Kiến thức: Giúp h/s: - Hiểu được vai trò, vị trí và đặc điểm của văn bản thuyết minh trong đời sống con người.. - Phân biệt văn thuyết minh với các văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm và
Trang 1Tiết 44 - Tập làm văn:
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN THUYẾT MINH
1 Mục tiêu:
a Kiến thức: Giúp h/s:
- Hiểu được vai trò, vị trí và đặc điểm của văn bản thuyết minh trong đời sống con người
- Phân biệt văn thuyết minh với các văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm và nghị luận
b kĩ năng:
- Rèn kĩ năng viết và phân tích văn bản thuyết minh
- Rèn KN tự nhận thức
- Rèn KN kiểm soát cảm xúc
c Thái độ: HS có ý thức tìm hiểu và tạo lập các văn bản thuyết minh đúng yêu
cầu
2 Chuẩn bị
- Gv: Giáo án, bài văn mẫu.
- Hs: Trả lời các câu hỏi mục I.
3 Các hoạt động dạy và học: (5p)
a Kiểm tra bài cũ.
- Người kể chuyện trong văn bản tự sự kể theo ngôi kể nào?
Trang 2- Văn bản '' Thông tin về ngày Trái Đất năm 2000 '' chủ yếu nhằm trình bày giuải thích sự kiện nào?
b Bài mới: Giới thịêu bài:
ở lớp 6,7 chúng ta đã được làm quen với một số kiểu bài tự sự, miêu tả, biểu cảm và nghị luận Bài học hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu một kiểu văn bản khác đó là văn bản thuyết minh vậy văn bản thuyết minh là kiểu văn bản ntn? Đặc điểm của nó ntn, chúng ta cùng tìm hiểu bài
HĐ1: HD tìm hiểu vai trò, đặc điểm chung của văn bản thuyết minh: (20p)
? Yêu cầu h/s đọc thầm 3
văn bản trong SGK?
? Ba văn bản trình bày,
giới thiệu giải thích về
điều gì?
- Hs đọc thầm 3 văn bản
- Văn bản a: trình bày lợi ích của cây dừa Lợi ích này gắn với đặc điểm của cây dừa ở đây
là giới thiệu về cây dừa Bình Định, gắn với người dân Bình Định
- Văn bản b: Giới thiệu tác dụng của chât diệp lục làm cho lá cây
có màu xanh
I Vai trò và đặc điểm chung của văn bản thuyết minh:
1 Văn bản thuyết minh trong đời sống con người:
a Văn bản: Cây dừa Bình Định
b VB: Tại sao lá cây có màu xanh lục?
Trang 3? Trong thực tế khi nào
người ta dùng các văn bản
đó?
? Hãy kể tên một vài văn
bản đã học cùng kiểu văn
bản trên?
- Yêu cầu h/s thảo luận
nhóm
? Các văn bản trên có thể
xem là văn bản tự sự,
miêu tả, biểu cảm không?
Tại sao chúng khác với
các văn bản ấy ở chỗ nào?
- Văn bản c: Giới thiệu Huế là một trung tâm văn hóa với những đặc điểm tiêu biểu riêng của Huế
- Khi cần có những hiểu biết khách quan về đối tượng ( sự vật, sự việc, sự kiện ) thì ta phải dùng văn bản trên ( thuyết minh)
VD: Cầu Long Biên chứng nhân lich sử
- Thông tin về ngày Trái Đất năm 2000
- Ôn dịch thuốc lá
- Không phải là văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm Vì:
- Văn bản tự sự phải có sự việc
và nhân vật
- Văn bản miêu tả phải có cảnh sắc, con người, cảm xúc
- Văn bản nghị luận phải có luận điểm, luận cứ, luận chứng
c VB: Huế
2 Đặc điểm chung của văn bản
thuyết minh:
Trang 4- G: Đây là kiểu văn bản
khác đó là văn bản thuyết
minh
? Vậy thế nào là văn bản
thuyết minh?
? Các văn bản có đặc
điểm chung nào làm
chúng trở thành một kiểu
riêng?
? Cách trình bày về các
đối tượng của ba văn bản
trên có gì đáng lưu ý?
- Hs khái quát lại dựa vào ghi nhớ
VD: Cây dừa: thân, lá, nước
- Lá cây: tế bào, ánh sáng, sự hấp thụ ánh sáng ntn?
- Huế: cảnh sắc, các công trình kiến trúc ntn?
- Cung cấp 1 cách khách quan
về đt để người đọc hiểu đùng đắn và đầy đủ về đối tượng đó
- Không có yếu tố hư cấu, tưởng tượng và tránh bộc lộ cảm xúc chủ quan
- Giúp người đọc nhận thức về đối tượng như nó vốn có trong thực tế chứ không phải giúp cho - Trình bày những
Trang 5? Mục đích của văn bản
thuyết minh là gì ?
? Gọi h/s đọc ghi nhớ
người đọc có cảm hứng thưởng thức một hiện tượng NT được xây dựng bằng hư cấu, tưởng tượng
- Hs đọc
đặc điểm tiêu biểu của đối tượng
*) Ghi nhớ:
(sgk/17)
HĐ2: Hướng dẫn luyện tập: (15p)
? Gọi h/s đọc văn bản - Hs đọc văn bản Thảo luận
theo nhóm
III Luyện tập.
Trang 6Hình thức: chia 2 nhóm.
? Gọi h/s đọc bài 2, 3?
N1: 1 vb cung cấp kiến thức ls
- Một văn bản cung cấp kiến thức khoa học sinh vật
- Bài 2: Hs thảo luận theo nhóm
Văn bản nhật dụng -> kiểu văn bản nghị luận đề xuất một hành động tích cực bảo vệ môi trường nhưng đã sử dụng yếu tố thuyết minh để nói rõ tác hại của bao
bì ni lông -> làm cho văn bản có sức thuyết phục cao
- Bài 3: Các văn bản khác cũng cần phải sử dụng yếu tố thuyết minh Vì: + Tự sự: giới thiệu sự việc, sự vật
+ Miêu tả: giới thiệu cảnh vật,
+ Nghị luận: giới thiệu luận điểm, luận cứ con người, thời gian, ko gian
+ Biểu cảm: giới thiệu đối tượng gây cảm xúc là con người hay sự vật
Bài 1:
Bài 2, 3.
c Củng cố: (3p) Thế nào là văn bản thuyết minh? VB thuyết minh có đặc điểm
gì?
d Dặn dò: (2p) Về nhà:
Trang 7- Học thuộc ghi nhớ
- Làm các bài tập còn lại
- Chuẩn bị bài : '' Phương pháp thuyết minh ''