B- CHUẨN BỊ: 1.Thầy: Sgk, sgv, giáo án, thiết kế ngữ văn 8 2 Trò: Sgk, vở ghi, soạn bài theo nd câu hỏi sgk C- TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC: Hoạt động 1: ÔĐTC: Hoạt động 2:Kiểm tra s
Trang 1Tuần 10 Tiết 38
Ôn tập truyện kí Việt Nam
A-M ỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp hs:
1.Kiến thức: củng cố, hệ thống hóa kiến thức phần truyện kí VN hiện đại ở lớp 8
2.Rèn luyện kĩ năng ghi nhớ, hệ thống hóa, so sánh, khái quát và trình bày nhận
xét, kết luận trong quá trình ôn tập
3.Thái độ: Giáo dục hs ý thức nghiêm túc trong học tập.
B- CHUẨN BỊ:
1.Thầy: Sgk, sgv, giáo án, thiết kế ngữ văn 8
2 Trò: Sgk, vở ghi, soạn bài theo nd câu hỏi sgk
C- TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Hoạt động 1: ÔĐTC:
Hoạt động 2:Kiểm tra sự chuẩn bị của hs: Tiến hành trong giờ ôn tập
Hoạt động 3: Tổ chức dạy - học bài mới:
I-Hệ thống các văn bản truyện kí hiện đại VN đã học:
Tên văn
bản
Tác giả Thời gian sáng
tác - Thể loại
Nội dung chủ yếu Nghệ thuật đặc sắc
Tôi đi học Thanh
Tịnh
1941 - Truyện ngắn
Những kỉ niệm trong sáng về ngày đầu tiên được đến trường đi học
-Tự sự + mtả, biểu cảm -Tự sự kết hợp với trữ tình, những hình ảnh so sánh mới mẻ, độc đáo Trong
lòng mẹ
(Trích
“Những
ngày thơ
ấu”)
Nguyên Hồng
1948- Hồi kí Nỗi cay đắng, tủi cực và
tình thương yêu mẹ mãnh liệt của bé Hồng khi xa mẹ, khi được nằm trong lòng mẹ
-Tự sự + trữ tình -Kể chuyện + mtả, biểu cảm
-Cảm xúc và tâm trạng nồng nàn, mãnh liệt, những hình ảnh so sánh, liên tưởng táo bạo
Tức nước
vỡ bờ
(Trích
“Tắt
đèn”)
Ngô Tất tố
1939 - Tiểu thuyết
-Vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của chế độ thực dân pk, tố cáo chính sách thuế khóa vô nhân đạo
-Ca ngợi phẩm chất cao quý và sức mạnh tiềm tàng, mạnh mẽ của chị Dậu cũng là người phụ
nữ VN trước CM tháng
-Ngòi bút hiện thực khỏe khoắn, giàu tinh thần lạc quan
-XD tình huống truyện bất ngờ, có cao trào và giải quyết hợp lí
-XD, mtả nhân vật chủ yếu qua hành động trong thế tương phản với
Trang 2tám năm 1945 các nhân vật khác Lão Hạc
(Trích
“Lão
Hạc”)
Nam Cao
1943 - Truyện ngắn
-Số phận đau thương và phẩm chất cao quý của người nông dân VN trước CMT8
-Thái độ trân trọng của tác giả đối với họ
-Tài năng khắc họa nhân vật rất cụ thể, sống động, đặc biệt là nt phân tích và mtả tâm lí nhân vật Cách kể chuyện mới mẻ, linh hoạt, ngôn ngữ chân thật, giản dị,
tự nhiên
II-Sự giống và khác nhau về nd và hình thức nghệ thuật của 3 văn bản:
“ Trong lòng mẹ”, “Tức nước vỡ bờ”, “Lão Hạc”:
1.Giống nhau:
a.Thể loại: Văn bản tự sự hiện đại
b.Thời gian ra đời: Trước CMT8, giai đoạn 1930-1945
c.
Đề tài, chủ đề:
-Con người và cs XH đương thời của các tác giả
-Đi sâu mtả số phận nhnững con người cùng khổ, bị vùi dập
d.Giá trị tư tưởng: Chan chứa tinh thần nhân đạo ( Yêu thương, trân trọng những
tình cảm, những phẩm chất tốt đẹp, cao quý của con người, tố cáo những gì tàn ác,
xấu xa)
đ.Giá trị nghệ thuật:
-Bút pháp hiện thực gần gũi với cs
-Ngôn ngữ giản dị, cách kể chuyện và mtả, tả tâm lí và tả người rất cụ thể , hấp
dẫn
2.Khác nhau:
Tên văn bản Phương thức biểu
đạt
Đề tài, chủ đề
cụ thể
Nội dung chủ yếu
Nghệ thuật đặc sắc
Trong lòng
mẹ
Hồi kí (tiểu thuyết
tự thuật, tự sự + trữ tình)
Tình cảnh khốn cùng của đứa trẻ mồ côi cha, mẹ đi lấy chồng xa
-Nỗi đau xót, tủi hận và tình cảm thương nhớ mẹ khi ở
xa, cảm xúc hạnh phúc nồng nàn khi được mằn trong lòng mẹ
-Giọng văn vừa chân thành vừa tha thiết, cảm xúc tuôn trào, chan chứa mannhx liệt, so sánh, liên tưởng mới mẻ
Tức nước vỡ
bờ
Tiểu thuyết (tự sự) Người nông
dân cùng khổ
bị đè nén, áp bức đã uất ức
-Tố cáo chế độ bất nhân, tàn
ác, ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn,
-XD nhân vật chủ yếu qua ngôn ngữ, cử chỉ, hành động,
Trang 3vùng lên sức mạnh vùng
lên đấu tranh của người phụ
nữ nông dân
VN trước CMT8/1945
trong thế tương phản với các nhân vật khác -Kể chuyện + mtả sống động
Lão Hạc Truyện ngắn (tự sự
+ trữ tình)
Một ông già nghèo Giàu lòng tự trọng
đã tự dằn vặt
vì đã trót lừa 1 con chó, đã tự
tử vì muốn giữ được mảnh vườn cho con
-Số phận bi thảm của người nông dân cùng khổ
và nhân phẩm cao đẹp của họ
-Nhân vật được mtả và phân tích diễn biến tâm lí sâu sắc
Kể chuyện linh hoạt, giọng văn trầm buồn, chân thực, kết hợp với trữ tình và triết lí
? Trong văn bản trên, em thích nhất văn bản nào? Vì sao?
Hoạt động 4 Củng cố:
-Nhắc lại tên các văn bản truyện kí VN đã học (NV8T1)
-So sánh để thấy rõ sự giống và khác nhau về nd và nt?
Hoạt động 5 HDVN:
-Ôn lại bài
-Soạn bài “Thông tin về ngày trái đất năm 2000”