mặt mẹ.''
*yếu tố tự sự:
- Mẹ tôi vẫy tôi
- Tôi chạy theo chiếc xe chở mẹ
- Mẹ kéo tôi lên xe
- Tôi òa lên khóc
- Mẹ tôi cũng sụt sùi theo
- Tôi ngồi bên mẹ, đầu ngả vào cánh tay mẹ, quan sát
g-ơng mặt mẹ
*Yếu tố miờu tả:
Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mô hôi, ríu cả chân lại, mẹ tôi không còm cõi, gơng mặt vẫn tơi sáng với đôi mắt trong và nớc da mịn, làm nổi bật màu hồng của hai gò má
*yếu tố biểu cảm:
- Hay tại sự sung sướng bỗng dược trụng nhỡn và ụm ấp cỏi hỡnh hài mỏu mủ của mỡnh mà
mẹ tụi lại tươi đẹp như thuở cũn sung tỳc ? (suy nghĩ )
- Tụi thấy những cảm giỏc
ấm ỏp đó bao lõu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt Hơi quần ỏo mẹ tụi và những hơi thở ở khuụn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lỳc đú thơm tho lạ thường (cảm nhận)
- Phải bộ lại và lăn vào lũng một người mẹ, ỏp mặt vào bầu sữa núng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ
Trang 3?Em nhận xét gì về vai trò, tác dụng của miêu tả
và biểu cảm trong văn tự sự ?
Nhận xét : Các yếu tố miêu tả giúp cho việc kể
lại cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con thêm sinh động,
tất cả màu sắc, hương vị, hình dáng, diện mạo của
sự việc, nhân vật, hành động, như hiện lên trước
mắt người đọc Yếu tố biểu cảm đã giúp người
viết thể hiện được rõ tình mẫu tử sâu nặng, buộc
người đọc phải xúc động, trăn trở, suy nghĩ trước
sự việc và nhân vật
?VËy các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong đoạn
văn trên có tác dụng gì ?
? Nếu bỏ hết các yếu tố kể trong đoạn văn trên,
chỉ để lại các câu văn miêu tả và biểu cảm thì kết
quả sẽ như thế nào ?
Nếu bỏ hết các yếu tố kể thì không có chuyện, bởi
vì cốt truyện là do sự việc và nhân vật cùng với
những hành động chính tạo nên Các yếu tố miêu
tả và biểu cảm chỉ có thể bám vào sự việc và
nhân vật mới phát triển được.
?Vậy, theo em trong văn bản tự sự có các yếu tố
biểu cảm không? Tại sao lại như vậy?
Trong văn tự sự rất ít khi tác giả chỉ kể người, kể
việc mà thường đan xen các yếu tố miêu tả và biểu
cảm Sự kết hợp các yếu tố tả, kể, bộc lộ cảm xúc
trong văn bản tự sự làm cho câu chuyện được kể
trở nên sinh động và sâu sắc hơn
trán xuống cằm,và gãi rôm ở sống lưng cho, mới thấy người mẹ có một êm dịu vô cùng (phát biểu cảm tưởng)
=>Các yếu tố miêu tả và biểu cảm làm cho ý nghĩa của truyện càng thêm thấm thía
và sâu sắc, giúp tác giả thể hiện được thái độ trân trọng
và tình cảm yêu mến của mình đối với nhân vật và sự việc
-C¸c yÕu tè tù sù, miªu t¶,
Trang 4Hs đọc nội dung phần ghi nhớ.
GV:Sự việc, nhõn vật và tỡnh huống đó cho trước,
HS khụng cần viết cả bài văn mà chỉ kể lại giõy
phỳt đầu tiờn khi mỡnh gặp lại người thõn sau
nhiều ngày xa cỏch
Gợi ý :
- Nờn bắt đầu từ chỗ nào ?
- Từ xa thấy người thõn như thế nào ? (tả hỡnh
dỏng, mỏi túc)
- Lại gần thấy ra sao ? Kể hành động của mỡnh và
người thõn, tả chi tiết khuụn mặt, quần ỏo,
- Những biểu hiện tỡnh cảm của hai người sau khi
đó gặp như thế nào ? (vui mừng, xỳc động thể hiện
bằng cỏc chi tiết nào ? Ngụn ngữ, hành động, lời
núi, cử chỉ, nột mặt, )
?Tỡm một đoạn văn tự sự cú sử dụng yếu tố biểu
cảm và miờu tả trong cỏc tỏc phẩm đó học như Tắt
đốn của Ngụ Tất Tố, Tụi đi học của Thanh Tịnh và
Lóo Hạc của Nam Cao.
HS thực hiện, đọc đoạn văn lựa chọn, GV cho HS
trong lớp nhận xột , GV tổng kết , uốn nắn, đỏnh
giỏ
Hs làm bài tập
biểu cảm không đứng tách riêng mà đan xen nhau một cách hài hòa, để tạo nên một mạch văn nhất quán
2.Ghi nhớ:(sgk t 74) II/- Luyện tập.
Bài 1:
VI CỦNG CỐ, DẶN Dề:
a Củng cố:- Tõp viết một đoạn văn cú kết hợp sử dụng cỏc yếu tố tự sự, miờu tả
và biểu cảm : Đề tài tự chọn, yờu cầu viết khụng quỏ 2 trang
2.Dặn dò:
- Chuẩn bị bài mới: Đỏnh nhau với cối xay giú.
Rỳt kinh nghiệm giờ dạy:
………
………
Trang 5………