Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: - Nắm được đặc điểm của câu ghép - Nắm được hai cách nối các vế trong câu ghép.. - Tôi: CN lớn - Phần còn lại: VN lớn Trong đó co hai cụm CN nhỏ làm ph
Trang 1GIÁO ÁN NGỮ VĂN 8 TUẦN 11 - TIẾT 43: CÂU GHÉP
I Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- Nắm được đặc điểm của câu ghép
- Nắm được hai cách nối các vế trong câu ghép
II Chuẩn bị
- Giáo viên: Soạn bài, BP
- Học sinh: Chuẩn bị bài ở nhà
III Tiến trình dạy học
1 Kiểm tra bài cũ: Thế nào là nói quá và tác dụng của nói quá? lấy VD minh hoạ?
2 Bài mới:
HS đọc VD
Phân tích cấu tạo của các câu in đậm?
- Tôi: CN lớn
- Phần còn lại: VN lớn
Trong đó co hai cụm CN nhỏ làm phụ
ngữ cho ĐT quên và nảy nở:
+ Những cảm giác trong sáng ấy/ nảy nở
trong lòng tôi
+ Mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bàu
trời quang đãng
I Đặc điểm của câu ghép
1 Ví dụ
- Câu 1:
Tôi/ quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng
-> Câu có cụm C-V nhỏ nằm trong cụm C-V lớn
=> Dùng cụm C- V để mở rộng câu
Trang 2Câu này có ba cụm CV, mỗi cụm CV
được gọi là một vế câu Cụm CV cuối
cùng giải thích cho cụm chủ vị thứ hai
Thế nào là câu ghép?
Các vế trong câu ghép trên nối với
nhau bởi yếu tố nào?
- Câu 2:
Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương
TN thu và gió lạnh,/ mẹ tôi/ âu yếm nắm tay tôi
C V dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp -> câu có một cụm CN
=> câu đơn
- Câu 3:
Cảnh vật chung quanh tôi/ đều thay đổi, vì
C1 V 1
chính lòng tôi/ đang có sự thay đổi lớn: hôm
C2 V 2 nay tôi /đi học
C3 V3
-> Câu có nhiều cụm CV không bao chứa nhau
=> câu ghép
2 Kết luận
Câu ghép là câu do hai hoặc nhiều cum
CV không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm CV được gọi là một vế câu
II Cách nối các vế câu
Trang 3Tìm thêm các câu ghép trong VD ở mục
1?
- Hàng năm cứ vào cuối thu tựu trường
+ Vế 1-2 bằng QHT “và”
+ Vế 2-3 bằng dấu phẩy
- Những ý tưởng ấy tôi chưa làn nào ghi
lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và
ngày nay tôi không nhớ hết
Có mấy cách nối các vế trong một câu
ghép?
Cặp từ hô ứng: vừa đã, mới đã,
chưa đã, đâu đấy, nào đấy
GV hướng dẫn HS tìm và phân tích-> gọi
HS lên chữa từng phần
1 Ví dụ
- Câu 3(phần 1):
+ Vế 1 nối vế 2 bằng QHT “vì”(dùng từ nối)
+ Vế 2 nối vế 3 bằng dấu hai chấm(không dùng từ nối)
2 Kết luận
Có hai cách nối các vế trong câu ghép:
- Dùng từ nối: QHT, cặp QHT, phó từ, đại từ, chỉ từ, các cặp từ hô ứng
- Không dùng từ nối: Giữa các vế câu cần
cố dáu phẩy, chấm phẩy, hai chấm
II Luyện tập
Bài 1
* Phần a:
- U van Dần, u lạy Dần! -> nối bằng dấu phẩy
- Dần hãy để cho chị đi với u, đừng giữ chị nữa -> Nối bằng dấu phẩy
- Chị con có đi, u mới co tiền nộp sưu, thầy Dần mới được về với Dần chứ!
Trang 4GV hướng dẫn Hs đặt câu ghép theo yêu
cầu đề bài
Dựa vào các câu bài hai để làm bài tập 3
-> nối bằng dấu phẩy
- Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có tương không
-> nối bằng dấu phẩy
- Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lí vào đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy
-> Nối bằng dấu phẩy
* Phần b:
- Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng
-> nối bằng dấu phẩy
- Giá những cổ tục đã đày đoạ mới thôi -> nối bằng dấu phẩy
* Phần c:
- Tôi im lặng cay cay -> nối bằng dấu hai chấm
* Phần d:
- Hắn làm ngề ăn trộm quá -> nối bằng QHT: bởi vì
Bài 2
- Vì trời mưa to nên đường rất trơn
- Nếu bạn chăm học thì bạn sẽ thi đỗ
- Tuy nhà còn khó khăn nhưng Thu vẫn học rất gỏi
- Không những Vân học giỏi mà còn khéo tay nữa
Bài 3
- Trời mưa to, đường rất trơn( bớt từ)
Trang 5- Bạn chăm học, sẽ thi đỗ
D Củng cố và hướng dẫn về nhà
1 Củng cố:
- Nắm được khái niệm câu ghép, cách nối các vế câu ghép
- Nhận biết câu ghép và sử dụng câu ghép
2 Huớng dẫn về nhà:
- Học thuộc hai phần ghi nhớ SGK tr.112, 113
- BTVN: 4, 5 tr 114